Polak-katolik – powstały w okresie rozbiorów stereotyp Polaka.

Rys historyczny

Idea ścisłego powiązania polskiej kultury i tożsamości z religią katolicką miała charakter nie tylko religijny, ale także polityczny, albowiem państwa wrogie wówczas Rzeczypospolitej – luterańska Szwecja, prawosławna Rosja i Kozacy oraz mahometańska Turcja – reprezentowały inne podejście do tolerancji religijnej (wolności religijnej) niż w Rzeczypospolitej (zob. konfederacja warszawska). Klęski Rzeczypospolitej zaczęto tłumaczyć jako karę Bożą za tolerancję religijną.

W czasach rozbiorów w większości katolickim społeczeństwie polskim w wyniku oporu przeciw tradycyjnemu rosyjskiemu prawosławiu i pruskiemu protestantyzmowi ukształtował się stereotyp przynależności narodowej uzależnionej od wiary katolickiej. Wyznawanie wiary katolickiej uznawane było za cechę polskiego charakteru narodowego.

W dwudziestoleciu międzywojennym stereotyp Polaka-katolika sprzyjał łączeniu katolicyzmu z nacjonalizmem. Wpływał hamująco na integrację bardzo zróżnicowanych wyznaniowo obywateli II Rzeczypospolitej. Wzmagał niechęć i wrogie postawy przede wszystkim mniejszości narodowych, szczególnie na tzw. kresach wschodnich. W okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nabrał on charakteru antykomunistycznego.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Agata Kwiatek: Azyl heretyków czy ocean nietolerancji? Czy Rzeczpospolita była państwem bez stosów? CzyAzyl heretyków czy ocean nietolerancji? Czy Rzeczpospolita była państwem bez stosów?. histmag.org, 2016-12-04. [dostęp 2020-05-11].
  2. ↑ Krzysztof Krasowski, Związki wyznaniowe w II Rzeczypospolitej. Studium historycznoprawne. PWN Warszawa-Poznań 1988, s. 7.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.