Nowa Synagoga w Berlinie
Neue Synagoge in Berlin

Fasada synagogi (2005)
Państwo

 Niemcy

Miejscowość

Berlin

Adres

Oranienburger Straße 29–31

Budulec

murowana

Architekt

Eduard Knoblauch i August Stüler

Data budowy

1859–1866

Data likwidacji

9/10 listopada 1938

Data zburzenia

1943

Data odbudowy

1988–1995

Położenie na mapie Berlina
Położenie na mapie Niemiec
52,52472°N 13,39444°E/52,524722 13,394444
Strona internetowa

Nowa Synagoga w Berlinie (niem. Neue Synagoge Berlin) – synagoga znajdująca się w Berlinie, stolicy Niemiec w dzielnicy Spandauer Vorstadt, przy Oranienburger Straße. Jest główną synagogą berlińskiej gminy żydowskiej.

Historia

Synagoga została zbudowana w latach 1859–1866 według projektu Eduarda Knoblaucha i Friedricha Augusta Stülera. Była to wówczas największa synagoga w Niemczech. Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938 roku bojówki hitlerowskie spaliły synagogę, ale jej solidna konstrukcja się nie zawaliła. W zrujnowanym budynku świątyni nabożeństwa odbywały się do końca marca 1940 roku.

Po zakończeniu II wojny światowej synagoga stała jako opuszczona ruina w historycznym centrum ówczesnego Berlina Wschodniego. Dopiero na przełomie lat 80. i 90. zainteresowano się budynkiem synagogi, który w bardzo szybkim tempie odrestaurowano. 5 września 1991 roku (125 lat po pierwotnym poświęceniu świątyni) ukończono odrestaurowywanie budynku. 7 maja 1995 roku synagoga została ponownie konsekrowana przez społeczność żydowską jako Centrum Judaicum.

Obecnie synagoga służy wiernym oraz jest siedzibą Stiftung Neue Synagoge Berlin – Centrum Judaicum, fundacji zajmującej się ochroną dziedzictwa kultury żydowskiej w Niemczech i jej pogłębianiem.

Przypisy

  1. ↑ Synagoge Oranienburger Straße | Kontakt und Impressum. or-synagoge.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (niem.).
  2. ↑ Neue Synagoge - Berlin.de. berlin.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (niem.).
  3. ↑ Neue Synagoge Berlin | Referenzen | Architekturbüro Leisering Berlin. leisering-berlin.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (niem.).
  4. 1 2 3 4 5 6 Muzeum – Centrum Judaicum – Museumsportal Berlin. museumsportal-berlin.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-17)].
  5. ↑ Neue Synagoge - Berlin Lexikon. luise-berlin.de, 2009-10-07. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (niem.).
  6. 1 2 Chronology of the history of the New Synagogue « Stiftung Neue Synagoge – Centrum Judaicum. centrumjudaicum.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (ang.).
  7. 1 2 3 Gerhard Baader, Aharon Risto Tähtinen, Miriam Rosengarten: Oranienburger Straße - Jewish Community of Berlin. jg-berlin.org. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (ang.).
  8. ↑ Kontakt « Stiftung Neue Synagoge Berlin – Centrum Judaicum. centrumjudaicum.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (niem.).
  9. ↑ The foundation « Stiftung Neue Synagoge – Centrum Judaicum. centrumjudaicum.de. [dostęp 2018-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-23)]. (ang. • niem.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.