Pača (węg. Andrási) – wieś w powiecie Rożniawa, w kraju koszyckim, na Słowacji. Liczy 635 mieszkańców (2011).

Położenie

Pača leży w dolinie Krasnohorskiego Potoku (słow. Krásnohorský potok, też Pačianský potok), w południowej części Gór Wołowskich, ok. 6 km na północny wschód od Rożniawy. Zabudowania wsi rozciągają się na wys. 410-460 m n.p.m. Należy do historycznej krainy Gemer. Komunikacja autobusowa z Rożniawą przez Krásnohorské Podhradie.

Historia

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1338 r. Jako pierwsi pojawili się tu wędrowni pasterze pochodzenia rusińskiego, którzy na teren Gemeru przeniknęli przez grzbiety Gór Wołowskich ze Spisza w pierwszej połowie XIV w. Byli oni koczownikami, zajmującymi się hodowlą owiec i kóz. Z czasem przez właścicieli feudalnego „państwa” krasnohorskiego (z siedzibą na zamku Krásna Hôrka) zostali zmuszeni do osiedlenia się na stałe i wraz z miejscowymi (słowackimi) pasterzami z rodu Paka założyli Pačą osadę (stąd Pača) nad Pačy Potokiem. Ludność rusińska dominowała we wsi do połowy XVIII w.

Według tradycji już w 1810 r. była we wsi ludowa szkoła. Państwową szkołę wybudowano w 1903 r., a jej fundatorem (wraz z parcelą) był hrabia Dionizy Andrássy z Krásnej Hôrki. Zabudowania wsi – pierwotnie drewniane, kryte słomianymi strzechami – niszczyły pożary w 1906 i 1913 r. Dopiero po tych klęskach zaczęto wznosić domy z kamienia i gliny, kryte początkowo gontem, później dachówką ceramiczną.

W ciągu XIX w. znaczna część ludności znalazła zajęcie w okolicznych kopalniach i hutach żelaza. Obecnie mieszkańcy utrzymują się z pracy w leśnictwie oraz w przemyśle, handlu i usługach w Rożniawie.

Przypisy

Bibliografia

• Ďurček Jozef a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Turistický sprievodca ČSSR č. 30, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1988, brak ISBN.
• Volovské vrchy – Krompachy. Turistická mapa 1:50 000, wyd. VKÚ Harmanec, 1995, ISBN 80-85510-80-4.