Pan Balcer w Brazylii

Strona tytułowa (wyd. 1910 rok)
Autor

Maria Konopnicka

Typ utworu

poemat epicki

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Zabór rosyjski

Język

polski

Data wydania

1910

Pan Balcer w Brazylii – poemat epicki Marii Konopnickiej, opublikowany po raz pierwszy w 1910 roku. Treścią utworu są dzieje polskiej emigracji ekonomicznej w Brazylii. Zbieranie informacji o środowisku polskich uchodźców, które miała zamiar opisać, zajęło poetce sześć lat.

Treść

Poemat składa się z w sześciu pieśni. Ukazuje – z perspektywy jednego z bohaterów, prostego, ale zaradnego kowala Balcera – losy emigracyjnej tułaczki chłopskiej, którym Konopnicka nadała sens symboliczny: męczeńskiej drogi ludu. Akcja rozgrywa się w dwóch wymiarach. Jeden z nich to epopeja o biednych, lecz obrotnych emigrantach. Kończy się, kiedy bohaterowie uświadamiają sobie swoją sytuację i decydują się powrócić do domu. Drugi wątek to wystylizowana na biblijną modłę przypowieść o wędrówce uciśnionego narodu wybranego przez symboliczną pustynię obcego kraju. Pielgrzymi modlą się, a nawet miewają prorocze wizje. Pojawia się romantyczny mit narodu wybranego i ziemi obiecanej. Cierpienia jednak nie idą na marne, ponieważ pozwalają one uzyskać ludziom świadomość narodową.

Forma

Poemat jest napisany oktawą, czyli strofą ośmiowersową rymowaną abababcc, pisaną jedenastozgłoskowcem. Strofa ta była podstawową formą renesansowego i barokowego eposu bohaterskiego. W Polsce stosowali ją przed Konopnicką między innymi Sebastian Grabowiecki, Piotr Kochanowski, Stanisław Herakliusz Lubomirski, Ignacy Krasicki, Dyzma Bończa-Tomaszewski i Juliusz Słowacki.

Więc kiedym stanął na onym pokładzie
Na pewnych nogach i szeroko w kroku,
Tom się pocieszył, że już na zawadzie
Nie będzie teraz nic, nawet łza w oku.
Okręt był wielki, głęboki w nasadzie,
A choć wiatr tęgi zadymał mu zboku,
Ledwo się w sobie kolebał bezmała
Na linie, co się prężyła i drżała.
Maria Konopnicka, Pan Balcer w Brazylii

Krytyka

Monografię o poemacie Marii Konopnickiej, zatytułowaną "Pan Balcer w Brazylii" jako poemat emigracyjny napisał Tadeusz Czapczyński. Została ona wydana w 1957.

Przypisy

  1. ↑ Konopnicka Maria, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-01-20].
  2. 1 2 Maria Konopnicka. culture.pl. [dostęp 2017-01-20].
  3. ↑ Polacy żyją w Brazylii od XIX wieku. podroze.dziennik.pl. [dostęp 2017-01-20].
  4. ↑ Jak ugryźć Pana Balcera. antoranz.net. [dostęp 2017-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-10-10)].
  5. ↑ Jan Data: Maria Konopnicka. literat.ug.edu.pl. [dostęp 2017-01-20].
  6. ↑ Lucylla Pszczołowska: Wiersz polski. Zarys historyczny. Wrocław: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, 1997, s. 264. ISBN 83-85220-79-8.
  7. ↑ Kazimierz Wóycicki: Forma dźwiękowa prozy polskiej i wiersza polskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1960, s. 245.
  8. ↑ Lucylla Pszczołowska: Wiersz polski. Zarys historyczny. Wrocław: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, 1997, s. 240. ISBN 83-85220-79-8.
  9. ↑ Józef Spytkowski: (rec.) Tadeusz Czapczyński, "Pan Balcer w Brazylii" jako poemat emigracyjny. bazhum.muzhp.pl, 1959. [dostęp 2017-01-20].

Bibliografia

  • Maria Konopnicka Pan Balcer w Brazylii, wyd. Universitas, 2003

Linki zewnętrzne

  • Pan Balcer w Brazylii (1910) (uwaga: Oprawa artystyczna, amatorska. Okładziny drewniane rzeźbione, okł. przednia - kompozycja tytułu z płynącym statkiem, okł. tylna - inicjały aut. oraz inicjał TH przypuszczalnie introligatora) w serwisie Polona.pl
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.