Oroonoko
Oroonoko: or, the Royal Slave

Strona tytułowa wydania z 1688 roku
Autor

Aphra Behn

Typ utworu

powieść

Data powstania

1688

Wydanie oryginalne
Język

angielski

Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego

1688

Oroonoko, czyli królewski niewolnik (ang. Oroonoko: or, the Royal Slave) – powieść Aphry Behn (1640–1689), opublikowana w 1688 roku, opowiadająca o afrykańskim księciu Oroonoko, który został zniewolony i sprzedany jako niewolnik do służby w Surinamie. Jedna z pierwszych powiastek filozoficznych w języku angielskim.

Treść

Młody afrykański książę Oroonoko zakochuje się w dziewczynie o imieniu Imoinda, którą kocha również dziadek młodzieńca – król. Król czyni Imoindę swoją kochanką. Młodzi zostają przyłapani i Imoinda sprzedana w niewolę. Oroonoko zostaje oszukany przez handlarza niewolnikami, pojmany i również sprzedany. Młodzi spotykają się ponownie na plantacji w Surinamie. Oczekując dziecka, probują negocjować powrót do Afryki. Wobec niepowodzenia negocjacji Oroonoko organizuje ucieczkę niewolników, jednak zostaje zdradzony i brutalnie pobity. W obawie przed torturami Imoinda godzi się na śmierć z rąk Oroonoko – ten zabija kochankę, zostaje poddany torturom i stracony.

Publikacja

Powieść została opublikowana w 1688 roku przez Williama Canninga wraz z dwoma innymi utworami Behn w zbiorze Three Histories: Oroonoko, The Fair Jilt, Agnes de Castro.

Znaczenie

Utwór był jedną z pierwszych powiastek filozoficznych napisanych w języku angielskim.

Narracja w pierwszej osobie prowadzona jest z pozycji europejskiej pisarki, która docenia szlachetność księcia i ma dla niego wiele współczucia. Z początku powieść odbierana była jako romans, lecz z czasem zaczęła być uznawana za głos abolicjonizmu.

Adaptacji scenicznej powieści dokonał w 1696 roku irlandzki dramaturg Thomas Southerne (1660–1746), co przyczyniło się do jej popularyzacji na deskach teatralnych. Sztuka cieszyła się zainteresowaniem w XVIII w. na fali sympatii abolicjonistycznych, po czym została zapomniana. Na początku XX w. stała się obiektem zainteresowania badaczy literatury jako źródło informacji biograficznych o jej autorce.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Paul Salzman: Introduction. W: Aphra Behn: Oroonoko and Other Writings. OUP Oxford, 2009, s. ix–xxiv. ISBN 978-0-19-150921-6. [dostęp 2019-01-30]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Gale, Cengage Learning: A Study Guide for Aphra Behn's "Oroonoko". Gale, Cengage Learning, 2016. ISBN 978-1-4103-5480-8. [dostęp 2019-01-30]. (ang.).
  3. 1 2 Oroonoko, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-01-30] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.