| Pełne imię i nazwisko |
Ołeksandra Wjaczesławiwna Matwijczuk |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Zawód, zajęcie |
prawniczka, obrończyni praw człowieka |
Ołeksandra Wjaczesławiwna Matwijczuk (ukr. Олександра В’ячеславівна Матвійчук, ur. 8 października 1983 w Bojarce) – ukraińska działaczka na rzecz praw człowieka i prawniczka, aktywistka na rzecz reform demokratycznych, przewodnicząca Centrum Wolności Obywatelskich.
Życiorys
W latach 2001–2007 Matwijczuk studiowała prawo na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. Tarasa Szewczenki, gdzie następnie kontynuowała studia podyplomowe do 2010 roku.
Od 2012 roku jest członkinią Rady Doradczej przy Rzeczniku Praw Człowieka Rady Najwyższej Ukrainy.
W trakcie wydarzeń Euromajdanu na Plac Niepodległości w Kijowie koordynowała działalność inicjatywy Euromajdan SOS, mającej na celu pomoc prawną ofiarom Euromajdanu, a także zbieranie i analiza informacji w celu ochrony protestujących. W latach 2014–2022 dokumentowała zbrodnie wojenne w Donbasie. W 2014, podczas spotkania z ówczesnym wiceprezydentem Stanów Zjednoczonych, Joem Bidenem, apelowała o dostarczenie broni dla Ukrainy.
W latach 2017–2018 odbywała praktyki na Uniwersytecie Stanforda w ramach Ukrainian Emerging Leaders Program.
Po inwazji Rosji na Ukrainę, ze względu na dużą liczbę przypadków zbrodni wojennych i łamania praw człowieka, wnioskowała o utworzenie specjalnego, międzynarodowego „sądu hybrydowego”, mającego za celu ich badanie.
Nagrody i wyróżnienia
- 2022: Right Livelihood Award
- 2021: kandydatka do Komitetu przeciw Torturom przy ONZ
- 2017: „Ukraine’s Woman of Courage”, przyznawaną przez Ambasadę Stanów Zjednoczonych w Kijowie
- 2016: Democracy Defender Award, przyznawaną przez OBWE
- 2007: Nagroda im. Wasyla Stusa
Przypisy
- 1 2 18th Meeting of States parties & 2021 elections - Committee against Torture [online], Office of the High Commissioner for Human Rights, 11 października 2021 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Про створення консультативної ради [online], Офіційний вебпортал парламенту України, 7 października 2012 [dostęp 2022-10-07] (ukr.).
- ↑ Євромайдан SOS [online], maidanmuseum.org [dostęp 2022-10-07] (ukr.).
- 1 2 Oleksandra Matviichuk [online], 27 kwietnia 2018 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Activist who met Biden in 2014 says ‘Putin war crimes could have been stopped’ [online], The Independent, 29 marca 2022 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Ukrainian Emerging Leaders Cohort 2017-18 [online], fsi.stanford.edu [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Robbie Gramer, Amy Mackinnon, Ukraine’s ‘Nuremberg Moment’ Amid Flood of Alleged Russian War Crimes [online], Foreign Policy, 10 czerwca 2022 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Announcement of the 2022 Laureates [online], Right livelihood [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Citizens need to hold power to account because 'even an angel can turn into the devil' [online], EUAM Ukraine, 2 lipca 2020 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Ukrainian Activist Oleksandra Matviychuk Receives Democracy Defender Award [online], U.S. Mission to the OSCE, 24 lutego 2016 [dostęp 2022-10-07] (ang.).
- ↑ Премія імені Василя Стуса [online] [dostęp 2022-10-07] (ukr.).