Nykyfor Danysz
Никифор Даниш
Data i miejsce urodzenia

22 lutego 1877
Ilińce

Data i miejsce śmierci

1954
Stany Zjednoczone

Stanowisko

nauczyciel

Odznaczenia

Nykyfor Danysz, ukr. Никифор Даниш, pol. Nicefor Danysz (ur. 22 lutego 1877 w Ilińcach, zm. 1954 w Stanach Zjednoczonych) – ukraiński nauczyciel.

Życiorys

Urodził się 22 lutego 1877 w Ilińcach jako syn Aleksego. Z pochodzenia był Rusinem i był wyznania grecko-katolickiego. Studiował na Uniwersytecie Lwowskim,a także na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Z zawodu był nauczycielem matematyki i fizyki. Pracę w szkolnictwie podjął 3 września 1903. 7 czerwca 1905 złożył egzamin nauczycielski. 28 sierpnia 1905 mianowany nauczycielem rzeczywistym w C. K. Gimnazjum w Buczaczu z dniem 1 września tego roku. Uczył tam języka ruskiego, matematyki, fizyki. Od 1908 i w drugiej dekadzie XX wieku uczył w II Gimnazjum w Kołomyi. Został odznaczony Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych.

U kresu I wojny światowej był komisarzem miejskim Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej w Czortkowie.

W latach 20. II Rzeczypospolitej pracował etatowo w Państwowym Gimnazjum z ruskim językiem wykładowym w Stanisławowie, gdzie uczył matematyki i fizyki. Równolegle w tym czasie był w tym mieście dyrektorem Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego, prowadzonym przez Ruskie Towarzystwo Pedagogiczne. Pod koniec 1927, jako nauczyciel Gimnazjum z ruskim językiem wykładowym w Kołomyi przydzielony do Gimnazjum z ruskim językiem wykładowym w Stanisławowie, został przeniesiony do Gimnazjum z ruskim językiem wykładowym w Stanisławowie. Z pracy tamże w 1937 został przeniesiony w stan spoczynku. W Stanisławowie był prezesem Towarzystwa Ridna Szkoła.

Podczas II wojny światowej, po wkroczeniu Niemców do Stanisławowa (7 sierpnia 1941) i nastaniu okupacji niemieckiej Nykyfor Danysz oraz inny ukraiński nauczyciel gimnazjalny Iwan Rybczyn przekazali do gestapo sporządzoną listę polskich nauczycieli i nauczycielek, którzy od wybuchu wojny w trakcie okupacji sowieckiej pracowali w szkołach stanisławowskich z językiem polskim wykładowym. Wskutek tego ustanowiona w Stanisławowie ukraińska policja pomocnicza (Ukrainische Hilfspolizei) dokonała aresztowania 250 osób, których najpierw uwięziono, a w nocy 14/15 sierpnia 1941 zamordowano w Czarnym Lesie pod Pawełczem.

Wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmarł w 1954.

Przypisy

  1. ↑ W ewidencji urzędników Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Nicephor Danysz”.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 78.
  3. 1 2 3 Andrzej Kazimierz Banach: Młodzież chłopska na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1860/61-1917/18 (rozprawa habilitacyjna). Kraków: Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1997, s. 191.
  4. 1 2 3 4 A. Ilnytska, J. Ilnytskyi, Yu. Holovatch, A. Trokhymchuk: Marian Smoluchowski: A story behind one photograph. arxiv.org, 2012. s. 5. [dostęp 2021-02-14]. (ang.).
  5. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1906. Buczacz: 1906, s. 32.
  6. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1906. Buczacz: 1906, s. 28.
  7. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1908. Buczacz: 1908, s. 33.
  8. 1 2 Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1019.
  9. ↑ ОРГАНІЗАЦІЯ ЦИВІЛЬНОЇ ВЛАДИ ЗУНР У ПОВІТАХ ГАЛИЧИНИ (ЛИСТОПАД - ГРУДЕНЬ 1918 РОКУ). library.iv-fr.net. [dostęp 2021-02-14]. (ukr.).
  10. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Lwów/Warszawa: Książnica Polska, 1924, s. 328.
  11. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 162.
  12. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Lwów/Warszawa: Książnica Polska, 1924, s. 330.
  13. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 164.
  14. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”. Nr 12, s. 501, 31 grudnia 1927.
  15. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”. Nr 4, s. 259, 25 kwietnia 1937.
  16. ↑ Kamil Barański: Przeminęli zagończycy, chliborobi, chasydzi. Rzecz o ziemi stanisławowsko-kołomyjsko-stryjskiej. Londyn: Panda Press, 1988, s. 155.
  17. 1 2 Bolesław Suszka. Dzieje Karola Firganka i jego pamiętnika. „Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej”. Z. 31, s. 62, 2014.
  18. ↑ Józef Zieliński. Stanisławów 1941. „Biuletyn”. Nr 43, s. 5, Czerwiec 1982. Koło Lwowian w Londynie. Za: Józef Zieliński. Stanisławów 1941. „Tygodnik Powszechny”. Nr 49 (567), 6 grudnia 1959. Koło Lwowian w Londynie.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.