Prawo talionu, kara talionu, talion, lex talionis (łac. talio „odwet”, od talis „taki sam”) – zasada prawa, wyrażająca jego sprawiedliwość, według której sankcja była identyczna ze skutkiem przestępstwa. Znana z obrazowej, starożytnej sentencji oko za oko, ząb za ząb.

Jej stosowanie jest charakterystyczne dla społeczeństw pierwotnych. Uwzględniał ją m.in. kodeks Hammurabiego, ale wyłącznie w przypadkach, kiedy sprawca miał ten sam status społeczny, co ofiara:

Jeśli pełnoprawny obywatel wybił oko członkowi klasy pełnoprawnych obywateli, wyrwą mu oko.
Jeśli złamał kość pełnoprawnego obywatela, złamią mu kość.

§§196, 197 kodeksu Hammurabiego

Ustawa Dwunastu Tablic groziła takim odwetem warunkowo, w razie trwałego okaleczenia. Tablica 8,2 si membrum rup(s)it, ni cum eo pacit, talio esto (jeśli ktoś pozbawił drugiego części ciała i nie zawarł z nim ugody, niech zostanie wykonane na nim prawo talionu). Ugoda (pactum) zobowiązywała sprawcę do zapłaty odszkodowania w uzgodnionej wysokości. Kara za złamanie kości była ustalona ustawowo, wedle Tablicy 8,3 wynosiła 300 asów za wolnego i 150 za niewolnika (płatnych do rąk właściciela).

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Katarzyna Sójka-Zielińska: Historia prawa. Warszawa: LexisNexis, 2001, s. 21. ISBN 83-7334-393-8. Michał Pędracki Przepisy prawne najstarszych "kodeksów" mezopotamskich ustanawiające kary dla ludzi wolnych, Analecta : Studia i Materiały z Dziejów Nauki rocznik 6 część 2 (12) (1997) s. 7 - 41
  2. ↑ Władysław Rozwadowski, Prawo rzymskie zarys wykładu wraz z wyborem źródeł, Poznań: Ars Boni et Aequi, 1992, 145, 187, 198 i 278, ISBN 83-900964-5-5.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.