Patologiczne podpalanie (piromania)
Klasyfikacje
ICD-10

F63.1

MeSH

D005391

Piromania (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „szaleństwo”) – chorobliwa żądza podpalania lub do zabaw z ogniem, która występuje przy niektórych zaburzeniach psychicznych takich jak np. padaczka czy psychopatia. Jest to zaburzenie występujące rzadko.

Z reguły powstaje na podłożu organicznych zmian mózgu, w zespole objawów charakteropatii (zmiany osobowości typu psychopatycznego, wyrażające się w odchyleniach charakterologicznych) lub otępienia czy niedorozwoju umysłowego.

Występuje również piromania seksualna, która jest odmianą sadyzmu. Niszczenie cudzej własności powoduje u takiego piromana poczucie, iż ma przewagę nad otoczeniem oraz przyczynia się do powstania reakcji seksualnej.

Przyczyny piromanii

Przyczyny indywidualne

  1. Indywidualny temperament: osoby o skłonnościach impulzywnych lub mające trudności w kontrolowaniu impulsów mogą być bardziej narażone na piromanię.
  2. Znajomość piromanii w rodzinie: występowanie piromani w rodzinie może zwiększyć ryzyko u dziecka.
  3. Predyspozycje neurochemiczne i genetyczne: nieprawidłowości w poziomach neuroprzekaźników, takich jak noradrenalina i serotonina, mogą być związane z trudnościami w kontrolowaniu impulsów.
  4. Schorzenia neurologiczne: pewne schorzenia neurologiczne, takie jak zespół czołowy, mogą wpływać na funkcje kontroli impulsów.
  5. Choroby psychiczne: osoby z niektórymi chorobami psychicznymi, takimi jak zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne czy schizofrenia, mogą być bardziej narażone na piromanę.
  6. Uzależnienia behawioralne i substancji: uzależnienia od substancji lub inne zachowania impulsywne mogą być związane z piromanią.

Przyczyny środowiskowe

  1. Psychopatologia rodzicielska: rodzice z zaburzeniami psychicznymi mogą przyczynić się do rozwoju piromani u dziecka.
  2. Brak postaci ojca: brak stabilnej postaci ojca w życiu dziecka może wpływać na rozwój jego zachowań.
  3. Doświadczenia traumatyczne: fizyczne, seksualne lub inne traumatyczne przeżycia w młodym wieku mogą być związane z piromanią.
  4. Obserwacja nieprawidłowego używania ognia: widzenie dorosłych lub młodzieży, którzy używają ognia w nieodpowiedni sposób, może wpływać na kształtowanie się takich zachowań u dzieci.
  5. Słabe umiejętności społeczne: brak umiejętności radzenia sobie ze stresem i problemami społecznymi może prowadzić do uciekania się do podpaleń.
  6. Nagromadzenie stresu psychofizycznego: długotrwałe doświadczanie stresu może zwiększać ryzyko wystąpienia piromanii.
  7. Postrzeganie niedoboru: osoby, które postrzegają siebie jako posiadające jakieś wady czy niedobory, mogą uciekać się do podpaleń jako formy wyrazu buntu czy odreagowania.

Przypisy

  1. ↑ Piromania, Encyklopedia PWN
  2. ↑ Piromania, Słownik wyrazów obcych Władysława Kopalińskiego on-line. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-18)].
  3. ↑ Piromania, Encyklopedia WIEM, onet.pl. [dostęp 2008-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-14)].
  4. ↑ Piromania seksualna, Encyklopedia WIEM, onet.pl. [dostęp 2008-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-14)].
  5. ↑ Cristiano Antonino, Pyromania: klasyfikacja ICD-11, przyczyny, objawy, charakterystyka, ryzyko, leczenie, leki [online], Emergency Live, 4 maja 2022 [dostęp 2024-01-24] (pol.).

Bibliografia

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.