Pałac Lipskich w Lewkowie – pałac położony w zespole pałacowo-parkowym w Lewkowie.

Historia

Obiekt został wzniesiony w latach 1786–1791 według projektu Jana Chrystiana Kamsetzera dla sędziego kaliskiego Wojciecha Lipskiego i jego żony Salomei Lipskiej z Objezierskich. Lipscy herbu Grabie właścicielami posiadłości byli do rozpoczęcia II wojny światowej. W 1945 r. ich majątek został przejęty przez Skarb Państwa, mieściło się w nim m.in. Państwowe Gospodarstwo Rolne, a na piętrze mieszkania dla pracowników. W oficynie zachodniej przez lata funkcjonowało publiczne przedszkole.

Pałac został odrestaurowany w latach 1970–1986 z przeznaczeniem na muzeum. Po restauracji władze województwa kaliskiego zadecydowały o przekazaniu obiektu Muzeum Ziemi Kaliskiej, którego oddziałem pałac był do 2017 roku . W 1991 na parterze otwarto ekspozycję wnętrz klasycystycznych, zrekonstruowanych zgodnie z pierwotnym stylem pałacu.

Od 1 czerwca 2017 jest samodzielną jednostką, instytucją kultury samorządu wojewódzkiego wielkopolskiego pod nazwą Muzeum w Lewkowie – Zespół pałacowo-parkowy. Był to pierwszy krok do rozpoczęcia kompleksowej modernizacji, na którą placówka zdobyła pieniądze z unijnego programu WRPO na lata 2014-2020. W latach 2018–2021 prowadzono prace remontowe.

Muzeum w Lewkowie ponownie jest otwarte dla zwiedzających od 3 października 2022 roku.

Charakterystyka

Jest to budynek klasycystyczny, jeden z pierwszych pałaców klasycystycznych w Wielkopolsce. Pałac o jednolitej, prostokątnej bryle z kolumnowym wgłębnym portykiem jońskim zwieńczonym trójkątnym frontonem. Na frontonie napis Sobie, Swoim, Przyjaciołom, Potomności. Portyk wgłębny, na osi głównej sień, za nią dwukondygnacyjny, okrągły salon (Sala Rotundowa) wychodzący w fasadę ogrodową półowalnym ryzalitem ze spłaszczoną kopułą. Wyżej kartusz z datą 1791 i figury kobiece podtrzymujące kartusze z literami SL (Samuela Lipska) oraz herbem Objezierskich – Świnką. Dach prosty, dziedziniec zamknięty po bokach dwoma oficynami z facjatkami od frontu. W pobliżu umiejscowione były budynki gospodarcze, z których jeden przebudowano po II wojnie światowej na magazyn zbożowy.

We wnętrzach pałacu zachowane iluzjonistyczne dekoracje malarskie Franciszka i Antoniego Smuglewiczów. Wnętrza i elewacje są niezwykle bogato zdobione sztukateriami. W salonie krajobrazowym odnowiono oryginalne iluzjonistyczne malowidła ścienne Smuglewiczów, przedstawiające krajobrazy z elementami architektury romantycznej. Pałac odrestaurowany został w latach 1970–1986 z przeznaczeniem na muzeum. Po restauracji władze województwa kaliskiego zadecydowały o przekazaniu obiektu Muzeum Ziemi Kaliskiej. W 1991 na parterze otwarto ekspozycję wnętrz klasycystycznych, zrekonstruowanych zgodnie z pierwotnym stylem pałacu. Salon pejzażowy, urządzony meblami w stylu Ludwika Filipa, zdobią oryginalne iluzjonistyczne malowidła ścienne przedstawiające krajobrazy z elementami architektury romantycznej. Poza samym remontem pałacu, od podstaw zbudowano tzw. stajnię cugową, w której jest sala konferencyjno-restauracyjna z zapleczem i centrum multimedialne.

Park

Wokół pałacu rozpościera się 8-hektarowy krajobrazowy park w stylu angielskim z urozmaiconym drzewostanem, stawem i wyspą. W parku znajduje się zabytkowa lodownia. W końcu 2021 roku otwarto dla zwiedzających park, w którym dokonano nasadzeń roślinności zgodnej z oryginalną koncepcją. Odtworzono rosarium z osiemnastowiecznymi odmianami róż na podstawie zachowanych archiwaliów.

Galeria

• Pałac - elewacja północna
• Pałac w Lewkowie
• Widok pałacu przed 1912

Przypisy