Palcogrzebień

Palcogrzebień
	; Palcogrzebień egipski
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	wiechlinowate
Rodzaj	palcogrzebień
	Nazwa systematyczna
	Dactyloctenium Willd.; Enum. Pl.: 1029 (1809)
	Typ nomenklatoryczny
	D. aegyptium (Linnaeus) Willdenow
Synonimy
	Arthrochloa J.W.Lorch; Camusia J.W.Lorch; Normanboria Butzin;
	Arthrochloa J.W.Lorch; Camusia J.W.Lorch; Normanboria Butzin;

Palcogrzebień, perstnik, grzebuszka (Dactyloctenium Willd.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Obejmuje 13 gatunków występujących w strefie międzyzwrotnikowej i w ciepłej strefie umiarkowanej na półkuli południowej w Afryce, Azji i Australii. Palcogrzebień egipski D. aegyptium jest szeroko rozprzestrzeniony i introdukowany został na oba kontynenty amerykańskie, Półwysep Koreański oraz do zachodniej, południowej i środkowej Europy. Jako gatunek przejściowo zawlekany (efemerofit) wymieniany jest także z Polski.

Trawy z tego rodzaju uprawiane są jako chroniące przed erozją na glebach piaszczystych. Palcogrzebień egipski dostarcza też jadalnego ziarna i wykorzystywany był od starożytności jako roślina lecznicza. Ziarna gatunków rosnących w Australii były także po zmieleniu wykorzystywane przez Aborygenów jako jadalne w postaci wypieków. D. australe wykorzystywany jest także w mieszankach trawnikowych do miejsc zacienionych.

Morfologia

Pokrój: Trawy jednoroczne lub wieloletnie, w przypadku niektórych gatunków wytwarzające rozłogi. Źdźbła wzniesione, podnoszące się lub płożące, osiągające od kilku do 160 cm długości, zwykle korzeniące się w węzłach.
Liście: Trawiaste, u niektórych gatunków skórzaste i sztywne, języczek w postaci orzęsionej błony.
Kwiaty: Zebrane w kłoski, które tworzą jednostronne grono. U większości gatunków grona te w liczbie trzech i więcej wyrastają z jednego punktu na szczycie źdźbła (jeden gatunek tworzy jedno grono i jeden też – dwa grona). Grona zwykle podnoszą się lub są rozpostarte, rzadko (u jednego gatunku) są prosto wzniesione. Oś gron kończy się szydlastym lub ościstym wyrostkiem.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z rodziny wiechlinowatych (Poaceae), w której obrębie klasyfikowany jest do podrodziny Chloridoideae, plemienia Cynodonteae i podplemienia Dactylocteniinae.

Wykaz gatunków

Dactyloctenium aegyptium (L.) Willd. – palcogrzebień egipski, perstnik egipski
Dactyloctenium aristatum Link
Dactyloctenium australe Steud.
Dactyloctenium buchananensis B.K.Simon
Dactyloctenium capitatum A.Camus
Dactyloctenium ctenoides (Steud.) Bosser
Dactyloctenium geminatum Hack.
Dactyloctenium giganteum B.S.Fisher & Schweick.
Dactyloctenium hackelii J.Wagner & Vierh.
Dactyloctenium pilosum Stapf
Dactyloctenium radulans (R.Br.) P.Beauv.
Dactyloctenium robecchii (Chiov.) Chiov.
Dactyloctenium scindicum Boiss.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-06-28] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-06-28] (ang.).
1 2 3 4 5 Dactyloctenium Willd.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-06-28].
↑ Index Nominum Genericorum (ING). [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-06-28].
1 2 3 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 68, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 66. ISBN 978-83-925110-5-2.
1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 268, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 W.D. Clayton, M. Vorontsova, K.T. Harman & H. Williamson: Dactyloctenium. [w:] GrassBase - The Online World Grass Flora [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-06-28].
↑ Genus Dactyloctenium Willd.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-06-28].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-06-28] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-06-28] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Dactyloctenium Willd.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-06-28].

[ing-4] Index Nominum Genericorum (ING). [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-06-28].

[checklist-5] 1 2 3 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 68, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[gawrys-6] 1 2 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 66. ISBN 978-83-925110-5-2.

[mabb-7] 1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 268, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[grassbase-8] 1 2 3 W.D. Clayton, M. Vorontsova, K.T. Harman & H. Williamson: Dactyloctenium. [w:] GrassBase - The Online World Grass Flora [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-06-28].

[grin-9] Genus Dactyloctenium Willd.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-06-28].