| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
Pierre Gaviniès, także Gaviniés, Gavigniès, Gavignès, Gabignet (ur. 11 maja 1728 w Bordeaux, zm. 8 września 1800 w Paryżu) – francuski skrzypek i kompozytor.
Życiorys
Był synem lutnika François Gavinièsa. W 1734 roku przeniósł się z rodzicami do Paryża. Nie wiadomo, kto był jego nauczycielem. Mając 13 lat po raz pierwszy wystąpił publicznie, grając w Concert Spirituel, gdzie później występował jako skrzypek. Zdobył sobie sławę jako solista, występował też wspólnie z najsłynniejszymi muzykami swojej epoki. W późniejszych latach na pewien czas zniknął ze sceny, uwikłany w bliżej nieznane intrygi spędził rok w więzieniu. W 1759 roku ponownie zaczął występować. W 1760 roku wystawił swoją jedyną operę, 3-aktowe intermezzo Le prétendu. W latach 1773–1777 wspólnie z François-Josephem Gossekiem i Simonem Le Dukiem był dyrektorem Concert Spirituel. W kolejnych latach zaprzestał koncertowania, pozostał jednak aktywny w życiu muzycznym. Po wybuchu rewolucji francuskiej został członkiem orkiestry Théâtre Louvois. W 1795 roku został profesorem klasy skrzypiec w nowo utworzonym Konserwatorium Paryskim. Swój majątek zapisał w testamencie ubogim.
Twórczość
Był współtwórcą francuskiej szkoły skrzypcowej i jej najważniejszym przedstawicielem w 2. połowie XVIII wieku. Giovanni Battista Viotti nazywał go „francuskim Tartinim”. Jego twórczość kompozytorska obejmuje 3 symfonie, 8 koncertów skrzypcowych, 2 suity, 7 sonat skrzypcowych, 6 sonat na dwoje skrzypiec, sonatę klawesynową. Sonaty mają na ogół budowę trzyczęściową, pierwsze części to zazwyczaj allegra z wyraźnym kontrastem tematycznym, środkowe są powolne, w finałach często występują wariacje lub menuety. W partiach skrzypcowych stosował podwójne chwyty i liczne ornamenty. Koncerty skrzypcowe Gavinièsa mogły być inspirowane dokonaniami szkoły mannheimskiej, niektórzy dopatrują się w nich już antycypacji koncertu romantycznego.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 248–249. ISBN 83-224-0344-5.
- 1 2 3 4 5 6 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1237. ISBN 0-02-865527-3.
- 1 2 3 4 5 6 7 Bertil van Boer: Historical Dictionary of Music of the Classical Period. Lanham: Scarecrow Press, 2012, s. 219–220. ISBN 978-0-8108-7183-0.
Linki zewnętrzne
- Pierre Gaviniès – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- ISNI: 0000000108887601
- VIAF: 37180896
- LCCN: n91018706
- GND: 104101024
- BnF: 14793950j
- SUDOC: 243984413
- NKC: jn19990002585
- BNE: XX1628627
- NTA: 136594069
- Open Library: OL4487027A, OL4644604A
- PLWABN: 9810690252905606
- NUKAT: n2005017911
- J9U: 987007261516105171
- PTBNP: 1181494
- KRNLK: KAC2018N8063
- RISM: people/30013799
- WorldCat: lccn-n91018706