Nisaetus

	Nisaetus
	Hodgson, 1836
	; Przedstawiciel rodzaju – wojownik krótkoczuby (N. lanceolatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	jastrzębie
Plemię	Accipitrini
Rodzaj	Nisaetus
	Typ nomenklatoryczny
	Nisaetus nipalensis Hodgson, 1836
Synonimy
	Limnaetus Vigors & Horsfield, 1830; Nisaetos Elliot, 1839; Phaeoaetus Ridgway, 1920; Limnaetops Baker, 1930;
	Limnaetus Vigors & Horsfield, 1830; Nisaetos Elliot, 1839; Phaeoaetus Ridgway, 1920; Limnaetops Baker, 1930;
Gatunki
	10 gatunków – zobacz opis w tekście
	10 gatunków – zobacz opis w tekście

Nisaetus – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowo-Wschodniej i Australazji.

Morfologia

Długość ciała 43–84 cm, rozpiętość skrzydeł 95–175 cm; masa ciała 500–3900 g; samice są większe i cięższe od samców.

Systematyka

Etymologia

Limnaetus: epitet gatunkowy Falco limnaeetus Horsfield, 1821; gr. λιμνη limnē „bagno”; αετος aetos „orzeł”. Gatunek typowy: Falco limnaeetus Horsfield, 1821.
Nisaetus (Nisaetos): rodzaj Nisus Lacépède, 1799 (jastrząb); gr. αετος aetos „orzeł”.
Phaeoaetus: gr. φαιος phaios „ciemny, brązowy, szary”; αετος aetos „orzeł”. Gatunek typowy: Falco limnaeetus Horsfield, 1821.
Limnaetops: rodza Limnaetus Vigors & Horsfield, 1830; gr. ωψ ōps, ωπος ōpos „oblicze”.

Podział systematyczny

Do niedawna wszystkie gatunki z tego rodzaju zaliczane były do rodzaju Spizaetus skupiającego gatunki występujące w Azji, Afryce i Ameryce. Badania molekularne wykazały jednak, że gatunki azjatyckie są bliżej spokrewnione z orlikiem malajskim (Ictinaetus malayensis). Do rodzaju należą następujące gatunki:

Nisaetus kelaarti (Legge, 1878) – wojownik jarzębaty
Nisaetus nanus (Wallace, 1868) – wojownik mały
Nisaetus nipalensis Hodgson, 1836 – wojownik górski
Nisaetus bartelsi (Stresemann, 1924) – wojownik jawajski
Nisaetus alboniger Blyth, 1845 – wojownik żałobny
Nisaetus lanceolatus (Temminck & Schlegel, 1844) – wojownik krótkoczuby
Nisaetus philippensis (J.H. Gurney, 1863) – wojownik filipiński
Nisaetus pinskeri (Preleuthner & Gamauf, 1998) – wojownik leśny
Nisaetus cirrhatus (J.F. Gmelin, 1788) – wojownik indyjski
Nisaetus floris (E. Hartert, 1898) – wojownik sundajski

Fragment kladogramu z uwzględnieniem rodzaju Nisaetus:

Nisateus

N. kelaarti

N. lanceolatus

N. pinskeri

	N. cirrhatus

	N. philippensis

N. nanus

N. nipalensis

	N. alboniger

	N. bartelsi

Uwagi

↑ Młodszy homonim Limnaetus Bowdich, 1825 (Accipitridae).
↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Nisaetus Hodgson, 1836.
↑ Nowa nazwa dla Limnaetus Vigors & Horsfield, 1830.
1 2 Podgatunek N. cirrhatus.

Przypisy

↑ Nisaetus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ B.H. Hodgson. Summary Description of some New Species of Falconidæ. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 5, s. ryc. vii, s. xxv, 1836. (ang.).
↑ N.A. Vigors & T. Horsfield: Catalogue of Zoological Specimens. W: S.H. Raffles: Memoir of the Life and Public Services of Sir Thomas Stamford Raffles, F.R.S., &c. &c. Particularly in the government of Java, 1811-1816, Bencoolen and its dependencies, 1817-1824; with details of the commerce and resources of The Eastern Archipelago. And selections from his correspondence. London: James Duncan, 1830, s. 648. (ang.).
↑ W. Elliott. Supplement to Raptores. „Madras Journal of Literature and Science”. 10, s. 234, 1839. (ang.).
↑ R. Ridgway. Diagnoses of some new genera of birds. „Smithsonian miscellaneous collections”. 72 (4), s. 2, 1920. (ang.).
↑ E.Ch.S. Baker: The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Cz. 7: Birds. London: Taylor & Francis, 1930, s. 408. (ang.).
1 2 3 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.accipi1.01. [dostęp 2023-04-25]. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Limnaetus [dostęp 2023-04-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Nisaetus [dostęp 2023-04-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Phaeoaetus [dostęp 2023-04-25] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Limnaetops [dostęp 2023-04-25] .
↑ A.J. Helbig, A. Kocum, I. Seibold, M.J. Braun. A multi-gene phylogeny of aquiline eagles (Aves: Accipitriformes) reveals extensive paraphyly at the genus level. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 35 (1), s. 147–164, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2004.10.003. (ang.).
↑ E. Haring, K. Kvaløy, J.-O. Gjershaug, N. Røv i inni. Convergent evolution and paraphyly of the hawk-eagles of the genus Spizaetus (Aves, Accipitridae) – phylogenetic analyses based on mitochondrial markers. „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 45 (4), s. 353–365, 25 maja 2007. Blackwell Verlag. DOI: 10.1111/j.1439-0469.2007.00410.x.
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2023-04-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-25].
↑ J. Boyd III: Accipitridae: Hawks, Kites, Eagles. [w:] Taxonomy in Flux Checklist 3.08 [on-line]. John Boyd’s Home Page. [dostęp 2022-09-06]. (ang.).

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[3] Młodszy homonim Limnaetus Bowdich, 1825 (Accipitridae).

[5] Niepoprawna późniejsza pisownia Nisaetus Hodgson, 1836.

[8] Nowa nazwa dla Limnaetus Vigors & Horsfield, 1830.

[uwaga1-12] 1 2 Podgatunek N. cirrhatus.

[itis-1] Nisaetus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Hodgson-2] B.H. Hodgson. Summary Description of some New Species of Falconidæ. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 5, s. ryc. vii, s. xxv, 1836. (ang.).

[Vigors&Horsfield-4] N.A. Vigors & T. Horsfield: Catalogue of Zoological Specimens. W: S.H. Raffles: Memoir of the Life and Public Services of Sir Thomas Stamford Raffles, F.R.S., &c. &c. Particularly in the government of Java, 1811-1816, Bencoolen and its dependencies, 1817-1824; with details of the commerce and resources of The Eastern Archipelago. And selections from his correspondence. London: James Duncan, 1830, s. 648. (ang.).

[Elliott-6] W. Elliott. Supplement to Raptores. „Madras Journal of Literature and Science”. 10, s. 234, 1839. (ang.).

[Ridgway-7] R. Ridgway. Diagnoses of some new genera of birds. „Smithsonian miscellaneous collections”. 72 (4), s. 2, 1920. (ang.).

[Baker-9] E.Ch.S. Baker: The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Cz. 7: Birds. London: Taylor & Francis, 1930, s. 408. (ang.).

[Winkler&inni-10] 1 2 3 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.accipi1.01. [dostęp 2023-04-25]. (ang.).

[11] The Key to Scientific Names ↓, Limnaetus [dostęp 2023-04-25] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Nisaetus [dostęp 2023-04-25] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Phaeoaetus [dostęp 2023-04-25] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Limnaetops [dostęp 2023-04-25] .

[Helbig&inni-16] A.J. Helbig, A. Kocum, I. Seibold, M.J. Braun. A multi-gene phylogeny of aquiline eagles (Aves: Accipitriformes) reveals extensive paraphyly at the genus level. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 35 (1), s. 147–164, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2004.10.003. (ang.).

[Haring&inni-17] E. Haring, K. Kvaløy, J.-O. Gjershaug, N. Røv i inni. Convergent evolution and paraphyly of the hawk-eagles of the genus Spizaetus (Aves, Accipitridae) – phylogenetic analyses based on mitochondrial markers. „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 45 (4), s. 353–365, 25 maja 2007. Blackwell Verlag. DOI: 10.1111/j.1439-0469.2007.00410.x.

[Mielczarek&Kuziemko-18] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2023-04-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-25].

[tfc-19] J. Boyd III: Accipitridae: Hawks, Kites, Eagles. [w:] Taxonomy in Flux Checklist 3.08 [on-line]. John Boyd’s Home Page. [dostęp 2022-09-06]. (ang.).