Pokuta – w wielu religiach kara za grzechy, połączona z żalem i skruchą. Praktyka religijna, której celem jest udoskonalenie. Działanie narzucone przez innych (zwierzchników religijnych) lub wybrane dobrowolnie, mające zadośćuczynić Bogu lub ludziom wyrządzone zło (grzech).

Etymologia

Słowo „pokuta” pochodzi z języka staropolskiego i ma korzenie w starosłowiańskim słowie „pokutъ”(1). Starosłowiańskie „pokutъ” jest złożone z prefiksu „po-” i rdzenia „kutъ”. „Po-” jest prefiksem oznaczającym przekroczenie, przemianę, zmianę, a „kutъ” pochodzi od słowa „kъtъ”, co oznacza „kąt”, „zakątek”. W tym kontekście, słowo „pokutъ” może być interpretowane jako „zmiana kierunku”, „odwrócenie się”, „nawrócenie”.

Chrześcijaństwo

W tradycji chrześcijańskiej opartej na Ewangelii pokuta przybiera następujące podstawowe formy:

Formy pokutne są ściśle związane z nawróceniem, wiarą w miłosierdzie Boga i pokorą, dlatego oderwane od tych kontekstów pozostają bez wartości jako akt religijny.

W wielu wyznaniach chrześcijańskich istnieją w kalendarzu cykliczne okresy pokuty (np. wielki post, suche dni) oraz praktyki pokutne mające na celu ułatwienie rozwoju duchowego i moralnego (np. pielgrzymka).

Niektóre wyznania chrześcijańskie (np. Kościół katolicki i Cerkiew prawosławna) mają również sakramentalną formę pokuty jako znak działania łaski Bożej.

Pokuta w Biblii

W greckim oryginale Nowego Testamentu, za słowem „pokuta” najczęściej stoi greckie słowo „metanoia” (μετάνοια), które dosłownie oznacza „zmiana myślenia” lub „nawrócenie”. W kontekście biblijnym, metanoia jest często tłumaczona jako „nawrócenie” lub „pokuta”. Odnosi się do duchowego procesu, w którym człowiek uznaje swoje grzechy, żałuje za nie, i decyduje się na zmianę swojego życia, aby żyć w zgodzie z nauczaniami Chrystusa. To jest proces głębokiej wewnętrznej transformacji, która prowadzi do zmiany postaw i zachowań.

Jednym z przykładów jest Ewangelia Mateusza 3:2, gdzie Jan Chrzciciel mówi: „Pokutujcie, bo przybliżyło się królestwo niebieskie”. W greckim oryginale, fraza Pokutujcie to „metanoite”. Inny przykład to Dzieje Apostolskie 2:38, gdzie Piotr mówi do tłumu: „Pokutujcie i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na przebaczenie grzechów...”. W greckim oryginale, fraza „Poczujcie żal” to „metanoēsate”.

Za słowem pokuta może stać także greckie słowo „metamelomai” (μεταμέλομαι), które dosłownie oznacza „czuć żal” lub „żałować”. Na przykład w Mt 27,3 mamy: „Wtedy Judasz, który Go wydał, widząc, że został potępiony, pełen skruchy zwrócił trzydzieści srebrników arcykapłanom i starszym.” W greckim oryginale za słowem „pełen skruchy” stoi greckie słowo „metamelētheis”, od „metamelomai”. Oba terminy mają podobne, ale nieco różne znaczenia. „Metanoia” jest bardziej skupiona na głębokiej zmianie myślenia i nawróceniu, podczas gdy „metamelomai” skupia się bardziej na poczuciu żalu i skruchy.

Pokuta jako zadośćuczynienie

W Biblii są przykłady osób, które po popełnieniu grzechów podejmują konkretne działania w celu zadośćuczynienia. Te działania mogą być interpretowane jako forma odpokutowania za grzechy, ale są zazwyczaj skierowane na naprawę szkód spowodowanych przez grzech, a nie na karę jako taką. Na przykład w Ewangelii Łukasza (Łk 19:1-10), mamy historię o celniku Zacheuszu, który, po spotkaniu z Jezusem, postanawia zadośćuczynić za swoje grzechy, mówiąc: „Oto połowę mojego majątku, Panie, dam ubogim, a jeśli kogoś skrzywdziłem, zwrócę czterokrotnie.” Zacheusz tutaj nie tylko wyraża żal za swoje grzechy, ale również podejmuje konkretne działania, aby naprawić szkody, które wyrządził.

Protestantyzm

Pokuta to osobiste nawrócenie, proces żałowania za grzechy i odwrócenia się od nich. Ta idea jest zgodna z nauczaniem Marcina Lutra, który w swoim Małym Katechizmie opisuje pokutę jako „prawdziwe poprawienie siebie, prawdziwe żałowanie grzechów, prawdziwe pragnienie uniknięcia grzechu”.

Pokuta to zrozumienie i uznawanie swojej winy wobec Boga i uznawanie Jezusa Chrystusa jako jedynego Zbawiciela, który przynosi przebaczenie grzechów. – W doktrynie protestanckiej, ta idea jest wyrażana w Księdze Wyznań Wiary z Westminster, która mówi, że „pokuta do zbawienia niezbędna jest dla każdego grzesznika, a dla nikogo poza nim nie ma odkupienia, a więc o nią powinien błagać każdy grzesznik”.

Inne religie

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ pokuta – Słownik języka polskiego PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2023-06-21] (pol.).
  2. ↑ Tadeusz LEWASZKIEWICZ, Słownik języka polskiego (1938–1939) pod redakcją Tadeusza Lehra-Spławińskiego jako słownik porównawczo-etymologiczny języków słowiańskich, Warsaw University Press, 2020, DOI: 10.31338/uw.9788323541677.pp.133-146 [dostęp 2023-06-21].
  3. ↑ G. Holzer, DERKSEN, RICK: Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon., „Kratylos”, 55 (1), 2010, s. 173–177, DOI: 10.29091/kratylos/2010/1/25, ISSN 0023-4567 [dostęp 2023-06-21].
  4. 1 2 Gerald L. Borchert, Book Review: II. Biblical Studies: New American Standard Exhaustive Concordance of the Bible; Hebrew-Aramaic and Greek Dictionaries, the NIV Complete Concordance, „Review & Expositor”, 78 (4), 1981, s. 593–594, DOI: 10.1177/003463738107800412, ISSN 0034-6373 [dostęp 2023-06-21].
  5. ↑ Walter Bauer, Frederick William Danker, A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature, University of Chicago Press, 2000, DOI: 10.7208/chicago/9780226028958.001.0001, ISBN 978-0-226-03933-6 [dostęp 2023-06-21].
  6. ↑ Bruce M. Metzger, Michael D. Coogan (red.), The Oxford Companion to the Bible, 1993, DOI: 10.1093/acref/9780195046458.001.0001 [dostęp 2023-06-21].
  7. 1 2 Heather D. Baker, Nabonidus, „Encyclopedia of the Bible Online”, DOI: 10.1515/ebr.nabonidus [dostęp 2023-06-21].
  8. 1 2 3 4 Waldemar Chrostowski, Ks. Rajmund PIETKIEWICZ, Biblia Polonorum. Historia Biblii w języku polskim, t. V: Biblia Tysiąclecia (1965-2015), Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2015, s. 492., „Collectanea Theologica”, 87 (1), 2017, s. 265–272, DOI: 10.21697/ct.2017.87.1.09, ISSN 0137-6985 [dostęp 2023-06-21].
  9. 1 2 3 R. Schnackenburg, Nestle-Aland, Novum Testamenturn Graece et Latine, ed. Kurt Aland et Barbara Aland, Stuttgart (Deutsche Bibelgesellschaft) 1984, 44* und 779 Seiten, Kunstleder 34,– DM., „Biblische Zeitschrift”, 29 (1), 1985, s. 132, DOI: 10.30965/25890468-02901024, ISSN 0006-2014 [dostęp 2023-06-21].
  10. ↑ Edward F. Duffy, The Zondervan Greek and English Interlinear New Testament (NASB/NIV) – Edited by William D. Mounce and Robert H. Mounce, „Reviews in Religion & Theology”, 16 (1), 2009, s. 19–21, DOI: 10.1111/j.1467-9418.2008.00409_7.x, ISSN 1350-7303 [dostęp 2023-06-21].
  11. ↑ Scott W. Sunquist, Salvation to the Ends of the Earth: A Biblical Theology of Mission, by Adreas J. Köstenberger and Peter O’Brien. New Studies in Biblical Theology 11. Downers Grove: InterVarsity Press, 2001. Pp. 351 pp. $25 paperback., „Horizons in Biblical Theology”, 24 (2), 2002, s. 126–127, DOI: 10.1163/18712207-90000014, ISSN 0195-9085 [dostęp 2023-06-21].
  12. ↑ Ken Sundet Jones, Luther’s Small Catechism and Luther’s Small Catechism Study Edition by Martin Luther, and: Luther’s Small Catechism by Martin Luther. iPad, iPhone, and Android., „Lutheran Quarterly”, 31 (2), 2017, s. 213–215, DOI: 10.1353/lut.2017.0035, ISSN 2470-5616 [dostęp 2023-06-21].
  13. ↑ Westminster Assembly and Confession of Faith, „Encyclopedia of Christianity Online”, DOI: 10.1163/2211-2685_eco_w.12 [dostęp 2023-06-21].

Bibliografia

  • ABC chrześcijanina. Mały słownik, Sylwester Zalewski (red.), Warszawa 1999. ISBN 83-85762-95-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.