Pejpus
Peipsi järv / Чудское озеро
Jezioro Czudzkie

Pejpus − zdjęcie satelitarne Landsat
Położenie
Państwo

 Rosja
 Estonia

Wysokość lustra

30 m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

3543 km²

Głębokość
• średnia
• maksymalna


8 m
17,6 m

Objętość

25 km³

Hydrologia
Rzeki zasilające

Piusa, Võhandu, Emajõgi, Koosa, Alatskivi, Kullavere, Tiheda, Mustvee, Avijõgi, Rannapungerja, Alajõgi, Wielikaja

Rzeki wypływające

Narwa

Położenie na mapie Estonii
Położenie na mapie europejskiej części Rosji
58°41′N 27°29′E/58,683333 27,483333

Pejpus, Jezioro Czudzkie (est. Peipsi järv; ros. Чудское озеро, Czudskoje oziero) − jezioro na granicy między Estonią a Rosją. Wraz z jeziorami Lämmijärv (Tiopłoje ros. Тёплое) oraz Pskowskim tworzy jeden zbiornik o łącznej powierzchni 3543 km². Łącznie ze wspomnianymi stanowi piąte pod względem wielkości jezioro Europy. Jeziora te na znacznym odcinku wyznaczają naturalną granicę państwową pomiędzy Estonią a Rosją.

Główne rzeki zasilające: Piusa, Võhandu, Emajõgi, Koosa, Alatskivi, Kullavere, Tiheda, Mustvee, Avijõgi, Rannapungerja, Alajõgi.

Główne miasta nadbrzeżne: Gdow, Mustvee, Kallaste.

Właściwy Pejpus ma 2670 km² powierzchni. Rozciągnięty południkowo mierzy 140 km długości, w najszerszym miejscu ma 50 km szerokości. Lustro wody leży na wysokości około 30 m n.p.m. Średnia głębokość 8 metrów, maksymalna nie przekracza 17,6 m. Zamarza od listopada do maja.

Słabo rozwiniętą linię brzegową uzupełniają liczne wyspy, zaś większość brzegów porasta sitowie. Z jeziora wypływa rzeka Narwa, wpadająca do Zatoki Fińskiej. Poprzez rzekę Emajõgi istnieje połączenie z jeziorem Võrtsjärv. Charakteryzują je duże wahania stanu wód.

5 kwietnia 1242 roku na zamarzniętych wodach doszło do bitwy między krzyżakami z Inflant a wojskami księcia nowogrodzkiego Aleksandra Newskiego, która powstrzymała ekspansję zakonu na ziemie ruskie.

Od XVII wieku największe skupisko staroobrzędowców w Estonii znajdowało się na zachodnim brzegu Jeziora Pejpus.

W 2012 r. Estonia i Rosja podpisały w Tallinnie porozumienie dotyczące współpracy na rzecz ochrony stanu wód Jeziora Pejpus oraz rozwoju infrastruktury turystycznej w tym rejonie. W październiku 2013 r. 1400 litrów paliwa wpłynęło do jeziora w wyniku uszkodzenia estońskiego statku badawczego. Zostało wówczas skażone 900 m² wód jeziora.

Przypisy

  1. 1 2 Veekogu: Peipsi järv VEE2075600. Keskkonnainfo. [dostęp 2016-04-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-19)]. (est.).
  2. 1 2 Portal Eesti.pl, Jezioro Pejpus [online], Eesti.pl, 21 maja 2005 [dostęp 2020-05-24] (pol.).
  3. ↑ Peipsi järv, Seotud veekogud. Keskkonnaregister. [dostęp 2016-04-05]. (est.).
  4. ↑ Peipsi järv. Keskkonnaregister. [dostęp 2016-04-05]. (est.).
  5. ↑ Pejpus, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2020-05-24].
  6. ↑ Kelly De Vries, Martin Dougherty, Iain Dickie, Bitwy epoki średniowiecza : 1000-1500: od Hastings do Konstantynopola, Warszawa: Wyd. Rzeczpospolita, 2008, ISBN 978-83-60192-64-1, OCLC 860467164 [dostęp 2020-05-24].
  7. ↑ P. Adamczewski, Zarys historii staroobrzędowców w Estonii, [w:] Michał Głuszkowski, Stegfan Grzybowski (red.), Staroobrzędowcy za granicą, wyd. 1, Toruń: Wydawn. Nauk. Uniwersytetu Mikolaja Kopernika, 2010, ISBN 978-83-231-2561-7, OCLC 706457835 [dostęp 2020-05-24].
  8. ↑ Rosja i Estonia ratują Pejpus [online], estonczycy.pl, 7 listopada 2012 [dostęp 2020-05-24] (pol.).
  9. ↑ 1,400 litres of diesel fuel spill into Lake Chudskoe from Estonian survey boat [online], TASS [dostęp 2020-05-24].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.