Piotr Krystian Domaradzki

Piotr Krystian Domaradzki (2006)
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1946
Strzelce Opolskie

Data i miejsce śmierci

4 listopada 2015
Chicago

Zawód, zajęcie

historyk, pisarz, dziennikarz

Miejsce zamieszkania

Chicago

Narodowość

polska

Uczelnia

Uniwersytet Gdański

Piotr Krystian Domaradzki, pseudonim literacki z czasów PRL Piotr Krystian Równia, znany na emigracji także jako Peter K. Domaradzki (ur. 21 czerwca 1946 w Strzelcach Opolskich, zm. 4 listopada 2015 w Chicago) – polski pisarz, eseista, tłumacz i dziennikarz, z wykształcenia historyk, z zamiłowania grafik, muzyk i malarz, związany z Gdańskiem i Chicago, autor publikacji politycznych i historycznych. Od końca lat 70. XX wieku był działaczem opozycji antykomunistycznej, a następnie, po emigracji, działacz polonijny, od roku 2004 wikipedysta.

Życiorys

Ukończył historię na Uniwersytecie Gdańskim ze specjalnością historia wojskowości w starożytności.

W drugiej połowie lat 70. działał w Wolnych Związkach Zawodowych na Wybrzeżu. W latach 1980–1981 był pracownikiem etatowym Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, w 1981 roku odpowiedzialny za kombatantów oraz prasę i wydawnictwa „Solidarności”. Był represjonowany przez organy SB ze względu na działalność opozycyjną. W latach 1983–1990 rozpracowywał go Departament I MSW w ramach sprawy pod kryptonimem „Kojnos”. W styczniu 1984 roku z przyczyn politycznych wyemigrował z PRL.

Po dziesięciomiesięcznym pobycie we Francji uzyskał wraz z rodziną w listopadzie 1985 roku azyl polityczny w Stanach Zjednoczonych, zamieszkał w Chicago. W roku 1996 uzyskał amerykańskie obywatelstwo. W latach 1985–1987 i 1998–2009 był sekretarzem redakcji, a od 1 października 2009 do 15 marca 2013 roku pełnił obowiązki redaktora naczelnego „Dziennika Związkowego”, największej polskojęzycznej gazety codziennej w Chicago.

Wiosną 1996 roku wespół z Wojciechem Wierzewskim założył polonijny panel dyskusyjny Konwersatorium „Dialog 96”, poświęcony ważnym wydarzeniom artystycznym, kulturalnym i politycznym w kręgach amerykańskiej Polonii. Początkowo miejscem spotkań było Centrum Kopernikowskie w Chicago, a następnie kawiarnia przy Domu Polskiej Książki w Chicago. Była to próba ożywienia polonijnego środowiska.

20 października 2015 roku uległ zaczadzeniu w czasie pożaru w jego domu w Chicago, na skutek czego zmarł 4 listopada 2015 roku. Pozostawił żonę Janinę oraz dwoje dzieci: Krystiana (ur. 1979) i Sarę (ur. 1991). Uroczystości pogrzebowe odbyły się 8 listopada 2015 roku w Lawrence Funeral Home przy 4800 N. Austin Ave. w Chicago.

Od 25 września 2004 roku do śmierci był wikipedystą, wykonał na Wikipedii ponad 110 tysięcy edycji w około 11 tysiącach artykułów. Jego ulubionym tematem była historia wojskowości. Ponad 20 jego wikipedialnych artykułów zostało wyróżnionych medalem. Posługiwał się nickiem „Belissarius”.

Działalność publicystyczna

Jeszcze jako student współredagował magazyn „Student”. Jako dziennikarz zaczął pracować w 1974 roku. W latach 1974–1980 współpracował z pismami: „Politechnik”, „Dziennik Bałtycki”, „Morze”, „Wybrzeże”. Później ze względu na działalność opozycyjną miał mniejsze możliwości publikowania.

Jako działacz Solidarności przypomniał historię Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i wzywał do odrodzenia jego idei. Odezwa była kolportowana wśród uczestników I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”. Był redaktorem pisma „Kombatant-Szaniec” oraz wydawnictwa „Bellona”, którego był założycielem. Podczas stanu wojennego był współwydawcą podziemnego pisma „Solidarność Gdańsk”. W latach 1981–1983 publikował w wydawnictwach podziemnych. Redagował w pismach konspiracyjnych „Nie” i „Oko”.

Po przybyciu do USA w swych publikacjach zachęcał amerykańską Polonię do udzielania pomocy materialnej Polsce. Po roku 1987 przez jedenaście lat jedynie „sporadycznie” publikował, ale działalności społeczno-politycznej nie zaniechał. W 1998 roku znów wrócił do aktywnej działalności publicystycznej. Jego eseje historyczne ukazywały się w latach 1999–2014 w „Kalejdoskopie”, cotygodniowym dodatku do „Dziennika Związkowego” w Chicago. Przez wiele lat współpracował z tygodnikiem „Gwiazda Polarna”.

Uważał, że „media polonijne nie powinny aktywnie mieszać się w wewnętrzne sprawy polskie, a to głównie ze względu na oddalenie w przestrzeni i czasie, które nie pozwala nam na obiektywną ocenę sytuacji”, a dziennikarze polonijnych mediów mają prawo do własnych poglądów politycznych, ale komentarze winni zostawiać swoim kolegom z kraju. Iwona Arent zarzuciła mu, że zakłada „kaganiec” na usta polonijnym dziennikarzom.

Powieściopisarz

Jego jedyna opublikowana powieść Wiórki kokosowe (2003) ma zawiłą kompozycję, u podstawy tego dzieła leży postmodernistyczna teza: „Nie ma i nie było prawdy obiektywnej”. Książkę można uznać zarówno za cykl luźno splecionych z sobą opowiadań, jak i za powieść. Akcja toczy się w fikcyjnym archipelagu Matjan, który przypomina Indonezję. Akcja toczy się na jednej wyspie i może jej odpowiadać zarówno Timor Wschodni jak i Irian Zachodni. Mieszkańcy archipelagu prowadzą najpierw walkę narodowowyzwoleńczą przeciwko Japończykom i Holendrom. Jednak po odejściu kolonizatorów nie przychodzi pokój, a kraj pogrąża się w wojnie domowej prowadzonej przez oddziały partyzanckie. Walka zbrojna, pomimo iż jest prowadzona w imię wzniosłych ideałów, deprawuje jej uczestników, przywódców politycznych, dowódców wojskowych, niszczy społeczeństwo, w interesie którego jest prowadzona. Wojna domowa nie przeszkadza jednak międzynarodowym firmom w robieniu interesów ekonomicznych w rozdartym wojną kraju.

Przygotowywał inną powieść pod tytułem Człekopodobni, lecz nigdy jej nie ukończył.

Publikacje

powieści
  • Wiórki kokosowe. Toruń: Wyd. Adam Marszałek, 2003. ISBN 83-7322-671-0.
opracowania
  • Homo Armatus: Historia wojskowości w starożytności, nakładem wydawnictwa UG, 1979.
  • Obrona Lwowa, wydawnictwo NSZZ „Solidarność”, Gdańsk, 1981. Pod pseudonimem Piotr Krystian Równia.
  • Korpusy polskie w Rosji 1917–1919, wydawnictwo NSZZ „Solidarność”, Gdańsk, 1981.
  • Szaniec Kombatant: Biuletyn informacyjny Krajowej Rady Koła Kombatantów NSZZ „Solidarność”, Gdańsk: 1981.
  • Towarzystwo Gimnastyczne Sokół: 1867-1981, 1981, miejsce wydania nieznane.
tłumaczenia
  • Harvey Sarner: Zdobywcy Monte Cassino, Generał Anders i jego żołnierze. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2006. ISBN 83-7506-003-8. Od 2007 także w wersji Braille’a dla niewidomych.
  • Harvey Sarner: Generał Anders i żołnierze II Korpusu Polskiego. Poznań: Zysk i S-ka, 2002. ISBN 83-7150-864-6.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.