Osman – epos siedemnastowiecznego dubrownickiego poety Ivana Gundulicia.
Charakterystyka ogólna
Osman powstawał w latach 1621–38. Wydany został w roku 1826. Utwór składa się z dwudziestu pieśni. Dwie z nich uzupełnił dziewiętnastowieczny romantyk Ivan Mažuranić. Nie jest pewne, czy Gundulić nie napisał tych właśnie pieśni, czy też zostały one skonfiskowane przez cenzurę.
Forma
Tworzywem poematu jest ośmiozgłoskowiec. Rymuje się on przeważnie abab.
- Ah, čijem si se zahvalila,
- tašta ljudska oholasti?
- Sve što više stereš krila,
- sve ćeš paka niže pasti!
- Vjekovite i bez svrhe
- nije pod suncem krepke stvari,
- a u visocijeh gora vrhe
- najprije ognjen trijes udari.
Treść
Utwór opowiada o klęsce armii tureckiej pod Chocimiem w 1621 roku, usiłowaniach młodego sułtana Osmana, dążącego do odbudowania swojej armii, buntowi przeciwko niemu i wreszcie jego śmierci. Pozytywnym bohaterem utworu jest polski królewicz Władysław, późniejszy król Władysław IV Waza.
Przekłady
Osmana przekładali na język polski Czesław Jastrzębiec-Kozłowski i Jerzy Pogonowski.
Przypisy
- 1 2 3 Ivan Gundulic, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2016-11-18] (ang.).
- 1 2 3 4 Gundulić Ivan, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-11-18].
- ↑ Gundulic Square - Dubrovnik. dubrovnikcity.com. [dostęp 2016-11-18]. (ang.).
- ↑ osmerac. enciklopedija.hr. [dostęp 2016-11-18]. (chorw.).
- ↑ Osman. lektire.hr. [dostęp 2016-11-18]. (chorw.).
- ↑ Katalog Zbiorów Bibliotek UJ, Uniwersytet Jagielloński. chamo.bj.uj.edu.pl. [dostęp 2016-11-18]. (pol.).
Bibliografia
- Adam Rzążewski: Jan Gundulicz i poemat jego Osman. Gazeta Polska, Warszawa. babel.hathitrust.org, 1868. [dostęp 2016-11-18]. (pol.).
- Joanna Rapacka: "Osman" Ivana Gundulicia: bunt świata przedstawionego. chamo.bj.uj.edu.pl. [dostęp 2016-11-18]. (pol.).
- Zdenko Zlatar: Slavic Epics: Gundulic's Osman and Mazuranic's Death of Smail-Aga Cengic. openjournals.library.usyd.edu.au. [dostęp 2016-11-18]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Ivan Gundulić: Osman. hr.wikisource.org. [dostęp 2016-11-18]. (chorw.).