| Data i miejsce urodzenia |
24 lipca 1981 |
|---|---|
| Prezydent Salwadoru | |
| Okres |
od 1 czerwca 2019 |
| Przynależność polityczna |
Nueves Ideas (2017-) FMLN (2012-2017) |
| Pierwsza dama | |
| Poprzednik | |
| Następca |
Claudia Rodríguez de Guevara (p.o.) |
Nayib Armando Bukele Ortez (ur. 24 lipca 1981 w San Salvador) – salwadorski przedsiębiorca i polityk palestyńskiego pochodzenia, w latach 2019–2023 prezydent Salwadoru.
Życiorys
Urodzony 24 lipca 1981 w San Salvador jako wnuk imigrantów z Palestyny. Jego dziadkowie z obu stron byli chrześcijanami, ojciec jako dorosły przeszedł na islam, pełniąc społecznie funkcję imama w pierwszym meczecie w Salwadorze i będąc sponsorem lewicowej partii FMLN. W młodości pomagał ojcu w prowadzeniu rodzinnej firmy. Był także m.in. dystrybutorem motocykli. W 2012 wygrał wybory na burmistrza w gminie Nuevo Cuscatlán i sprawował tę funkcję przez trzy lata. Od 2015 do 2018 był burmistrzem stołecznego San Salvador z ramienia FMLN. Jako pierwszy polityk w Salwadorze zaczął na szerszą skalę korzystać z mediów społecznościowych do kontaktu z wyborcami. Jako burmistrz ogłosił plan odzyskania historycznego centrum dla mieszkańców, co sprawiło, że zaczął być nazywany populistą. Oprócz rewitalizacji zabytkowej dzielnicy jego osiągnięciem były programy antyprzemocowe angażujące młodzież z trudnych środowisk. Popadł w konflikt z rządem Sancheza Ceréna i w 2017 został usunięty z FMLN pod zarzutem molestowania podwładnej. Od 2014 żonaty z psycholog, wychowawczynią i tancerką Gabrielą Rodríguez.
Urząd Prezydenta
W wyborach prezydenckich w 2019 początkowo chciał wystartować jako przedstawiciel własnej partii, ale ostatecznie ze względu na bliskość terminu wyborów zdecydował się ubiegać o urząd jako reprezentant prawicowej GANA. Jego postulaty obejmowały rozbudowę infrastruktury i walkę z korupcją. Ostatecznie uzyskał 54% głosów w pierwszej turze, mimo iż nie brał udziału w debatach, nie odpowiadał na pytania dziennikarzy i zarzucał rywalom próby fałszowania wyborów. Przez całą kampanię Bukele prowadził w sondażach wyborczych. Został najmłodszą w historii kraju osobą wybraną na prezydenta i bywa uważany za pierwszego muzułmanina na tym stanowisku, a także pierwszym od 30 lat zwycięskim kandydatem niewystawionym przez FMLN lub ARENA. Początek jego pięcioletniej kadencji rozpoczął się 1 czerwca tego samego roku.
Przyjęcie bitcoina
W dniu 5 czerwca 2021 r. Bukele ogłosił, że planuje przedstawić Zgromadzeniu Narodowemu projekt ustawy, na mocy której Salwador stanie się pierwszym krajem, uznającym bitcoin jako pełnoprawny środek płatniczy. Zgromadzenie Narodowe zatwierdziło ustawę, która miała wejść w życie 7 września 2021 r. W dniu 17 czerwca 2021 r. Bank Światowy odrzucił wniosek Salwadoru o pomoc we wdrożeniu, powołując się przy tym na obawy dotyczące przejrzystości oraz negatywny wpływ wydobycia bitcoinów na środowisko. 24 czerwca 2021 r. przedstawiciele firmy Athena Bitcoin oświadczyli, że zamierzają zainwestować milion dolarów w instalację 1500 bankomatów kryptowalutowych, oferujących wymianę dolarów amerykańskich na bitcoiny i odwrotnie.
6 września 2021 r. Bukele ogłosił, że rząd Salwadoru zakupił pierwsze 400 bitcoinów. Następnego dnia weszła w życie ustawa, która uczyniła bitcoin, prawnym środkiem płatniczym w Salwadorze, który stał się przez to pierwszym krajem, honorującym walutę cyfrową. Tego samego dnia kurs bitcoina gwałtownie się załamał z poziomu 52 000 USD do ok. 43 000 USD, osiągając w pewnym momencie, najniższy poziom od miesiąca. W międzyczasie platformy takie jak Apple i Huawei odmówiły dystrybucji rządowej aplikacji cyfrowego portfela o nazwie Chivo. Po przejściu serwerów internetowych w tryb offline, w wyniku przeciążenia rejestracją zbyt wielu użytkowników, około tysiąca demonstrantów wyszło na ulice stolicy San Salvador aby wyrazić swój sprzeciw wobec przyjęcia bitcoinów w kraju.
W listopadzie 2021 roku Bukele ogłosił, że planuje zbudować pierwsze na świecie miasto Bitcoin City w południowo-wschodnim regionie La Unión u podstawy wulkanu Conchagua, wykorzystujące energię geotermalną do wydobywania bitcoinów.
Od listopada 2021 do stycznia 2022 roku cena bitcoina spadła o 45%, co kosztowało skarb państwa 22 milionów dolarów rezerw. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) wstrzymał rozmowy z rządem w sprawie umowy pożyczki, wzywając Salwador do rezygnacji z przyjęcia bitcoina, z powodu obaw o zmienność i zmniejszoną przejrzystość. Ekonomista Steve Hanke powiedział wówczas: „Salwador ma teraz najbardziej zagrożone zadłużenie państwowe na świecie, a to z powodu bitcoinowego szaleństwa. Rynki myślą, że Bukele oszalał i tak jest w rzeczywistości”. Od czerwca 2022 r. rząd Salwadoru stracił 56 milionów dolarów w bitcoinach a niektórzy ekonomiści twierdzili, że kraj prawdopodobnie nie spłaci swojego zadłużenia. Aby załagodzić obawy rynku, 27 lipca 2022 r Bukele ogłosił, że rząd Salwadoru odkupi obligacje dłużne o wartości 560 milionów dolarów w latach 2023 - 2025. We wrześniu 2022 roku Bukele zakpił z Banku Anglii na Twitterze po tym, gdy funt szterling spadł do najniższego w historii kursu względem dolara amerykańskiego, tweetując: „a nie mówiłem”, nawiązując w ten sposób do tweeta z listopada 2021 roku, w którym skrytykował Bank Anglii za drukowanie pieniędzy z powietrza. W dniu 24 stycznia 2023 r. minister finansów Alejandro Zelaya, potępiając „kampanię dezinformacyjną” w krajowych i zagranicznych mediach, poinformował o wykupie obligacji zapadających w styczniu 2023 r. za kwotę 800 mln USD wraz z odsetkami.
W styczniu 2023 r. reprezentantka Salwadoru Alejandra Guajardo, wystąpiła w 71 edycji międzynarodowego konkursu piękności Miss Universe w złotym stroju, nawiązującym do przyjęcia bitcoina w jej kraju.
1 grudnia 2023 odszedł ze stanowiska prezydenta, aby skupić się na prowadzeniu kampanii wyborczej.
4 lutego 2024 wygrał wybory prezydenckie omijając zakazany przez salwadorską konstytucję ponowny wybór na ten urząd bezpośrednio po zakończeniu swej kadencji. W trakcie ogłoszenia wyników posłużył się argumentem, że "wszystkie sondaże dawały mu zwycięstwo, co oznacza, że obywatele kraju chcą go mieć za prezydenta".
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Merlín Delcid: ¿Quién es Nayib Bukele, el presidente electo de El Salvador?. CNN, 2019-02-04. [dostęp 2019-02-13]. (hiszp.).
- ↑ The Bukele Clan that Rules with Nayib [online], elfaro.net [dostęp 2021-09-20] (ang.).
- ↑ Raphael Ahren, His dad was an imam, his wife has Jewish roots: Meet El Salvador’s new leader [online], www.timesofisrael.com [dostęp 2021-09-20] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Maciej Okraszewski: Prowadził antykampanię, ale wygrał już w pierwszej turze. Salwador ma pierwszego prezydenta muzułmanina. [w:] Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2019-02-07. [dostęp 2019-02-13]. (pol.).
- ↑ Eddie Galdamez, Nayib Bukele, President of El Salvador from 2019 to 2024 [online], El Salvador INFO, 20 lipca 2021 [dostęp 2021-09-20] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Clare Ribando Seelke: El Salvador's 2019 Elections. CRS Insight, 2019-02-06. [dostęp 2019-03-11]. (ang.).
- ↑ El Salvador's President Says Will Send Bill to Make Bitcoin Legal Tender. Reuters, 2021-06-05. (ang.).
- ↑ Bitcoin: El Salvador makes Cryptocurrency Legal Tender. BBC, 2021-06-09. (ang.).
- 1 2 Bitcoin to Become legal Tender in El Salvador on 7 September. Reuters, 2021-06-25. (ang.).
- ↑ World Bank Rejects El Salvador Request for Bitcoin Help. BBC, 2021-06-17. (ang.).
- ↑ Athena says will install 1,500 cryptocurrency ATMs in El Salvador. Reuters, 2021-06-25. (ang.).
- ↑ El Salvador Holds 400 Bitcoin, Price Jumps. Reuters, 2021-09-06. (ang.).
- ↑ El Salvador Becomes First Country to Adopt Bitcoin as National Currency. The Wall Street Journal, 2021-09-07. (ang.).
- 1 2 Bitcoin crashes on first day as El Salvador's legal tender. BBC, 2021-09-08. (ang.).
- ↑ Crypto Platform Bitso Working with El Salvador on Chivo Digital Wallet. Reuters, 2021-09-07. (ang.).
- ↑ Chivo Wallet. chivowallet.com. [dostęp 2023-01-18]. (hiszp.).
- ↑ Thousands Protest Against El Salvador's President and Bitcoin Law. euronews.com, 2021-09-16. (ang.).
- ↑ El Salvador Bitcoin City Planned at Base of Conchagua Volcano. BBC, 2021-11-21. (ang.).
- ↑ IMF Urges El Salvador to Strip Bitcoin's Legal Tender Status. aljazeera.com, 2022-01-25. (ang.).
- ↑ He Trades Bitcoin Naked. El Salvador is Paying the Price. The Washington Post, 2022-01-26. (ang.).
- ↑ El Salvador's plan to create the first Bitcoin-powered nation is tanking the economy and is a mess by every measure. Fortune, 2022-01-20. (ang.).
- ↑ El Salvador's Big Bitcoin Gamble Backfires to Deepen Debt Woes. Bloomberg, 2022-06-15. (ang.).
- ↑ Historic Cascade of Defaults Is Coming for Emerging Markets. Bloomberg, 2022-07-07. (ang.).
- ↑ Pound crash: Bitcoin-loving El Salvador president mocks Bank of England. The Independent, 2022-09-28. (ang.).
- ↑ El Salvador cumple sus obligaciones de deuda. twitter.com, 2023-01-24. (hiszp.).
- ↑ El Salvador says it has repaid $800 million bond maturing January. Reuters, 2023-01-24. (ang.).
- ↑ Miss El Salvador dons golden bitcoin outfit at beauty pageant. Reuters, 2023-01-13. (ang.).
- ↑ Czy Bitcoin może być piękny? Miss Salwadoru zaskoczyła świat. comparic.pl, 2023-01-16. (pol.).
- ↑ El Salvador: Nayib Bukele toma licencia y asume el poder su secretaria privada, Claudia Rodríguez. s. asuntoscentrales.com. [dostęp 2023-12-01]. (hiszp.).
- ↑ Ominął konstytucyjny zakaz, bo "sondaże dawały mu zwycięstwo". Bukele ogłasza: wygraliśmy [online], TVN24, 5 lutego 2024 [dostęp 2024-02-05] (pol.).