Phyllospadix

Phyllospadix sp.
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

żabieńcowce

Rodzina

zosterowate

Rodzaj

Phyllospadix

Nazwa systematyczna
Phyllospadix Hook.
Fl. Bor.-Amer. 2: 171 (1838)
Typ nomenklatoryczny

Phyllospadix scouleri Hook.

Zasięg

Phyllospadix Hook. – rodzaj traw morskich należący do rodziny zosterowatych (Zosteraceae), obejmujący 6 gatunków występujących w Oceanie Spokojnym, na wybrzeżach Azji (od dalekiego wschodu Rosji do Japonii i Korei) oraz Ameryki Północnej (od Kanady do Meksyku).

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów φύλλον (phyllonliść) i σπάδιξ (spadixkolba).

Morfologia

Pokrój
Trawy morskie przytwierdzone do skał.
Łodyga
Rozgałęziające się monopodialnie kłącze z 2 wiązkami naczyniowymi w korze wtórnej.
Korzenie
Korzenie wyrastają w międzywęźlach, w wiązkach po dwa lub w 2 rzędach po 3–5.
Liście
Liście równowąskie, zwykle skórzaste, z 3–7 równoległymi żyłkami przewodzącymi, o drobnoząbkowanych brzegach. Pochwy liściowe otwarte, szybko rozkładające się do postaci wiązki włókien.
Kwiaty
Rośliny dwupienne. Kwiaty zebrane w równowąską kolbę, wpierw otoczoną przez podsadkę w postaci pochwy kwiatostanowej, po dojrzeniu wystającą z pochwy, wyrastającą z pachwin liści, siedzącą, spłaszczoną, z rzędem wyraźnych klapowatych wyrostków po obu stronach osi. Kolby z kwiatami żeńskimi z przysadkami. Słupki pojedyncze, z krótką szyjką i dwoma włoskowatymi znamionami, rożkowate. Kolby męskie ze szczątkowymi słupkami. Pręciki z dwukomorowymi główkami.
Owoce
Pestkowce, rożkowate, z krótkim dzióbkiem.

Biologia i ekologia

Rozwój
Wieloletnie, wodne geofity (hydrogeofity), wodopylne.
Siedlisko
Strefy litoralne oceanów i mórz, na skałach, na płyciznach, często wynurzają się w czasie odpływu.
Cechy fitochemiczne
Rośliny z gatunku Phyllospadix iwatensis zawierają flawony: hispidulinę i luteolinę oraz specyficzny alkaloid: phyllospadine.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)
Rodzaj należy do rodziny zosterowatych (Zosteraceae Dumort.), rzędu żabieńcowców (Alismatales Dumort.), w kladzie jednoliściennych (monocots).
Gatunki
  • Phyllospadix iwatensis Makino
  • Phyllospadix japonicus Makino
  • Phyllospadix juzepczukii Tzvelev
  • Phyllospadix scouleri Hook.
  • Phyllospadix serrulatus Rupr. ex Asch.
  • Phyllospadix torreyi S.Watson

Zagrożenie i ochrona

Poza P. juzepczukii wszystkie gatunki Phyllospadix zostały ujęte w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych:

  • Phyllospadix iwatensis – ze statusem VU (narażony)
  • Phyllospadix japonicus – ze statusem EN (zagrożony)
  • Phyllospadix scouleri – ze statusem LC (mniejszej troski)
  • Phyllospadix serrulatus – ze statusem LC (mniejszej troski)
  • Phyllospadix torreyi – ze statusem LC (mniejszej troski)

Rośliny te są zagrożone przez działalność człowieka w strefie przybrzeżnej, głównie związaną z gospodarką morską, a także utwardzaniem linii brzegowej i uprawami wodorostów. Populacje P. iwatensis i P. japonicus są stale malejące.

Zastosowanie

Rośliny spożywcze
Kłącza i liście Phyllospadix scouleri, Ph. serrulatus i Ph. torreyi są jadane na surowo lub ugotowane, szczególnie z ikrą śledzi pacyficznych. Całe rośliny, w tym słonawe liście, są suszone przez rdzenną ludność Ameryki Północnej jako zapasy na zimę.
Rośliny magiczne
Indianie Kwakwala okładają liśćmi Phyllospadix torreyi kołyski dzieci, aby te rosły silne.

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-01-23] (ang.).
  3. 1 2 3 Rafaël Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-02-06]. (ang.).
  4. Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level. Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-05]. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Flora of North America. Vol. 22: Zosteraceae. [dostęp 2011-02-06]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 Flora od China. Vol 23: Zosteraceae. [dostęp 2011-02-06]. (ang.).
  7. Michael F. Grundon: The Alkaloids: A Review of Chemical Literature: Vol 12 (Specialist Periodical Reports). Royal Society of Chemistry, s. 301. ISBN 978-0-85186-357-3. (ang.).
  8. IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4.. [dostęp 2011-02-05]. (ang.).
  9. 1 2 Daniel E. Moerman: Native American ethnobotany. Portland, Or.: Timber Press, 1998, s. 395. ISBN 978-0-88192-453-4. (ang.).
  10. Plants For A Future. [dostęp 2011-02-06]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.