| Planeta | |
|---|---|
| Położenie |
region Tharsis |
| Wysokość |
21 287,4 m nad poziom odniesienia |
| Wybitność |
około 26 000 m |
| Dane wulkanu | |
| Rok erupcji |
100–200 mln lat temu |
| Typ wulkanu | |
| Aktywność | |
Położenie na mapie Marsa | |
| 18,40°N 134,00°W/18,400000 -134,000000 | |
Olympus Mons (Góra Olimp) – najwyższa znana góra w Układzie Słonecznym, położona na Marsie.
Olympus Mons jest wygasłym wulkanem tarczowym, powstałym w wyniku powolnego i długotrwałego wycieku lawy, przez co jego zbocze jest nachylone pod małym kątem – 5 stopni (takie wulkany można znaleźć także na Wenus i na Ziemi; np. Mauna Kea na Hawajach). Wznosi się na 21 287 metrów ponad średnią powierzchnię planety i 25–27 kilometrów nad otaczającą go równinę. Na tej wysokości ciśnienie atmosferyczne jest mniejsze od 0,1 ciśnienia na powierzchni Marsa, ale i tak szczyt może być pokryty chmurami zestalonego dwutlenku węgla. Olympus Mons mierzy 624 km średnicy u podstawy, wyraźnie zaznaczonej skarpami o wysokości dochodzącej do 6 km. Znajdujący się na wierzchołku krater ma długość 85 km, szerokość 60 km oraz głębokość 3 km. Na szczycie znajdują się liczne zapadliska.
Według danych obserwacyjnych pochodzących z sondy Mars Global Surveyor do ostatniej erupcji doszło 100–200 milionów lat temu. Krążąca wokół Marsa sonda Mars Express pozwoliła ustalić przypuszczalny wiek zestalonej lawy na zboczach wulkanu na od 115 do zaledwie 2 mln lat.
Wulkan jest w regionie zwanym Aureolą Olympus Mons, poprzecinanym znaczących rozmiarów grzbietami i blokami skalnymi, rozciągającymi się do 1000 km od szczytu.
Duża wysokość Olympus Mons związana jest prawdopodobnie z brakiem płyt tektonicznych, przez co lawa wypływała w jednym miejscu przez nieporównywalnie dłuższy czas niż wynosi przeciętna aktywność takiego wulkanu na Ziemi.
- Olympus Mons otoczony chmurami, pokolorowana mozaika zdjęć z sondy Viking 1
- Zdjęcie z Mars Global Surveyor
- Skarpa po południowo-wschodniej stronie, zdjęcie Mars Express
- Porównanie rozmiaru Olympus Mons do rozmiaru Polski
- Topografia Olympus Mons, skala pionowa dziesięciokrotnie zwiększona w stosunku do rzeczywistej
Przypisy
- 1 2 David E. Smith i inni, Mars Orbiter Laser Altimeter: Experiment summary after the first year of global mapping of Mars, „Journal of Geophysical Research: Planets”, 106 (E10), 2001, DOI: 10.1029/2000JE001364 [dostęp 2021-05-05] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-05] (ang.).
- ↑ National Geographic – Najwyższe szczyty Układu Słonecznego.
- ↑ Highest and Lowest Points on Mars. [dostęp 2016-08-18].
- ↑ Space Facts – Olympus Mons.
- 1 2 3 Kosmos. Warszawa: Buchmann, 2012, s. 64. ISBN 978-83-7670-323-7.
- 1 2 Olympus Mons. JPL.
- ↑ Linda M.V. Martel: Recent Activity on Mars: Fire and Ice. Planetary Science Research Discoveries (PSRD), 2005-01-31. [dostęp 2016-01-12]. (ang.).