Prolemur szerokonosy
Prolemur simus
(J.E. Gray, 1871)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Infragromada

łożyskowce

Rząd

naczelne

Podrząd

lemurowe

Rodzina

lemurowate

Rodzaj

Prolemur
J.E. Gray, 1871

Gatunek

prolemur szerokonosy

Synonimy

Rodzaju:

  • Prohapalemur Lamberton, 1936

Gatunku:

  • Hapalemur simus J.E. Gray, 1871
  • Hapalemur gallieni Standing, 1905
  • Hapalemur simus robustus Mahé, 1976
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Prolemur szerokonosy (Prolemur simus) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny lemurowatych (Lemuridae). Występuje endemicznie we wschodniej części Madagaskaru. Jest krytycznie zagrożony wyginięciem.

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1871 roku brytyjski zoolog John Edward Gray, nadając mu nazwę Hapalemur simus. Miejsce typowe to Madagaskar. Holotyp to młodociana samica (sygnatura BMNH 1870.9.2.2) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; przed śmiercią zamieszkiwała London Zoo. Jedyny przedstawiciel rodzaju prolemur (Prolemur), który zdefiniował również w 1871 roku Gray.

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.

Etymologia

  • Prolemur: gr. προ pro „blisko, w pobliżu”; rodzaj Lemur Linnaeus, 1758 (lemur).
  • Prohapalemur: gr. προ pro „blisko, w pobliżu”; rodzaj Hapalemur I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1851 (maki).
  • simus: gr. σιμος simos „z zadartym nosem”.

Zasięg występowania

Prolemur szerokonosy występuje w środkowo-wschodnim i południowo-wschodnim Madagaskarze; do niedawna gatunek ten był ograniczony do południowo-centralnych lasów deszczowych, w tym do Parków Narodowych Ranomafana i Andringitra, korytarza Ambositra-Vondrozo i izolowanych lasów między tymi lokalizacjami i na wschód od tych lokalizacji (np. Ambolomavo, Ifanadiana, Kianjavato) oraz jednej lokalizacji na północ od rzeki Manampatrana (Evendra); badania przeprowadzone w XXI wieku potwierdziły obecność w lasach Torotorofotsy, w regionie Parku Narodowego Andasibe-Mantadia oraz w osiemnastu miejscach w okolicach korytarza Ankeniheny-Zahamena oraz w pięciu dodatkowych miejscach wokół korytarza leśnego Marolambo i aż na północ do Parku Narodowego Zahamena oraz w pobliżu Parku Narodowego Midongy du Sud na południu.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 40–42 cm, długość ogona 45–48 cm; masa ciała 2,2–2,5 kg (samce są prawdopodobnie cięższe od samic).

Ekologia

Prolemur szerokonosy jest związany z obszarami, na których występują duże skupiska bambusów. Spotykany na wysokościach od 20 do 1600 m n.p.m. Aktywny w dzień i w nocy. Żyje w grupach poligamicznych, które zajmują terytorium 40–60 ha lub większe. Okres godowy rozpoczyna się w maju lub czerwcu, a młode rodzą się zwykle w październiku i listopadzie. Samice zwykle rodzą jedno młode każdego roku, po okresie ciąży trwającym około 150 dni. Dojrzałość płciową osiągają w wieku około dwóch lat. W niewoli obserwowano osobniki, które żyły ponad 17 lat.

Status i ochrona

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) umieszczony w kategorii gatunków krytycznie zagrożonych wyginięciem (CR; ang. critically endangered). Dawniej był szeroko rozprzestrzeniony w wielu częściach wyspy. Z powodu niszczenia środowiska oraz polowań jego populacja została ograniczona do poziomu około 500 osobników (dane z 2012).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 J.E. Gray: Catalogue of Monkeys, Lemurs, and Fruit-eating Bats in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1870, s. 133. (ang.).
  2. 1 2 J.E. Gray. Notes on Hapalemur simus, a new Species lately living in the Gardens of the Society. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1870, s. 828, 1870. (ang.).
  3. 1 2 Ch. Lamberton. Sur un nouveau genre de Lémuriens Fossiles Malgaches: le Prohapalemur (P. Gallienii). „Bulletin du Muséum national d’histoire naturelle”. 2e série. 8, s. 367, 1936. (fr.).
  4. ↑ H.-F. Standing. Rapport sur les osscmcnts sub-fos-siles provenant d’Ampasambazimba. „Bulletin de l’Académie Malgache”. 4, s. 99, 1906. (ang.).
  5. ↑ J. Mahé. Craniométrie des lémuriens: analyses multi variables – phylogénie. „Mémoires du Muséum National d’Histoire Naturelle”. Série C, Sciences de la Terre. 32, s. 158–159, 1976. (fr.).
  6. 1 2 3 M. Ravaloharimanitra, T. King, P. Wright, B. Raharivololona, R.P. Ramaherison, E.E. Louis, C.L. Frasier, R. Dolch, D. Roullet, J. Razafindramanana, S. Volampeno, H.N.T. Randriahaingo, L. Randrianarimanana, C. Borgerson & R.A. Mittermeier 2020, Prolemur simus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2021-1 [dostęp 2021-07-19] (ang.).
  7. 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 30. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  8. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Prolemur simus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-07-19].
  9. ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Prolemur simus (J. E. Gray, 1871). [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-09-06]. (ang.).
  10. ↑ 1870.9.2.2. [w:] Data Portal [on-line]. Natural Museum History. [dostęp 2023-09-06]. (ang.).
  11. ↑ E. Schwarz. A revision of the genera and species of Madagascar Lemuridae. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1931 (2), s. 399–428, 1931. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1931.tb01020.x. (ang.).
  12. 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 148. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  13. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 571, 1904. (ang.).
  14. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 184, OCLC 637083062 (ang.).
  15. ↑ simus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-09-06] (ang.).
  16. ↑ Ch. Schwitzer, R.A. Mittermeier, E.E. Louis Jr & M.C. Richardson: Family Lemuridae (Bamboo, True and Ruffed Lemurs). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 127–128. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.).
  17. ↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 94. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.