Pola Braun
Data i miejsce urodzenia

1910 lub później
Warszawa

Data śmierci

3 listopada 1943

Dziedzina sztuki

literatura, muzyka

Pola Braun, właśc. Paulina Braun (ur. 1910 lub później w Warszawie, zm. 3 listopada 1943) – polska poetka i kompozytorka żydowskiego pochodzenia, autorka tekstów kabaretowych i piosenek.

Życiorys

Data urodzenia Braun nie jest znana. W zależności od źródeł, urodziła się w 1910 roku lub później, ok. 1915 roku, w Warszawie.

Przed wojną pracowała w redakcji „Szpilek” oraz występowała w kabaretach. Pisała po polsku i w jidysz, choć rzadziej w tym drugim języku. Podczas II wojny światowej znalazła się w getcie warszawskim, gdzie rozwinęła działalność artystyczną, pisząc poezję i teksty piosenek, a także komponując. Występowała w teatrze Femina i w kawiarni Sztuka, śpiewając własne utwory i grając na fortepianie, dzieląc scenę z m.in. Władysławem Szlenglem, Stefanią Ney czy Władysławem Szpilmanem. Współpracowała z Wierą Gran i Dianą Blumenfeld, dla których pisała piosenki śpiewane później w getcie. Do jej najbardziej znanych piosenek należą Curik ahejm (Powrót do domu) opisująca historie wygnanych Żydów z całej Polski, Hot rachmones (Zmiłujcie się) i A chołem (Sen). Wraz z Władysławem Szlenglem pisała teksty do Żywego dziennika – kabaretu błyskotliwie opisującego życie w getcie.

Dzięki przydziale pracy w zakładzie przemysłowym w 1942 roku, Braun uniknęła wywózki do obozu w Treblince. Na przełomie kwietnia i maja 1943 roku została wywieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku. W obozie skomponowała piosenkę pt. Przeprowadzka, której tekst zachował się w pamięci polskich więźniarek, które zostały później przeniesione do obozów Auschwitz-Birkenau i Ravensbrück. Uczestniczyła w życiu kulturalnym i konspiracyjnym obozu. Została zamordowana 3 listopada 1943 roku.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Braun, Paulina, [w:] Leon Tadeusz Błaszczyk, Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku, Warszawa 2014, s. 41, ISBN 978-83-939735-1-4.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Pola Braun (Paulina Braunówna), „Tłomackie 3/5”, 1, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, 2022, s. 22–25 (pol.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Róża Ziątek-Czarnota, Pola Braun [online], Culture.pl, 2013 [dostęp 2023-05-06] (pol.).
  4. 1 2 Braun Pola [online], Internetowa baza danych i mapa getta warszawskiego [dostęp 2023-05-06].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.