Pchła szczurza (Xenopsylla cheopis) – zwana również pchłą szczurzą tropikalną lub pchłą dżumową.

Występuje w krajach podzwrotnikowych. Pochodzi z Indii, zawleczona przez szczury na statkach do wielu miast portowych. Notowana w Polsce. Pasożytuje na skórze człowieka, szczura śniadego, szczura wędrownego rzadziej myszy domowej.

Samiec X. cheopis osiąga wielkość 1,4–2,0 mm długości, samica jest większa i mierzy 2,1 – 3 mm długości.

Do rozwoju potrzebuje warunków podobnych jak pchła ludzka. Swą budową przypomina pchłę ludzką.

Rozwój

Zapłodnione samice po napiciu się krwi składają jaja. Po 2–10 dni wykluwają się larwy. Stadium larwalne trwa 12 – 84 dni, zaś stadium poczwarki trwa 7 – 182 dni.

Chorobotwórczość

Przenosi zarazki duru plamistego endemicznego szczurzego, gorączki rzecznej, kiedyś zarazki dżumy. Pchły w stadium larwalnym mogą zarażać się i być żywicielami pośrednimi tasiemców Dipylidium i Hymenolepis.

Średnia liczba pcheł na 1 szczura badanej populacji stanowi wskaźnik pchli.

Zwalczanie

Statki przypływające z krajów tropikalnych poddaje się fumigacji dwusiarczkiem węgla lub preparatami cyjanowymi, na linach cumowniczych zakłada się tarcze zapobiegające przedostawaniu się szczurów z lądu na statek i odwrotnie. Preparat Karbosep w miejscach gnieżdżenia się lub na wybiegu gryzoni.

Przypisy

Bibliografia

• Stefański W., Parazytologia weterynaryjna tom II, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, 1970
• Zarys parazytologii lekarskiej dla studentów : podręcznik. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1999. ISBN 83-200-3271-7.brak strony w książce