Polacy w obwodzie winnickim – na terenie obwodu winnickiego, według danych spisu powszechnego z 2001 roku, mieszka 3,7 tysiąca osób deklarujących narodowość polską.

Historia

Początki osadnictwa polskiego na Podolu przypadają na połowę XIV wieku. Po Unii Lubelskiej Winniczyzna stała się częścią Korony w ramach Rzeczypospolitej. Pierwszą polską szkołę w Winnicy jezuici zaczęli budować w 1614 r. W wyniku drugiego rozbioru Polski Winniczyzna znalazła się w Imperium Rosyjskim. Polską szkołę w Winnicy zamknięto po powstaniu listopadowym. Władze rosyjskie zaostrzyły represje wobec Polaków po powstaniu styczniowym. Zabraniano używania języka polskiego w instytucjach publicznych, uczniom zakazywano czytania po polsku oraz posiadania polskich książek. Sytuacja Polaków nieco uległa poprawie po 1905 roku.

Liczba polskich szkół w obwodzie winnickim przed 1935 rokiem wynosiła 191. W tym czasie istniało także ponad 200 szkół mieszanych. Władze radzieckie jednak zamknęły polskie szkoły. W Winnicy ostatnia polska szkoła zakończyła działalność w 1936. W latach 1937–1938 represje wobec Polaków były najbardziej nasilone. W ramach operacji polskiej NKWD na podstawie rozkazu nr 00485 dokonano masowych aresztowań. Większość osób aresztowanych została rozstrzelana m.in. podczas mordu w Winnicy.

W 1959 r. w obwodzie winnickim mieszkało około 20,8 tys. Polaków.

Proces narodowo-kulturalnego odrodzenia polskiej mniejszość rozpoczął się po rozpadzie ZSRR i powstaniu niepodległej Ukrainy. Obecnie kultywowaniu polskości służy pięć działających przy polskich organizacjach szkół sobotnio-niedzielnych. W Winnicy odbywa się doroczny festiwal kultury polskiej organizowany przez Związek Polaków Winniczyzny. Ponadto w Winnicy mieści się redakcja miesięcznika i portalu internetowego Słowo Polskie. W 2016 roku w Barze otwarto Dom Polski.

Od 2009 roku w Winnicy znajduje się konsulat generalny Rzeczypospolitej Polskiej.

Liczba ludności polskiej

Według danych opartych na spisach przeprowadzonych po drugiej wojnie światowej liczba ludności polskiej w obwodzie winnickim stale maleje. W Polsce kwestionowano jednak wyniki spisów pochodzących sprzed 1991 r.

Liczba Polaków w obwodzie winnickim (w tys.)
1959 1970 1979 1989 2001
20,8 13,4 10,8 8,4 3,7

Przypisy

  1. ↑ Moskwiczowa i Glinczewski 2014 ↓, s. 83-84.
  2. ↑ Moskwiczowa i Glinczewski 2014 ↓, s. 84.
  3. ↑ Moskwiczowa i Glinczewski 2014 ↓, s. 85.
  4. ↑ Moskwiczowa i Glinczewski 2014 ↓, s. 86.
  5. ↑ Kozyrska 2014 ↓, s. 109.
  6. ↑ Kozyrska 2014 ↓, s. 111.
  7. ↑ Kozyrska 2014 ↓, s. 127-128.
  8. ↑ Itogi wsisojuznoj pieriepisi nasielenija 1959 g., Ukrainskaja SSR, Moskwa, 1963, za: Piotr Eberhardt: Ludność polska na Białorusi, Litwie i Ukrainie według ostatnich spisów powszechnych, „Roczniki Nauk Społecznych”, 33(1), 2005, s. 159.
  9. ↑ Placówki oświatowe na Ukrainie. Informator. Warszawa: Fundacja Wolność i Demokracja, 2015, s. 37.
  10. ↑ W Winnicy po raz dwudziesty odbył się regionalny festiwal kultury polskiej „Łączmy się, Radujmy się, Śpiewajmy!”. slowopolskieorg, 30.11.2019. (pol.).
  11. ↑ Polacy w Barze otrzymali w darze od historycznej ojczyzny najpiękniejsze centrum polskości na Podolu. slowopolskieorg, 23.05.2016. (pol.).
  12. ↑ Piotr Eberhardt: Ludność polska na Białorusi, Litwie i Ukrainie według ostatnich spisów powszechnych, „Roczniki Nauk Społecznych”, 33(1), 2005, s. 160.
  13. ↑ Dane na podstawie spisów powszechnych za: Piotr Eberhardt: Ludność polska na Białorusi, Litwie i Ukrainie według ostatnich spisów powszechnych, „Roczniki Nauk Społecznych”, 33(1), 2005, s. 159, 161.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.