| Anguis colchica | |||
| (Nordmann, 1840) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
padalec kolchidzki | ||
| Synonimy | |||
| |||
Padalec kolchidzki, padalec wschodni (Anguis colchica) – gatunek beznogiej jaszczurki z rodziny padalcowatych, wydzielony w 2010 roku z padalca zwyczajnego.
Występuje od Europy Środkowej do Iranu oraz prawdopodobnie we wschodniej Skandynawii. Jego zasięg występowania w Polsce obejmuje przypuszczalnie południowo-wschodnią i wschodnią część kraju.
Systematyka
Padalec zwyczajny Anguis fragilis (sensu lato) został podzielony w 2010 roku na 3 gatunki. Są to:
- Anguis fragilis (padalec zwyczajny, sensu stricto)
- Anguis colchica (padalec kolchidzki)
- Anguis graeca
Do takich wniosków doszedł zespół badaczy pracujących pod kierownictwem Václava Gvoždíka. Podstawą były wyniki analizy mitochondrialnego oraz jądrowego DNA.
W Polsce występują dwa pierwsze gatunki.
Z Czech i Węgier znane są mieszańce padalca zwyczajnego oraz kolchidzkiego.
Zasięg występowania
Padalec kolchidzki występuje od Czech i regionu Bałtyku w Europie Środkowej aż do Iranu oraz prawdopodobnie we wschodniej Skandynawii i na północno-wschodnich Bałkanach. Jego zasięg występowania w Polsce nie jest dokładnie zbadany. Przypuszczalnie obejmuje południowo-wschodnią i wschodnią część kraju.
Natomiast padalec zwyczajny (sensu stricto) zamieszkuje Europę Zachodnią i Środkową, północno-zachodnie Bałkany i prawdopodobnie zachodnią Skandynawię.
Morfologia
Morfologia padalca kolchidzkiego jest niedostatecznie poznana. Różnice pomiędzy tym gatunkiem a padalcem zwyczajnym (sensu stricto) są zestawione w poniższej tabeli:
| padalec kolchidzki Anguis colchica | padalec zwyczajny Anguis fragilis | |
|---|---|---|
| tarcze przedczołowe | oddzielone (pileus typu C), mogą stykać się narożami (B), rzadko krawędziami (A) | stykają się krawędziami (A) |
| otwór słuchowy | wyraźny | niewyraźny |
| liczba rzędów łusek na tułowiu | 26–30 | 24–26 |
| turkusowe plamki na grzbiecie,() | częste u samców rzadkie u samic | rzadkie, tylko u samców |
| niebieskie ubarwienie spodu ciała | samce | samice |
Szczyt głowy lub też czaszkowa okolica głowy (jej powierzchnia grzbietowa) u jaszczurek czy węży jest określana terminem pileus.
Cechy morfologiczne odróżniające te gatunki odpowiadają z grubsza różnicom pomiędzy dawniej rozpoznawanymi formami fragilis i colchica.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Uetz, P., Freed, P. & Jirí Hošek (eds.): The Reptile Database. Anguis colchica (NORDMANN, 1840). Zoological Museum Hamburg. [dostęp 2017-10-11].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Václav Gvoždík, David Jandzik, Petros Lymberakis, Daniel Jablonski i inni. Slow worm, Anguis fragilis (Reptilia: Anguidae) as a species complex: Genetic structure reveals deep divergences. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 55, s. 460–472, 2010. Elsevier. (ang.).
- 1 2 3 Włodzimierz Juszczyk: Płazy i gady krajowe. Wyd. drugie zmienione. T. Część 3: Gady - Reptilia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 89. ISBN 83-01-05696-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Grzegorz Skórzewski. Uwagi na temat badań i występowania padalca kolchidzkiego Anguis colchica incerta w Polsce / Remarks on the studies and occurrence of the Eastern Slow Worm Anguis colchica incerta in Poland. „Chrońmy Przyr. Ojcz.”. 73 (1), s. 57–63, 2017.
Linki zewnętrzne
- Anguis colchica - zdjęcia na stronie BioLib.cz