Piotr Szumow
Data i miejsce urodzenia

26 marca 1872
Grodno

Data i miejsce śmierci

25 czerwca 1936
Łódź

Zawód, zajęcie

fotograf

Odznaczenia

Piotr Szumow, także Pierre Choumoff ps. „Piotr”, „Perec”, „Pejsach”, „Litewski”, „Piotr Iwanowicz”, „Bolesław” (biał. Пётр Шумаўur, ros. Пётр Иванович Шумов, ur. 26 marca 1872 w Grodnie, zm. 25 czerwca 1936 w Łodzi) – polski fotograf pochodzenia rosyjsko-żydowskiego, specjalizujący się w portretach, zasłynął z portretów sław, w tym szczególnie zdjęć Augusta Rodina.

Życiorys

Piotr Szumow urodził się w rodzinie pochodzenia rosyjsko-żydowskiego. W 1892 ukończył gimnazjum w Grodnie, a w 1894 studia w Instytucie Technologicznym w Petersburgu. W tym samym roku w sierpniu został aresztowany za działalność niepodległościową, członkostwo w ruchu socjalistycznym i kolportaż nielegalnych publikacji. 20 maja 1895 wyszedł z więzienia, lecz został objęty zakazem wyjazdu z Grodna przez 2 lata, kontrolą policyjną oraz konfiskatą dokumentów. W tym okresie zaangażował się w działalność polityczną. Dołączył do Polskiej Partii Socjalistycznej i publikował w piśmie partyjnym „Przedświt”. W 1898 podjął studia na Uniwersytecie Technologicznym w Charkowie, lecz rok później został wyrzucony z uczelni. Jesienią 1899 Szumow uczestniczył w strajku w fabryce tytoniu, po którym aresztowano ponad 90 osób w tym Szumowa. W okresie od 1894 do 1907 łącznie spędził 4 lata w więzieniu, będąc 6-krotnie aresztowanym. Angażował się w nauczanie języka polskiego wśród żydowskich robotników, prowadził agitację wśród Rosjan, a także prowadził nabór do grodzieńskiego PPS. W związku z obawą przed wieloletnim więzieniem Szumow wraz z żoną wyjechał w 1908 do Paryża, do swojego przyjaciela – Jana Strożeckiego.

W Paryżu Szumow podjął współpracę ze Stróżeckim w jego zakładzie fotograficznym. 15 listopada 1911 otworzył własne atelier przy 5, Rue du Faubourg-Saint-Jacques, 37 w dzielnicy Montparnasse. W celu przypodobania się społeczności paryskiej korzystał z francuskiego wariantu zapisu imienia i nazwiska – Pierre Choumoff.

W 1911 Szumow wziął udział w wystawie fotografii du Nord de la France zorganizowanej przez stowarzyszenie Amicale-Photo, na której zdobył II nagrodę w kategorii portretu. W 1912 zdobył nagrodę paryskiego Photo-Clubu za portret matki z córką. W tym samym roku dzięki rzeźbiarzowi Serafinowi Sudbininowi poznał Augusta Rodina, zostając jednym z jego fotografów. Dokumentował jego spotkania rodzinne i towarzyskie, wystawy, prace, prywatne wydarzenia jak m.in. ślub z Rose Beuret. Fotografował również Rodina na łożu śmierci oraz wykonał reportaż z jego pogrzebu. Ponadto współpracował z kuratorem muzeum Rodina – Léonce Bénédite.

Szumow współpracował również Antoinem Bourdellem – dostarczył mu fotograficzne modele do popiersia Marii Zetlin, a także z Xawerym Dunikowskim, któremu przekazał fotografie Strożeckiego potrzebne do płaskorzeźby nagrobkowej. Szumow wyspecjalizował się w fotografii portretowej zyskując popularność wśród artystów związanych z Rive Gauche. 14 listopada 1920 w Giverny uczestniczył w 80 urodzinach Claude’a Moneta. W oparciu o to wydarzenie powstał fotograficzny reportaż przedstawiający malarza i towarzyszące mu dzieła w intymnej przestrzeni posiadłości i ogrodów. Szumow fotografował również takich artystów, jak: Marie-Louise Van Veen, Nina Natowa, Wiera Niemczinowa, Nikołaj Zwieriew. W marcu 1921 wydawca i marszand Jacques Povolozky zorganizował wystawę portretów Piotra Szumowa w swojej galerii przy 13, rue Bonaparte, 59. W latach 20. XX w. Szumow współpracował także z: Augustem Zamoyskim, Michelem Seuphorem, Wandą Chodasiewicz-Grabowską, Janem Brzękowskim, Pietem Mondrianem, Florencem Henrim, Henrykiem Stażewskim, Stanisławem Grabowskim, wykonując reprodukcje ich obrazów, m.in. do pisma „L’Art Contemporain / Sztuka Współczesna”. Szumow zajmował się również reportażem i fotografią mody. Współpracował z agencją prasową Rapp, a także czasopismem „Les Modes”. Fotografia Szumowa znalazła się w afiszu filmu „Napoleon i rewolucja” (1927) Abela Gance’a.

Rozpoznawalność Piotrowi Szumowowi przyniosła fotografia „Portret hrabiny X”, za którą zdobył Grand Prix Londyńskiego Salonu Fotograficznego i nagroda „Photographs of the year” (1922). Szumow wziął również udział w Salonach Jesiennych (1927 i 1930), w Salonie Tuleries oraz innych wystawach. Został odznaczony brązowym medalem Francuskiego Towarzystwa Fotograficznego, złotym medalem Wystawy Światowej w Paryżu (1925) oraz w 9. wystawie fotografii i kina w Paryżu (1933). Jego zdjęcia opublikowano także w książce Florenta Felsa „Propos d’artistes”. W 1933 Szumow zamknął swoje atelier, część zdjęć przeniósł do swojego mieszkania, a pozostałe przekazał agencji fotograficznej Presse.

W 1935 przeniósł się z rodziną do Łodzi, gdzie zabrał część swoich fotografii. Prawdopodobnie było to spowodowane kryzysem zawodu fotografa wynikającego z popularyzacji fotografii amatorskiej i światowym kryzysem finansowym. W Łodzi Szumow za pośrednictwem przyjaciela Aleksandra Pristora zatrudnił się Zakładach Przemysłu Bawełnianego Ludwika Geyera jako doradca dyrekcji. Powrócił też do oryginalnej pisowni nazwiska. Ponadto nadal trudnił się fotografią, ale w mniejszej skali. Został nagrodzony srebrnym medalem na Rzemieślniczych Targach Łódzkich w czerwcu 1936.

Działał również jako członek zarządu Towarzystwa Miłośników Chojen i Zarzewia.

Odznaczenia

  • Krzyż Niepodległości (1934)

Życie prywatne

Ojcem Piotra Sumowa był Iwan Andrejewicz Szumow (ur. 1842) – urzędnik, a matką Katarzyna z domu Kotow. Ojciec Szumowa został przysłany do Grodna po powstaniu styczniowym, w 1864. Ukończył Moskiewską Szkołę Powiatową oraz Moskiewskie Seminarium Duchowne. Początkowo w Grodnie pracował jako buchalter, a następnie jako urzędnik w Urzędzie Majątków Państwowych. Rodzina Szumowych mieszkała przy ul. Sadowej (obecnie ul. E. Orzeszkowej).

Żoną Szumowa była Kejła Łapin, z którą miał 2 dzieci: syna, inżyniera Serge’a Choumoffa (1921–2012) i córkę.

Piotr Szumow został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Łodzi.

Fotografie Szumowa w zbiorach

Galeria – portrety autorstwa Piotra Szumowa

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Małgorzata Maria Grąbczewska, Pierre Choumoff, polsko-rosyjski fotograf paryskiej bohemy, „Sztuka Europy Wschodniej”, 2, 2014.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Wspomnienie o Piotrze Szumowie. [online], harodnia.comharodnia.com [dostęp 2022-03-13] (pol.).
  3. 1 2 3 Petr Ivanovich Shumov, Russkiĭ parizhanin. Fotografii Petra Sumova, Moskva: Russkiĭ putʹ, 2000, ISBN 5-85887-082-1, OCLC 45615024 [dostęp 2022-03-14].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.