Orzyc

Orzyc w Jednorożcu
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Lokalizacja

Nizina Północnomazowiecka

Rzeka
Długość 142,52 km
Powierzchnia zlewni

2077 km²

Źródło
Miejsce na wschód od Mławy
Wysokość

145

Współrzędne

53°08′17″N 20°28′28″E/53,138056 20,474444

Ujście
Recypient Narew
Miejsce

na zachód od Kalinowa

Wysokość

81,7 m n.p.m.

Współrzędne

52°46′06″N 21°13′41″E/52,768333 21,228056

Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Położenie na mapie Polski

Orzyc (Orzycz, Orzyca) – rzeka, prawy dopływ Narwi o długości 142,52 km i powierzchni dorzecza 2 077 km².

Opis

Rzeka płynie przez Nizinę Północnomazowiecką, w województwie warmińsko-mazurskim i mazowieckim. Wypływa z bagien na obszarze Wzniesień Mławskich, na wschód od Mławy. Płynie przez Równinę Kurpiowską i Wysoczyznę Ciechanowską, przez miejscowości Grzebsk, Chorzele, Małowidz, Jednorożec, Drążdżewo, Janowo, Krasnosielc, Maków Mazowiecki, Stary Szelków, a do Narwi uchodzi we wsi Kalinowo, poniżej wsi Przeradowo, a powyżej wsi Zambski Kościelne.

Rzekę cechuje powolny nurt i niewielki spadek koryta. Jej lewymi dopływami są Grabowski Rów i Baranowska Struga, a prawymi Tamka, Bobrynka, Ulatówka, Bramura i Węgierka.

Na kilku odcinkach rzeka jest spławna. Organizowane są spływy kajakowe.

Historia

W XIX wieku rzeka była określana nazwą Uzgierka.

W latach 30. XX wieku przeprowadzono regulację rzeki na odcinku między Chorzelami a Krasnosielcem. Prace prowadzono ręcznie, maszynowo i za pomocą dynamitu.

Rzeka jest uważana za zachodnią granicę Puszczy Zielonej, ale na jej prawym brzegu jest jeszcze kurpiowska wieś Jednorożec i miejscowości, które przyjęły tradycje kurpiowskie i są uważane za pograniczne: Połoń, Małowidz, Stegna, Drążdżewo Nowe.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Orzyc na mapie Geoportalu Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Główny Geodeta Kraju. [dostęp 2017-04-04].
  2. ↑ Orzyc, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-08-25].
  3. ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 198, ISBN 83-239-9607-5.
  4. ↑ Orzyc na mapie Geoportalu Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Moduł: Obszary dorzeczy (wynik wyszukiwania). Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. [dostęp 2017-04-04].
  5. ↑ Spływy kajakowe rzeką Orzyc (Maków Mazowiecki, Pułtusk, Ostrołęka, Przasnysz) | Bobrowy Dwór [online], bobrowydwor.pl [dostęp 2022-08-18].
  6. ↑ Magda, ORZYC. RZEKA JAK KURPIOWSKI FOLK [online], Moda na Mazowsze, 22 czerwca 2021 [dostęp 2022-08-18] (pol.).
  7. ↑ Szlak kajakowy – rzeka Orzyc [online], wkw.wloclawek.pttk.pl [dostęp 2022-08-18].
  8. ↑ Spływy kajakowe rzeką Orzyc w Gminie Krasnosielc [online], powiat-makowski.pl [dostęp 2022-08-18] (pol.).
  9. 1 2 Maria Weronika Kmoch, MAŁA OJCZYZNA: Zachodnie pogranicze Kurpi Zielonych [online] [dostęp 2022-08-18].
  10. ↑ Maria Weronika Kmoch, Regulacja rzeki Orzyc na północnym Mazowszu w okresie międzywojennym, „Studia i Materiały Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku”, 21: XIV Konferencja Polskiego Muzealnictwa Morskiego i Rzecznego, 2018, s. 215–235 [dostęp 2022-08-18].
  11. ↑ Maria Weronika Kmoch, Na skraju Kurpiowszczyzny. Parafia pw. św. Floriana w Jednorożcu, Jednorożec: Stowarzyszenie „Przyjaciele Ziemi Jednorożeckiej”, 2020, ISBN 978-83-927409-7-1, OCLC 1225226389 [dostęp 2022-07-21].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.