| Poprzednie nazwy |
„Alfred Nobel” (1912–1934) |
|---|---|
| Bandera | |
| Port macierzysty |
Flekkefjord (1912–1934) |
| Właściciel |
D/S A/S Concordia (1912–1934) |
| Dane podstawowe | |
| Typ |
statek pasażersko-towarowy |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Data budowy |
1911 |
| Data wodowania |
14 sierpnia 1912 |
| Data oddania do eksploatacji |
wrzesień 1912 |
| Data zatonięcia |
15 stycznia 1943 |
| Dane techniczne | |
| Długość całkowita (L) |
121,92 m |
| Szerokość (B) |
15,91 m |
| Zanurzenie (D) |
7,58 m |
| Pojemność |
4775 RT |
| Napęd mechaniczny | |
| Silnik | |
| Moc silnika |
339 NHP |
| Prędkość maks. |
9,5 w. |
SS „Nichimei Maru” (pierwotnie SS „Alfred Nobel”) – statek pasażersko-towarowy oddany do służby w 1912 roku, pływający najpierw pod banderą norweską, a następnie pod banderą japońską.
W latach 1912–1938 należał do kolejno dwóch norweskich linii żeglugowych. Początkowo nosił nazwę „Alfred Nobel”, zmienioną w 1934 roku na „Ortri”. W 1938 roku został sprzedany japońskiemu koncernowi Nissan Kisen Kabushiki Kaisha i przemianowany na „Nichimei Maru”. W październiku 1941 roku został zarekwirowany przez Cesarską Armię Japońską. W czasie wojny na Pacyfiku wykorzystywano go do transportu żołnierzy i materiałów wojennych. 15 stycznia 1943 roku został zatopiony przez amerykańskie lotnictwo w Zatoce Martaban. Statek przewoził wtedy 965 holenderskich jeńców wojennych i około 1,5 tys. japońskich żołnierzy. W wyniku ataku 102 Japończyków i około 40 Holendrów poniosło śmierć.
„Nichimei Maru” jest zaliczany do grona tzw. piekielnych statków.
Dane techniczne
Był statkiem pasażersko-towarowym o długości 121,92 metrów, szerokości 15,91 metrów i zanurzeniu 7,58 metrów. Jego pojemność wynosiła 4775 BRT.
Posiadał trzy kotły. Napęd zapewniała maszyna parowa potrójnego rozprężania o mocy 339 NHP (według innych źródeł – 387 NHP). Osiągał prędkość 9,5 węzłów.
Historia
Przebieg służby
Budowę statku rozpoczęto w 1911 roku w brytyjskiej stoczni Armstrong Whitworth & Co. w Newcastle upon Tyne. Zamawiającym było przedsiębiorstwo żeglugowe D/S A/S Concordia z Flekkefjord, należące do norweskiego przedsiębiorcy i polityka Corneliusa Bernharda Hanssena. Wodowanie miało miejsce 14 sierpnia 1912 roku; wtedy też jednostce nadano nazwę „Alfred Nobel”. Do służby weszła we wrześniu tegoż roku.
W pierwszych latach służby statek obsługiwał trasę Bergen – Rotterdam – Nowy Jork. W 1934 roku został sprzedany liniom żeglugowym Steamship Company Cosmopolite Ltd. A/S z Bergen, należącym do Johana Grana. Jego nazwę zmieniono wtedy na „Ortri”.
W 1938 roku statek został sprzedany japońskiemu koncernowi Nissan Kisen Kabushiki Kaisha. Nowi właściciele nadali mu nazwę „Nichimei Maru”.
W październiku 1941 roku, na krótko przed wybuchem wojny na Pacyfiku, został zarekwirowany przez Cesarską Armię Japońską. W grudniu tegoż roku wziął udział w bitwie o Guam. W kolejnych miesiącach pływał w konwojach, m.in. na Peskadory oraz do Singapuru.
Zatopienie
9 stycznia 1943 roku „Nichimei Maru” wypłynął z Singapuru. W jego ładowniach znajdowało się 965 holenderskich jeńców wojennych oraz 1562 japońskich żołnierzy. Po krótkim rejsie dotarł do Penangu na zachodnim wybrzeżu Malajów, skąd wypłynął 11 stycznia w towarzystwie statku „Moji Maru”, ścigacza okrętów podwodnych CH-8 oraz pomocniczego stawiacza sieci „Choko Maru”. Niewielki konwój, któremu nadano kryptonim S-28, zmierzał do Moulmein w Birmie. Alianccy jeńcy, którzy znajdowali się na obu statkach, mieli zostać skierowani do pracy przy budowie Kolei Birmańskiej. Z tego powodu „Nichimei Maru” przewoził także parowóz, ładunek szyn kolejowych oraz setki kilofów i łopat.
15 stycznia około godziny 15:20, gdy konwój znajdował się w Zatoce Martaban – w odległości około 50 mil morskich od Moulmein, zaatakowały go amerykańskie bombowce B-24 „Liberator” należące do Tenth Air Force. Podczas pierwszego ataku bliskie wybuchy bomb uszkodziły antenę komunikacyjną na „Nichimei Maru”. Przy drugim podejściu amerykańskie samoloty zdołały uzyskać dwa trafienia: pierwsza bomba wybuchła między ładownią nr 2 a maszynownią, druga za mostkiem. „Nichimei Maru” doznał ponadto kolejnych uszkodzeń na skutek bliskich wybuchów bomb oraz został ostrzelany z broni maszynowej. Zatonął około godziny 15:50. W ciągu następnych trzech godzin „Moji Maru” podjął z morza wszystkich rozbitków.
Wraz ze statkiem zginęło pięciu członków załogi, 97 japońskich żołnierzy oraz około 40 holenderskich jeńców.
Pamięć
„Nichimei Maru” jest zaliczany do grona japońskich „piekielnych statków” (ang. Hellships).
„Nichimei Maru” jest jednym z „piekielnych statków”, które upamiętniono w obrębie tzw. Japanese Prison Ships Memorial Garden znajdującego się na terenie National Memorial Arboretum w brytyjskim Alrewas.
Uwagi
- ↑ Na „Moji Maru” zaokrętowano 450 Amerykanów i 385 Australijczyków. Patrz: Michno 2016 ↓, s. 94–95.
- ↑ Bob Hackett podaje, że zginęło 38 holenderskich jeńców. Patrz: Hackett 2016 ↓.
Przypisy
- 1 2 3 LRS 1927 ↓, s. 47.
- 1 2 3 4 5 6 1912 DS Alfred Nobel (FLE201191101). skipshistorie.net. [dostęp 2022-03-21]. (norw.).
- 1 2 3 4 5 6 Hackett 2016 ↓.
- ↑ Michno 2016 ↓, s. 94–95.
- 1 2 Michno 2016 ↓, s. 97.
- ↑ Michno 2016 ↓, s. 95–97.
- ↑ Michno 2016 ↓, s. 312.
- ↑ Japanese Prison Ships Memorial Garden. warmemorialsonline.org.uk. [dostęp 2022-02-02]. (ang.).
Bibliografia
- Bob Hackett: Nichimei Maru: Tabular Record of Movement. combinedfleet.com, 2016. [dostęp 2022-03-21]. (ang.).
- Lloyd's Register of Shipping 1926–1927 Steamers & Motorships. Lloyd's Register, 1927. (ang.).
- Gregory F. Michno: Death on the Hellships. Prisoners at Sea in the Pacific War. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 2016. ISBN 978-1-59114-632-2. (ang.).