Pałac w Turwi – barokowy pałac rodziny Chłapowskich, zlokalizowany w Turwi, w gminie Kościan. Jednym z jego właścicieli (w latach 1815–1879) był gen. Dezydery Chłapowski, współtwórca pracy organicznej i jeden z kreatorów nowoczesnego rolnictwa wielkopolskiego.

W pałacu były kręcone zdjęcia do polskiego serialu historycznego „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy” w reżyserii Jerzego Sztwiertni, wyprodukowanego przez Telewizję Polską w latach 1979–1981.

Historia

Obiekt pochodzi z lat 1760–1770. Wybudowany został przez Ludwika Chłapowskiego, jako dwupiętrowy pałac, a później przebudowany w latach 1780, 1820–1830 i w początkach XX wieku. Wszystkie te przebudowy spowodowały, że budowla ma charakter stylowo mieszanej, z dominującą, centralną częścią o formach barokowych i silnym akcentem neogotyckim, w postaci masywnej, niewysokiej wieży. Najokazalsze wnętrza umieszczono na piętrze, tworząc tzw. piano nobile - piętro reprezentacyjne. Wystrój wnętrz zaprojektował zapewne Ignacy Graff z Rydzyny.

W latach 1847–1848 dobudowano do pałacu kaplicę NMP Niepokalanie Poczętej w stylu neogotyku angielskiego. Łączy się ona z pałacem specjalną galerią. Wewnątrz znajduje się wizerunek Madonny w stylistyce charakterystycznej dla renesansowej rodziny Della Robbia.

W czasie II wojny światowej został zajęty przez Niemców. Nie ucierpiał w wyniku działań wojennych, jednak później ulokowano w nim siedzibę PGR-u i w ciągu 5 lat pałac został całkowicie zdewastowany. W pierwszej połowie lat 50. został przekazany Polskiej Akademii Nauk. Funkcjonował jako Stacja Badawcza Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN. Po likwidacji tego instytutu, od jesieni 2022 r. właścicielem pałacu wraz z parkiem został Instytut Chemii Bioorganicznej PAN.

Park

Park pałacowy zaaranżowany został w XVIII w. przez francuskiego projektanta Augustyna Denizota (1836–1910), twórcy innych rezydencjonalnych ogrodów w Wielkopolsce. Ma powierzchnię 22 ha. Na jego terenie rosną liczne drzewa pomnikowe, m.in. dęby o obwodach 700 i 780 cm (ten drugi ma na imię Dezydery). W 1992 r. wszedł w skład utworzonego wówczas Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego. Atrakcją parku są śnieżyce, masowo kwitnące wiosną.

Upamiętnienia

Przed rezydencją stoi głaz pamiątkowy ku czci gen. Dezyderego Chłapowskiego. Pod galerią łączącą pałac i kaplicę NMP znajduje się figura św. Józefa oraz tablica pamiątkowa ku czci Zdzisława Wilusza (29.12.1906–31.3.1963), agronoma, kierownika tutejszej stacji doświadczalnej, oficera Wojska Polskiego i AK w latach 1939–1945 i partyzanta Zamojszczyzny.

Przypisy

Bibliografia

• Marcin Libicki, Piotr Libicki, Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce, wyd. Rebis, Poznań, 2010, s. 400-402, ISBN 978-83-7301-243-1
• Słownik krajoznawczy Wielkopolski, PWN, 1992, s. 282, ISBN 83-01-10630-1
• Powiat kościański, mapa 1:50.000, TopMapa, Poznań, 2010, ISBN 978-83-7445-120-8
• tablice pamiątkowe i informacyjne in situ