Otto Klemperer
Data i miejsce urodzenia

14 maja 1885
Wrocław

Data i miejsce śmierci

6 lipca 1973
Zurych

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

dyrygent

Odznaczenia

Otto Klemperer (ur. 14 maja 1885 we Wrocławiu, zm. 6 lipca 1973 w Zurychu) – niemiecki dyrygent.

Życiorys

Był synem drobnego handlowca. Jego kuzynem był lekarz Georg Klemperer. Podstawy edukacji muzycznej otrzymał od matki, później uczył się w Konserwatorium Hocha we Frankfurcie nad Menem u Jamesa Kwasta (fortepian) i Iwana Knorra (teoria). Następnie studiował kompozycję i dyrygenturę u Hansa Pfitznera w Berlinie. Zadebiutował jako dyrygent w 1906 roku, prowadząc wykonanie Orfeusza w piekle w reżyserii Maxa Reinhardta. W 1905 roku poznał Gustava Mahlera, który wywarł wielki wpływ na jego drogę artystyczną. W 1907 roku z polecenia Mahlera został chórmistrzem, a następnie dyrygentem Deutsches Landestheater w Pradze. Pomagał kompozytorowi w przygotowaniu monachijskiej premiery jego VIII Symfonii w 1910 roku. W latach 1910–1912 był dyrygentem opery w Hamburgu, skąd musiał odejść w atmosferze skandalu z powodu romansu ze śpiewaczką Elisabeth Schumann. W kolejnych latach działał jako dyrygent w Wuppertalu (1913–1914) i Strasburgu (1914–1917). W 1917 roku z polecenia Pfitznera został dyrygentem opery w Kolonii, gdzie m.in. poprowadził niemiecką premierę Katii Kabanowej Leoša Janáčka. Od 1924 roku był dyrektorem muzycznym opery w Wiesbaden. W 1926 roku po raz pierwszy wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie występował gościnnie z New York Symphony Orchestra. W 1927 roku otrzymał posadę dyrektora Krolloper w Berlinie. Do czasu jej zamknięcia z powodów politycznych i ekonomicznych w 1931 roku zdążył w ciągu 4 sezonów wystawić liczne dzieła twórców nowej muzyki, m.in. Paula Hindemitha, Arnolda Schönberga i Igora Strawinskiego. W 1933 roku poprowadził w berlińskiej Staatsoper przedstawienie Tannhäusera Richarda Wagnera podczas uroczystości 50-lecia śmierci kompozytora. W tym samym roku otrzymał Medal Goethego.

Po dojściu do władzy nazistów z powodu żydowskiego pochodzenia musiał opuścić Niemcy i wyjechał do Stanów Zjednoczonych. W latach 1933–1939 dyrygował orkiestrą Los Angeles Philharmonic, występował także w Nowym Jorku, Filadelfii i Pittsburghu. W 1939 roku przeszedł operację usunięcia guza mózgu, na skutek czego doznał częściowego paraliżu i musiał na kilka lat wycofać się z działalności dyrygenckiej. W 1940 roku otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Od 1947 do 1950 roku pełnił funkcję dyrygenta Węgierskiej Opery Narodowej w Budapeszcie. Na skutek ograniczania przez komunistyczne władze swobody działalności artystycznej w 1950 roku opuścił jednak Węgry. Od 1951 roku prowadził Philharmonia Orchestra w Londynie, od 1959 roku pełnił funkcję jej pierwszego dyrygenta. Prowadził i reżyserował przedstawienia operowe w Covent Garden Theatre (Fidelio, Czarodziejski flet, Lohengrin). Od czasu upadku na lotnisku w Montrealu w 1951 roku w ostatnich latach przeważnie musiał siedzieć podczas dyrygowania. Od 1954 roku mieszkał na stałe w Zurychu. W 1970 roku przyjął obywatelstwo Izraela. W 1972 roku wycofał się z działalności muzycznej.

W 1919 roku dokonał formalnej konwersji na katolicyzm, jednak pod koniec życia zaczął uczęszczać do synagogi. Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Zurychu.

Specjalizował się w wykonawstwie dzieł Gustava Mahlera, Ludwiga van Beethovena i Johannesa Brahmsa. Jego interpretacje cechowały się monumentalizmem i ekspresją. Dokonał nagrań płytowych dla wytwórni EMI. Zajmował się także kompozycją, napisał m.in. operę Das Ziel (1915, zrewid. 1970), Missa sacra (1916), 6 symfonii, 9 kwartetów smyczkowych oraz liczne pieśni. Opublikował Meine Erinnerungen an Gustav Mahler (Zurych 1960, tłum. ang. Minor Recollections, Londyn 1964).

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 103–104. ISBN 978-83-224-3303-4.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1901. ISBN 978-0-02-865528-4.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Lucjan Kydryński: Opera na cały rok. Kalendarium. T. 2. lipiec–grudzień. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1989, s. 18. ISBN 83-224-0334-8.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 451–452. ISBN 0-674-37299-9.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Emily Freeman Brown: A Dictionary for the Modern Conductor. Lanham: Rowman & Littlefield, 2015, s. 181–182. ISBN 978-0-8108-8400-7.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 The Palgrave Dictionary of Anglo-Jewish History. edited by William D. Rubinstein, Michael Jolles and Hilary L. Rubinstein. New York: Palgrave-Macmillan, 2011, s. 525. ISBN 978-1-4039-3910-4.
  7. ↑ Otto Klemperer. Orden Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste. [dostęp 2020-02-05]. (niem.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.