| nr rej. A-600/89 z 3 grudnia 1989 | |
Widok z południowego zachodu (2021) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
Rynek 1 |
| Inwestor |
Parafia św. Wawrzyńca Diakona Męczennika i św. Kazimierza Królewicza w Rajczy |
| Wysokość do dachu |
około 10,86 m |
| Kondygnacje |
2 |
| Ukończenie budowy |
1894 |
| Ważniejsze przebudowy |
1960 (podniesienie piętra i budowa mansardy) |
| Właściciel |
Parafia św. Wawrzyńca Diakona Męczennika i św. Kazimierza Królewicza w Rajczy |
Położenie na mapie gminy Rajcza | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa śląskiego | |
Położenie na mapie powiatu żywieckiego | |
| 49°30′15,3″N 19°06′12,2″E/49,504250 19,103389 | |
Plebania w Rajczy – murowana plebania z 1894 roku w Rajczy w powiecie żywieckim, wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Historia
Plebania była wybudowana w 1894 roku równolegle z kościołem św. Wawrzyńca i św. Kazimierza Królewicza w Rajczy w jego sąsiedztwie. Budynek remontowano w 1960 roku, podniesiono wówczas piętro, a na elewacji południowej wzniesiono mansardę. Następnie budynek przez wiele lat pozostawał w złym stanie, a dach został uszkodzony podczas pożaru. Plebania została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa bielskiego w 1989 roku wraz z kościołem. Około 2020–2021 roku (wykonawca remontu został wyłoniony 10 kwietnia 2020 roku) obiekt został wyremontowany w ramach polsko-słowackiego projektu województwa żylińskiego, przy wsparciu gminy Rajcza i rajczańskiej parafii, prace sfinansowano ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg V-A Polska–Słowacja 2014-2020, a także budżetu państwa. 11 września 2021 roku biskup Roman Pindel otworzył salkę muzealną w plebanii. Salka prezentuje dzieje wizerunku Matki Bożej Kazimierzowskiej oraz sanktuarium w Rajczy, jest ona otwarta codziennie po wcześniejszym umówieniu telefonicznym.
Architektura
Plebania jest położona równolegle do kościoła w kierunku północno-wschodnim, na terenie z dużą różnicą wysokości, wynoszącą kilka metrów od strony północnej. Jest to budynek na rzucie prostokąta z gankiem od wschodu. Elewacje z gzymsami i pilastrami, pierwotnie pokryte jasnym tynkiem, otwory okienne otaczają dekoracyjne obramienia. Główne wejście znajduje się na elewacji południowej. Przez ganek prowadzi wejście gospodarcze, a od strony zachodniej znajduje się wejście do kancelarii poprzez taras. Budynek ma dwie kondygnacje naziemne, nieużytkowe poddasze oraz jest częściowo podpiwniczony, nakryty dachem dwuspadowym (kąt nachylenia połaci wynosi 43°) z mansardą od południa. Powierzchnia zabudowy budynku wynosiła 349,47 m², kubatura wynosiła około 3400 m³, maksymalna wysokość obiektu do kalenicy dachu: 10,86 m (stan na 2012 rok).
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023, s. 141 [dostęp 2021-10-18].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Urszula Rogólska: Odwiedź Rajczę i poznaj historię Najpiękniejszej. [w:] gosc.pl bielsko-żywiecki [on-line]. Instytut Gość Media, 2021-09-15. [dostęp 2021-10-18].
- 1 2 Kubicz 2012 ↓, s. 8.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Kubicz 2012 ↓, s. 6.
- ↑ Renowacja zabytkowej plebanii w Rajczy!. [w:] beskidLIVE.pl [on-line]. 2021-09-14. [dostęp 2021-10-18].
- ↑ Wykaz wszystkich obiektów wpisanych do rejestru zabytków (stan na 18 października 2021 r.). Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach. [dostęp 2021-10-18].
- ↑ Zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej. Parafia Rzymsko-Katolicka pw. Świętego Wawrzyńca DM i Świętego Kazimierza Królewicza, 2020-04-10. [dostęp 2021-10-18].
- 1 2 Kubicz 2012 ↓, s. 10.
- ↑ Kubicz 2012 ↓, s. 9.
- 1 2 3 Kubicz 2012 ↓, s. 5.
Bibliografia
- Ewa Kubicz: Przebudowa plebanii w Rajczy. T. 1. „Entum” Pracownia Architektury, 2012-06.