Park Grūtas – istniejąca od 2001 plenerowa prywatna ekspozycja pomników polityków radzieckich oraz przedmiotów związanych z historią tego kraju, w szczególności Litewskiej SRR. Twórcą i właścicielem parku jest przedsiębiorca Viliumas Malinauskas. Park położony jest w pobliżu miasta Druskieniki, na terenie Dzukijskiego Parku Narodowego, nieopodal miejscowości Grūtas (pol. Gruta).

Historia

Po odzyskaniu niepodległości przez Litwę w 1990 wybudowane w okresie przynależności do ZSRR pomniki przywódców i polityków radzieckich były masowo usuwane i niszczone lub umieszczane w magazynach. W 1998 Viliumas Malinauskas wystąpił do władz litewskich z prośbą o przekazywanie mu zachowanych rzeźb oraz innych pamiątek w celu zorganizowania muzeum. Jego prośba spotkała się z pozytywną odpowiedzią, a ze względu na liczbę otrzymanych obiektów Malinauskas rezygnował z wielu z nich, przyjmując do muzeum jedynie te zachowane w dobrym stanie technicznym. Zgromadzone eksponaty, zwożone na miejsce ekspozycji od początku 1999, zostały wystawione w 2001 w wydzielonym fragmencie parku narodowego Dzūkija w pobliżu Druskienik o powierzchni 20 hektarów. Jeszcze przed otwarciem park stał się przedmiotem publicznej debaty – pomysł Malinauskasa zyskał aprobatę ówczesnej premier Litwy Kazimiery Prunskiene, jednak padały również głosy polityków i stowarzyszeń, by nie dopuścić do otwarcia muzeum utrwalającego pamięć o Litewskiej SRR. Z późniejszych sondaży wynikało, że 63% społeczeństwa poparło ideę parku. Za zorganizowanie muzeum Malinauskas otrzymał w tym samym roku Nagrodę Ig Nobla.

W 2007 Zrzeszenie Obrońców Praw Autorskich zażądało od właściciela parku wypłacania 6% przychodu z biletów wstępu właścicielom praw autorskich do siedmiu spośród eksponowanych rzeźb. W odpowiedzi Malinauskas przeniósł je poza właściwą przestrzeń parku, co sprawia, że ich oglądanie jest bezpłatne.

Ekspozycja

Na terenie wystawowym znalazły się pomniki przywódców ZSRR (Lenina, Stalina), litewskich działaczy komunistycznych (Vincas Mickevičius-Kapsukas, Pranas Eidukevičius) i partyzantów (Marytė Melnikaitė). Ponadto w specjalnym pawilonie została zrekonstruowana sala zebrań partyjnych z biblioteką, zaś osobne budynki mieszczą wystawę malarstwa i rzeźby socrealistycznej oraz innych pamiątek poradzieckich. W parku znajduje się również plac zabaw dla dzieci, kawiarnia oraz sklepy z pamiątkami. Przy wejściu na teren parku znajduje się kopia drutów otaczających radziecki łagier, wagonu, jakim dowożono do niego więźniów, dalej zaś kopia głośnika obozowego. Łącznie w parku znajduje się 86 rzeźb radzieckich autorstwa 46 różnych twórców.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Park Grūtas (lit.)