| wieś | |
Dwór w Opatkowicach Murowanych | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2022) |
263 |
| Strefa numeracyjna |
41 |
| Kod pocztowy |
28-313 |
| Tablice rejestracyjne |
TJE |
| SIMC |
0239793 |
Położenie na mapie gminy Imielno | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego | |
Położenie na mapie powiatu jędrzejowskiego | |
| 50°34′23″N 20°21′24″E/50,573056 20,356667 | |
Opatkowice Murowane – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Imielno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Historia
Opatkowice Murowane – wieś położona 10 kilometrów na południowy wschód od Jędrzejowa, w ówczesnej gminie Mierzwin, w dawnym powiecie chęcińskim, mają młyn i pokłady kamienia budulcowego.
W 1827 miały 26 domów i 162 mieszkańców.
W 1872 roku rozległość gruntów wynosiła 1129 mórg - gruntów ornych 587, łąk 8 mórg, lasu 486 mórg, nieużytków 48. Budynków murowanych 5, z drzewa 6. Wieś Opatkowice osad 34 gruntu 201 mórg.
Herbarz Bonieckiego podaje, że Komes Przybysław czyli Przybek Kuropattwa herbu Szreniawa, rodem z Grodziny, obok Opatkowic leżącej w 1389 wsie swoje: Rzepin, Rzepinek, Żerniki i Zegrze zamienił na Zborów i Opatkowice z Opatem Łysogórskim. W rękach Kuropatwów było Opatkowice prawie 200 lat.
Od Kuropatwów przechodzą Opatkowice do Rawiczów Dembińskich. W 1544 r. synowie Stanisława sędziego grodzkiego chęcińskiego: Andrzej, Mikołaj i Sebastian dzielą się dobrami ojczystymi i macierzystymi: Grodziną, Opatkowicami, Mierzwinem, Dembianemi i Białoszycami.
Właścicielem w okresie do 1689 r. Opatkowic był Stanisław Oraczewski i Dolscy którzy dobra te nabyli od potomków Dembińskich.
Od Dolskich w 1689 kupił Opatkowice Andrzej Rawicz Dembiński, porucznik pancerny 1702 r. i pułkownik królewski 1703 r. zmarły 1712 r.
W 1714 właścicielami Opatkowic są Wojciech Struś, chorąży wieluński i Anna z Otwinowskich. Następnie należały do Tęgoborskich. Po nich zaś w 1764 właścicielem jest Szymon Malczewski. Kilkakrotnie jeszcze następowała zmiana właścicieli wsi, a to poprzez sprzedaż, a to w drodze sukcesji.
W roku 1858 Opatkowice nabywa Antoni Laskowski ożeniony z Karoliną Rózycką. Po bezpotomnej śmierci Antoniego Laskowskiego jego dział kupuje Erazm Różycki ojciec wspomnianej Karoliny. Wieś pozostaje we własności Różyckich do lat 30. XX wieku.
Zabytki
We wsi jest piękny dwór o cechach klasycystycznych, zbudowany około 1855 r., parterowy, z gankiem wspartym na kolumnach. Właścicielem dworu był m.in. Erazm Rola Różycki, przywódca obozu „białych” podczas powstania styczniowego. Zmarł w Opatkowicach Murowanych w 1893 r.
Obecnie dwór został gruntownie odremontowany. Znajduje się w rękach prywatnych.
Zespół dworski (dwór i park) wpisany jest do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.93/1-2 z 5.12.1957 i z 8.05.1971).
Uwagi
- ↑ Informację o Opatkowicach Murowanych przygotowano w oparciu o obszerne opracowanie monograficzne powiatu jędrzejowskiego pióra Seweryna Borkiewicza autora części I oraz inż. Zygmunta Linowskiego cz.II. Całość dzieła autorów nosi nazwę „Monografia Historyczna i Gospodarcza Powiatu Jędrzejowskiego” i jest pracą dyplomową autorów wykonaną pod kierunkiem prof. Zdzisława Ludkiewicza w Zakładzie Polityki Agrarnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie w roku 1932-33.
Przypisy
- 1 2 Jednostki organizacyjne gminy Imielno. Urząd Gminy Imielno. [dostęp 2015-03-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-11)].
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 860 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 93258
- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-03-20].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-03-20].
- 1 2 3 4 Borkiewicz i Linowski 1937 ↓, s. 148.
- ↑ Opatkowice (6), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 544.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023, s. 6 [dostęp 2015-10-13].
Bibliografia
- Seweryn Borkiewicz, Linowski Linowski, Monografia historyczna i gospodarcza powiatu jędrzejowskiego, Kielce: nakładem Związku Ziemian w Jędrzejowie, 1937, s. 77 [dostęp 2015-05-02].
- Opatkowice (6), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 544.
- ↑ Karolówka 2.), folwark, powiat jędrzejowski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 853.