Petrel antylski
Pterodroma hasitata
(Kuhl, 1820)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

rurkonose

Rodzina

burzykowate

Rodzaj

Pterodroma

Gatunek

petrel antylski

Synonimy
  • Procellaria hasitata Kuhl, 1820
Podgatunki
  • P. h. hasitata (Kuhl, 1820)
  • P. h. caribbaea Carte, 1886
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

     obszary lęgowe

     poza sezonem lęgowym

Petrel antylski (Pterodroma hasitata) – gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rodziny burzykowatych (Procellariidae). Gniazduje endemicznie na terenie wyspy Haiti. Zagrożony wyginięciem. Podgatunek z Jamajki, traktowany przez część autorów jako odrębny gatunek, prawdopodobnie wymarł.

Taksonomia

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) klasyfikuje ten gatunek jako monotypowy. Przed rokiem 2004 za jego podgatunek uznawano wymarłego petrela jamajskiego (Pterodroma caribbaea) zamieszkującego Jamajkę; niektórzy autorzy nadal uznają petrela jamajskiego za podgatunek Pterodroma hasitata i tak też jest tutaj traktowany.

Morfologia

Długość ciała wynosi około 37 cm, długość skrzydła natomiast 19 cm. Wierzch ciała, okolice oczu, półobroża na szyi oraz pokrywy podskrzydłowe średnie II rzędu czarne. Pozostałe części upierzenia białe. Dziób ciemny, z rurkowatymi nozdrzami charakterystycznymi dla rzędu rurkonosych (Procellariiformes).

Zasięg występowania

Petrel antylski zamieszkuje Morze Karaibskie i zachodnią część Oceanu Atlantyckiego. Gniazduje na wyspie Haiti – w południowo-zachodniej i południowo-wschodniej części państwa Haiti (obejmującego zachodnią część wyspy) oraz w południowo-zachodniej Dominikanie. Możliwe, że gniazduje też na Dominice i na Kubie, gdyż ptaki te były tam obserwowane w sezonie lęgowym, jednak ostatnie potwierdzone gniazdowanie na Martynice miało miejsce w 1862 roku, a na Kubie do tej pory (2018) brak jest potwierdzonych lęgów. Dawniej petrel antylski gniazdował także na Martynice i Gwadelupie, ale co najmniej od 1900 roku brak jest potwierdzonych stwierdzeń.

Jedyne potwierdzone miejsce gniazdowania petrela jamajskiego znajdowało się w Górach Błękitnych i John Crow we wschodniej Jamajce. Możliwe, że gniazdował też na Dominice i Gwadelupie.

Ekologia gatunku

Okres lęgowy rozpoczyna w grudniu. Gniazduje na klifach skalnych, w koloniach. Według badań prowadzonych w latach 2011 i 2012 sukces lęgowy wynosi 76,67% (zbadano wtedy 30 gniazd). Żeruje zazwyczaj nocą, o świcie lub zmierzchu. Pożywienie stanowią ryby, skorupiaki, kałamarnice oraz gronorosty (Sargassum).

Status, zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikuje petrela antylskiego jako gatunek zagrożony wyginięciem (EN, Endangered) nieprzerwanie od 1994 roku. Liczebność populacji szacuje się na nie więcej niż 1000 par lęgowych, być może nawet 500. Zagrożenie stanowi niszczenie habitatu, zabijanie dla pożywienia oraz zmiany w środowisku, jak urbanizacja; dezorientuje ona ptaki, które następnie umierają, rozbijając się o budynki i druty telekomunikacyjne. Przyczynę wymierania stanowić także mogą wprowadzone na wyspę ssaki.

IUCN uznaje petrela jamajskiego za gatunek krytycznie zagrożony, prawdopodobnie wymarły. Ptak ten był liczny jeszcze w połowie XIX wieku, ale później jego liczebność gwałtownie spadła. Ostatnie potwierdzone stwierdzenie pochodzi z 1879 roku, kiedy to odłowiono 22 osobniki. Ekspedycje badawcze na przełomie XX i XXI wieku oraz w 2009 roku nie odnalazły żadnych osobników. Nawet jeśli ptak ten przetrwał, to jest on skrajnie nieliczny i jego populacja liczy nie więcej niż 50 osobników.

Przypisy

  1. ↑ Pterodroma hasitata, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 Black-capped Petrel (Pterodroma hasitata). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-06)]. (ang.).
  3. 1 2 3 Pterodroma hasitata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  4. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Procellariidae Leach, 1820 - burzykowate - Petrels & Shearwaters (wersja: 2021-10-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-11-06].
  5. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2021-11-06]. (ang.).
  6. ↑ Michael Brooke: Albatrosses and petrels across the world. Oxford University Press, 2004. ISBN 0-19-850125-0.
  7. ↑ Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2021 [online], 2021 [dostęp 2021-11-06].
  8. ↑ Alexander Wetmore & Bradshaw H. Swales. The birds of the Haiti and Dominican Republic. „Bulletin – United States National Museum”. 155, s. 63, 1931.
  9. 1 2 3 4 Species factsheet: Pterodroma hasitata. BirdLife International. [dostęp 2020-07-10].
  10. 1 2 BirdLife International, Pterodroma caribbaea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2021-2 [dostęp 2021-11-06] (ang.).
  11. ↑ Ernst Rupp & Esteban Garrido: Summary of Black-capped Petrel (Pterodroma hasitata) Nesting Activity during the 2011/2012 Nesting Season at Loma del Toro and Morne Vincent, Hispaniola. U. S. Fish & Wildlife Service, 2012.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.