| powiat | |||||||
| |||||||
| Państwo | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||
| TERC |
3008 | ||||||
| Siedziba | |||||||
| Starosta |
Robert Kieruzal | ||||||
| Powierzchnia |
608,39 km² | ||||||
| Populacja (31.12.2019) • liczba ludności |
| ||||||
| • gęstość |
92,8 os./km² | ||||||
| Urbanizacja |
26,73% | ||||||
| Tablice rejestracyjne |
PKE | ||||||
Adres urzędu: ul. Kościuszki 563-600 Kępno | |||||||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
| Położenie na mapie województwa | |||||||
| Strona internetowa | |||||||
Powiat kępiński – powiat w województwie wielkopolskim, w Polsce, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Siedzibą władz jest miasto Kępno.
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie: Kępno, Rychtal
- gminy wiejskie: Baranów, Bralin, Łęka Opatowska, Perzów, Trzcinica
- miasta: Kępno, Rychtal
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 56 451 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 56 428 osób.
Historia
Poprzednikiem powiatu kępiński go był powiat Kempen i. Posen, utworzony w 1887 roku z części powiatu Schildberg (ostrzeszowskiego). W ramach traktatu wersalskiego z 1919 r. terytorium powiatu trafiło w 1920 r. do państwa polskiego.
Po I wojnie światowej powiat Kempen i. Posen wszedł w skład II Rzeczypospolitej jako powiat kępiński.
23 czerwca 1920 do powiatu kępińskiego włączono:
- część śląskiego powiatu sycowskiego (Groß Wartenberg) z Niemiec:
- gminy jednostkowe: Bałdowice (niem. Baldowitz), Bralin (niem. Bralin), Chojęcin (niem. Kojentschin), Czermin (niem. Tschermin), Domasłów (niem. Domsel), Dziadowa Kłoda (niem. Kunzendorf), Gola (niem. Gohle), Koza Wielka (niem. Groß Kosel), Marcinki (niem. Märzdorf), Miechów (niem. Mechau), Mnichowice (niem. Münchwitz), Nosale (niem. Nassadel), Nowa Wieś Książęca (niem. Fürstlich Neudorf; d. pol. Nowawieś), Perzów (niem. Perschau; d. pol. Pyrzów), Pisarzowice (niem. Schreibersdorf), Słupia pod Bralinem (niem. Schlaupe), Ślizów (niem. Schleise), Tabor Mały (niem. Klein Friedrichs-Tabor), Tabor Wielki (niem. Groß Friedrichs-Tabor), Trębaczów (niem. Trembatschau) i Turkowy (niem. Türkwitz; d. pol. Turki);
- obszary dworskie: Bałdowice (niem. Baldowitz), Bralin (niem. Bralin), Chojęcin (niem. Kojentschin), Domasłów (niem. Domsel), Marcinki (niem. Märzdorf), Miechów (niem. Mechau), Nosale (niem. Nassadel), Nowa Wieś Książęca (niem. Fürstlich Neudorf; d. pol. Nowawieś), Perzów (niem. Perschau; d. pol. Pyrzów),¨ Pisarzowice (niem. Schreibersdorf), Ślizów (niem. Schleise) i Trębaczów (niem. Trembatschau);
- część śląskiego powiatu namysłowskiego (Namslau) z Niemiec:
- miasto Rychtal (niem. Reichthal);
- gminy jednostkowe: Buczek (niem. Butschkau), Darnowiec (niem. Dörnberg), Drożki (niem. Droschkau; d. pol Drożki), Krzyżowniki (niem. Kreuzendorf), Proszów (niem. Proschau), Sadogóra (niem. Schadegur), Skoroszów (niem. Skorischau; d. pol. Skoroszew), Stogniewice (niem. Herzberg) i Zgorzelec (niem. Sgorsellitz);
- obszary dworskie: Drożki (niem. Droschkau; d. pol Drożki), Gierczyce (niem. Friederikenhof, Friederika), Krzyżowniki (niem. Kreuzendorf), Mały Buczek (niem. Klein Butschkau), Ryniec (niem. Riemberg), Sadogóra (niem. Schadegur), Skoroszów (niem. Skorischau; d. pol. Skoroszew), Wielki Buczek (niem. Groß Butschkau) i Zgorzelec (niem. Sgorsellitz).
Podczas II wojny światowej okupacyjne władze niemieckie utworzyły w okupowanej Wielkopolsce powiat Kempen, który od 1941 r. funkcjonował pod nazwą Kempen (Wartheland). Po zajęciu Wielkopolski przez Armię Czerwoną obszar ponownie objęła polska administracja.
Demografia
Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2009):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 55 903 | 100 | 28 291 | 50,61 | 27 612 | 49,39 |
| Miasto | 14 713 | 26,32 | 7734 | 13,83 | 6979 | 12,48 |
| Wieś | 41 190 | 73,68 | 20 557 | 36,77 | 20 633 | 36,91 |
- Piramida wieku mieszkańców powiatu kępińskiego w 2014 roku.
Rada Powiatu
| Ugrupowanie | 2002-2006 | 2006-2010 | 2010-2014 | 2014-2018 |
|---|---|---|---|---|
| Sojusz Lewicy Demokratycznej | 3 (SLD-UP) | 1 (LiD) | 3 | 1 (SLD LR) |
| Forum Społeczno - Gospodarcze | 5 | 3 | 3 | 3 |
| Wspólnota Samorządowa Powiatu Kępińskiego | 4 | 6 | 2 | 3 |
| Porozumienie Samorządowe | 3 | 3 | 3 | |
| Kępiński Powiatowy Blok Wyborczy 2002 | 2 | |||
| Prawo i Sprawiedliwość | 3 | 2 | 1 | |
| Samoobrona | 1 | |||
| Polskie Stronnictwo Ludowe | 1 | 6 | ||
| Platforma Obywatelska | 3 | |||
| Razem dla Powiatu Kępińskiego | 3 |
Charakterystyka
Pod względem geomorfologicznym położony jest w obrębie Wysoczyzny Wieruszowskiej o rzeźbie terenu mało urozmaiconej oraz w części północno-zachodniej w obrębie Wzgórz Ostrzeszowskich, wznosząc się tu na wysokość ok. 200 m n.p.m. Jest również najdalej wysuniętym na południe powiatem w Wielkopolsce
Przyroda
Rezerwaty przyrody (4):
- Rezerwat przyrody Stara Buczyna w Rakowie
- Rezerwat przyrody Las Łęgowy w Dolinie Pomianki
- Rezerwat przyrody Oles w Dolinie Pomianki
- Rezerwat przyrody Studnica
Użytki ekologiczne:
- Użytek ekologiczny "Mokre Łąki"
- Użytek ekologiczny "Torfy"
Na terenie powiatu znajdują się 24 pomniki przyrody.
Zabytki
Świątynie
- synagoga w Kępnie
- kościół św. Marcina w Kępnie
- kościół ewangelicko-augsburski w Kępnie
- kościół św. Jana Nepomucena w Drożkach
- kościół św. Rocha w Proszowie
- kościół Wniebowzięcia NMP w Krzyżownikach
- kościół Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Rychtalu
- kościół św. Jana Nepomucena w Wielkim Buczku
- kościół w Siemianicach
- kościół w Baranowie
- kościół w Bralinie
Pałace i dwory
- pałac w Mroczeniu
- pałac w Siemianicach
- pałac w Wielkim Buczku
- pałac biskupów wrocławskich w Skoroszowie
- dworek barokowy w Nosalach
Ratusze
Dzwonnice
Zespoły kamienic
Gospodarka
Powiat ma charakter rolniczo-przemysłowy. Grunty orne zajmują 59%, łąki i pastwiska 13%, lasy 19%, wody 1% i tereny zabudowane 6%. Dominuje przemysł drzewny i meblarski (tzw. kępińskie zagłębie meblowe). Najważniejszym ośrodkiem powiatu jest Kępno. W czerwcu 2007 bezrobocie osiągnęło najniższy stan w Polsce (3,5%; 900 zarejestrowanych bezrobotnych) GUS.
Transport
Jedynym węzłem kolejowym powiatu jest Kępno. Krzyżują się tu linie kolejowe:
W powiecie krzyżują się także drogi krajowe i wojewódzkie:
Sąsiednie powiaty
Przypisy
- ↑ Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-06-11].
- ↑ l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
- ↑ GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.
- ↑ Dziennik Urzędowy Ministerstwa Byłej Dzielnicy Pruskiej 1920.06.23 R.1 Nr 33. poz. 292
- ↑ Zapisano błędnie Gehle
- ↑ W cytowanym rozporządzeniu błędnie powtórzono gminy Frużów (niem. Fruschof) i Mąkoszyce (niem. Mangschütz) oraz obszar dworski Mąkoszyce (niem. Mangschütz) w składzie powiatu kępińskiego, ponieważ właczono je do powiatu ostrzeszowskiego (i tam wymieniono poprawnie).
- ↑ Kreis Kempen i. Posen [online] [dostęp 2020-06-20] (niem.).
- ↑ Powiat kępiński w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe [online], wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2018-04-02].
- ↑ Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza [online], wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2018-04-02] (pol.).
- ↑ Dituel Sp., Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo wielkopolskie - Powiat kępiński [online], wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2018-04-02].
- ↑ PKW | Samorząd 2014 [online], samorzad2014.pkw.gov.pl [dostęp 2018-04-02].
Linki zewnętrzne
- Strona stowarzyszenia „Socjum Kępno i Okolice” zajmującego się historią powiatu kępińskiego
- Powiat Kępiński. Z mapką powiatu na podstawie różnych źródeł (1928) w bibliotece Polona