Nena Stachurska, właśc. Jadwiga Stachurska (ur. 1905, zm. 21 listopada 1945 w Zakopanem) – muza i kochanka Witkacego, aktorka Towarzystwa Teatralnego w Zakopanem.

Życiorys

Nena Stachurska zamieszkała w Zakopanem wraz z matką Heleną Stachurską (zm. 1951) i starszą siostrą – Modestą „Mią” (zm. 1981) w 1913 roku. Wówczas po pierwszy spotkała Witkacego w domu Ireny Solskiej, gdzie matka Neny opiekowała się jej córką – Anną Sosnowską. W późniejszym okresie Stachurska widywała artystę w Towarzystwie Teatralnym, gdzie wraz z siostrą były zaangażowane w działalność w sekcji teatru naturalistycznego oraz pracowała jako sprzedawczyni w księgarni przy ul. Krupówki 51 w Zakopanem, należącej do jej szwagra – Tadeusza Zwolińskiego – autora przewodników, kartografa i speleologa.

Początkowo związana była z Janem Leszczyńskim. Z Witkacym nawiązała bliższy kontakt we wrześniu 1928, kiedy sporządził on pierwszy portret Stachurskiej. Mniej więcej w tym okresie została partnerką Witkacego – artysta odwiedzał z nią przyjaciół, jeździł na nartach, chodził po górach, odbywał wycieczki samochodowe na terenie Podtatrza oraz odwiedzał jej matkę i siostrę. W 1929 Stachurska wysłała wspólnie z Witkacym list do Edmunda Strążyskiego, podpisany: „Staś – Zośka, Nena – księgarnia, zaręczeni”, ogłaszając swoje narzeczeństwo. Para była w nieformalnym związku do 1935, kiedy Stachurska porzuciła artystę ze względu na jego liczne romanse oraz fascynację Czesławą Okińską. Wyjechała wówczas do Warszawy, gdzie związała się z innym mężczyzną. Podczas II wojny światowej wróciła do Zakopanego, gdzie zmarła na gruźlicę.

Portrety

Przypuszcza się, że Witkiewicz umieścił Stachurską na ponad setce portretów. Katalog Dzieł Malarskich Witkiewicza wymienia ich 88. Portrety Stachurskiej według stwierdzenia artysty należały do „istotnych”, czyli tworzonych z wewnętrznej potrzeby i pogłębionych psychologicznie. Portrety Stachurskiej powstawały w latach 1928–1931. Znajdują się w zbiorach Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Narodowym Poznaniu oraz w Muzeum Tatrzańskim im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem.

Wiele portretów miało bardzo detaliczne notatki na temat typu portretu, jak i co jadł, pił czy palił oraz czy zażywał jakiekolwiek inne środki, które mogły wpłynąć na realizowane dzieło.

Zobacz też

• Lista dzieł malarskich Stanisława Ignacego Witkiewicza

Przypisy