Nautilus (1930)

Nautilus (Q152)
	; Bliźniacza jednostka „Nautilusa” – „Diamant”
Klasa	okręt podwodny
Typ	Saphir
Projekt	Q6
	Historia
Stocznia	Arsenal de Toulon, Tulon
Położenie stępki	8 sierpnia 1927
Wodowanie	21 marca 1930
	Marine nationale
Wejście do służby	15 lipca 1931
Wycofanie ze służby	8 grudnia 1942
Zatopiony	31 stycznia 1943
Los okrętu	zezłomowany w 1947
	Dane taktyczno-techniczne
Wyporność; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 761 ton; 925 t
Długość	65,9 m
Szerokość	7,2 m
Zanurzenie	4,3 m
Zanurzenie testowe	80 m
Rodzaj kadłuba	dwukadłubowy
	Napęd
	2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 1300 KM; 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 1000 KM; 2 śruby
Prędkość; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 12 węzłów; 9 w.
Zasięg	powierzchnia: 7000 Mm przy 7,5 w.; zanurzenie: 80 Mm przy 4 w.
	Uzbrojenie
	32 miny, 7 torped; 1 działo kal. 75 mm, 2 wkm kal. 13,2 mm
Wyrzutnie torpedowe	3 × 550 mm; 2 × 400 mm
Załoga	42

Nautilus (Q152) – francuski podwodny stawiacz min z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z sześciu jednostek typu Saphir. Okręt został zwodowany 21 marca 1930 roku w stoczni Arsenal de Toulon w Tulonie, a w skład Marine nationale wszedł 15 lipca 1931 roku. Jednostka pełniła służbę na Morzu Śródziemnym, a od zawarcia zawieszenia broni między Francją a Niemcami znajdowała się pod kontrolą rządu Vichy. W grudniu 1942 roku okręt został przejęty przez Niemców w Bizercie i przekazany Włochom, lecz 31 stycznia 1943 roku został zatopiony w Bizercie przez alianckie samoloty. Podniesiony, ostatecznie został zezłomowany w sierpniu 1947 roku.

Projekt i budowa

„Nautilus” zamówiony został w ramach programu rozbudowy floty francuskiej z 1926 roku. Projekt otrzymał sygnaturę Q6. Okręty otrzymały prosty i bezpieczny system przechowywania min, zwany Normand-Fenaux, w którym miny były przechowywane w szybach umieszczonych w zewnętrznych zbiornikach balastowych, z bezpośrednim mechanizmem zwalniającym. Powiększoną wersją okrętów typu Saphir były zbudowane na zamówienie Polski stawiacze min typu Wilk.

„Nautilus” zbudowany został w Arsenale w Tulonie. Stępkę okrętu położono 8 sierpnia 1927 roku, a zwodowany został 21 marca 1930 roku.

Dane taktyczno–techniczne

„Nautilus” był średniej wielkości podwodnym stawiaczem min o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 65,9 metra (64,9 metra między pionami), szerokość 7,2 metra i zanurzenie 4,3 metra. Wyporność normalna w położeniu nawodnym wynosiła 761 ton, a w zanurzeniu 925 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa czterosuwowe silniki wysokoprężne Normand-Vickers o łącznej mocy 1300 KM. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 1000 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 12 węzłów na powierzchni i 9 węzłów w zanurzeniu. Zasięg wynosił 7000 Mm przy prędkości 7,5 węzła w położeniu nawodnym (lub 4000 Mm przy prędkości 12 węzłów) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów w zanurzeniu. Zbiorniki paliwa mieściły 95 ton oleju napędowego. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 80 metrów.

Głównym uzbrojeniem okrętu były 32 miny kotwiczne Sautier-Harlé O-6 o masie 1090 kg każda (w tym 220 kg materiału wybuchowego), które były przechowywane w 16 pionowych szybach umieszczonych w zewnętrznych zbiornikach balastowych, po dwie w szybie (system Normand-Fenaux). Okręt wyposażony był też w pięć wyrzutni torped: dwie stałe kalibru 550 mm na dziobie i jeden potrójny zewnętrzny dwukalibrowy obracalny aparat torpedowy, mieszczący jedną torpedę kalibru 550 mm i dwie kalibru 400 mm, usytuowany na rufie. Łącznie okręt przenosił siedem torped, w tym pięć kalibru 550 mm i dwie kalibru 400 mm. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 75 mm L/35 M1928 oraz zdwojone stanowisko wielkokalibrowych karabinów maszynowych Hotchkiss kalibru 13,2 mm L/76.

Załoga okrętu składała się z 3 oficerów oraz 39 podoficerów i marynarzy.

Służba

„Nautilus” wszedł do służby w Marine nationale 15 lipca 1931 roku. Jednostka otrzymała numer burtowy Q152. W momencie wybuchu II wojny światowej okręt pełnił służbę na Morzu Śródziemnym, wchodząc w skład 20. dywizjonu 6. eskadry 4. Flotylli okrętów podwodnych w Bizercie (wraz z siostrzanymi okrętami „Rubis”, „Saphir” i „Turquoise”). Dowódcą okrętu był w tym okresie kpt. mar. E. Briand. 7 lutego 1940 roku „Nautilus”, „Rubis” i „Saphir” w eskorcie awiza „Commandant Rivière” wyszły z Oranu i po przebyciu Cieśniny Gibraltarskiej dołączyły do konwojów 9-R i 63-KS, docierając następnie do Brestu (okręty podwodne zostały skierowane na remont stoczniowy). Po zakończonym remoncie „Nautilus” i „Saphir” w eskorcie awiza „Yser” wyruszyły z Brestu na Morze Śródziemne, docierając 28 kwietnia do Gibraltaru i 1 maja do Bizerty.

W czerwcu 1940 roku „Nautilus” nadal wchodził w skład 20. dywizjonu okrętów podwodnych w Bizercie, a jego dowódcą był kpt. mar. E. Briand. Po wypowiedzeniu wojny przez Włochy jednostka udała się pod włoskie wybrzeże w celu postawienia zagród minowych. 14 czerwca „Nautilus” postawił miny nieopodal Trypolisu. 22 czerwca, w dniu zawarcia zawieszenia broni między Francją a Niemcami, okręt przebywał w Safakis. W wyniku jego postanowień „Nautilus” znalazł się pod kontrolą rządu Vichy i został rozbrojony w Bizercie. Na przełomie 1941 i 1942 roku okręt został wycofany z czynnej służby.

Po lądowaniu aliantów w Afryce Północnej, 8 grudnia 1942 roku „Nautilus” został przejęty przez Niemców w Bizercie i przekazany Włochom. Okręt nie został wyremontowany i nigdy nie wszedł do służby we włoskiej marynarce. 31 stycznia 1943 roku jednostka została zatopiona podczas nalotu bombowców B-17 12. Armii Powietrznej USAAF na Bizertę. Okręt został później podniesiony i ostatecznie zezłomowany 12 sierpnia 1947 roku.

Uwagi

↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89 i Gogin 2014a ↓ podają, że stępkę okrętu położono we wrześniu 1926 roku.
↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 88 podaje, że szerokość okrętu wynosiła 7,12 metra.
↑ Parkes 1933 ↓, s. 200, Lipiński 1999 ↓, s. 540 i McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podają, że wyporność okrętu na powierzchni wynosiła 669 ton.
↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 88 podaje, że łączna moc silników elektrycznych wynosiła 1100 KM.
↑ Gogin 2014a ↓ podaje, że okręt zabierał 75 ton paliwa.
↑ Parkes 1933 ↓, s. 200 i McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podają, że okręt przenosił sześć torped.
↑ McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podaje, że załoga okrętu liczyła 40 osób.
↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89 i Gogin 2014a ↓ podają, że okręt wcielono do służby w lipcu 1937 roku.
↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89 podaje, że okręt został zatopiony 30 stycznia 1943 roku.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 274.
1 2 Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89.
1 2 3 4 5 6 7 Gogin 2014a ↓.
↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 189.
1 2 3 4 Helgason 2020 ↓.
1 2 3 4 5 6 Fontenoy 2007 ↓, s. 188.
1 2 3 Lipiński 1999 ↓, s. 540.
↑ Parkes 1933 ↓, s. 200.
1 2 Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 88.
1 2 Dawidowicz 2009 ↓, s. 76.
1 2 3 Kindell 1939 ↓.
↑ Kindell 1940a ↓.
↑ Kindell 1940b ↓.
↑ Kindell 1940c ↓.
↑ Franz 2016 ↓, s. 226.
1 2 Kindell 1940d ↓.
↑ Rohwer 1940 ↓.
↑ Kindell 1940e ↓.
1 2 Gogin 2014b ↓.
↑ Franz 2017 ↓, s. 81.
↑ Rohwer 1943 ↓.
↑ Perepeczko 2014 ↓, s. 402.

Bibliografia

Albert Dawidowicz. Najsławniejszy „klejnot”. „Militaria XX wieku – wydanie specjalne”. Nr 2 (9), 2009. Lublin: KAGERO. ISSN 1896-9208.
Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
Maciej Franz: Burza nad Morzem Śródziemnym. Aliancka ofensywa. T. 4. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2017. ISBN 978-83-65855-43-5.
Maciej Franz: Burza nad Morzem Śródziemnym. Wojna się rozpoczyna. T. 1. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2016. ISBN 978-83-65495-67-9.
Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
Ivan Gogin: FR112 ex-French medium submarine minelayers. Navypedia. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Ivan Gogin: SAPHIR submarines (1930-1937). Navypedia. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Guðmundur Helgason: FR Nautilus. Allied Warships. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Don Kindell: FRENCH, POLISH, GERMAN NAVIES, also US SHIPS IN EUROPE, SEPTEMBER 1939. Naval History Homepage. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, FEBRUARY 1940 (Part 1 of 2) Thursday 1st - Wednesday 14th. Naval History Homepage. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, APRIL 1940 (Part 4 of 4) Monday 22nd – Tuesday 30th. Naval History Homepage. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Don Kindell: FRENCH NAVY SHIPS, JUNE 1940. Naval History Homepage. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, JUNE 1940 (Part 2 of 4) Saturday 8th – Friday 14th. Naval History Homepage. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Don Kindell: NAVAL EVENTS, JUNE 1940 (Part 4 of 4) Saturday 22nd - Sunday 30th. Naval History Homepage. [dostęp 2020-02-25]. (ang.).
Jean Labayle-Couhat: French warships of World War II. London: Ian Allan Ltd., 1971. ISBN 0-7110-0153-7. (ang.).
Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999. ISBN 83-902554-7-2.
Francis E. McMurtrie (red.): Jane’s Fighting Ships 1940. London: Sampson Low, Marston & Co., 1941. (ang.).
Oscar Parkes (red.): Jane’s Fighting Ships 1933. London: Sampson Low, Marston & Co., 1933. (ang.).
Andrzej Perepeczko: Od Napoleona do de Gaulle’a. Flota francuska w latach 1789–1942. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-372-1.
Jürgen Rohwer: Seekrieg 1940, Juni. Chronik des Seekrieges 1939-1945. [dostęp 2020-02-25]. (niem.).
Jürgen Rohwer: Seekrieg 1943, Januar. Chronik des Seekrieges 1939-1945. [dostęp 2020-02-25]. (niem.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[6] Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89 i Gogin 2014a ↓ podają, że stępkę okrętu położono we wrześniu 1926 roku.

[9] Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 88 podaje, że szerokość okrętu wynosiła 7,12 metra.

[10] Parkes 1933 ↓, s. 200, Lipiński 1999 ↓, s. 540 i McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podają, że wyporność okrętu na powierzchni wynosiła 669 ton.

[12] Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 88 podaje, że łączna moc silników elektrycznych wynosiła 1100 KM.

[14] Gogin 2014a ↓ podaje, że okręt zabierał 75 ton paliwa.

[16] Parkes 1933 ↓, s. 200 i McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podają, że okręt przenosił sześć torped.

[17] McMurtrie 1941 ↓, s. 193 podaje, że załoga okrętu liczyła 40 osób.

[19] Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89 i Gogin 2014a ↓ podają, że okręt wcielono do służby w lipcu 1937 roku.

[31] Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89 podaje, że okręt został zatopiony 30 stycznia 1943 roku.

[CITEREFGardinerChesneau1980274-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 274.

[CITEREFLabayle-Couhat197189-2] 1 2 Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 89.

[CITEREFGogin2014a-3] 1 2 3 4 5 6 7 Gogin 2014a ↓.

[CITEREFFontenoy2007189-4] Fontenoy 2007 ↓, s. 189.

[CITEREFHelgason2020-5] 1 2 3 4 Helgason 2020 ↓.

[CITEREFFontenoy2007188-7] 1 2 3 4 5 6 Fontenoy 2007 ↓, s. 188.

[CITEREFLipiński1999540-8] 1 2 3 Lipiński 1999 ↓, s. 540.

[CITEREFParkes1933200-11] Parkes 1933 ↓, s. 200.

[CITEREFLabayle-Couhat197188-13] 1 2 Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 88.

[CITEREFDawidowicz200976-15] 1 2 Dawidowicz 2009 ↓, s. 76.

[CITEREFKindell1939-18] 1 2 3 Kindell 1939 ↓.

[CITEREFKindell1940a-20] Kindell 1940a ↓.

[CITEREFKindell1940b-21] Kindell 1940b ↓.

[CITEREFKindell1940c-22] Kindell 1940c ↓.

[CITEREFFranz2016226-23] Franz 2016 ↓, s. 226.

[CITEREFKindell1940d-24] 1 2 Kindell 1940d ↓.

[CITEREFRohwer1940-25] Rohwer 1940 ↓.

[CITEREFKindell1940e-26] Kindell 1940e ↓.

[CITEREFGogin2014b-27] 1 2 Gogin 2014b ↓.

[CITEREFFranz201781-28] Franz 2017 ↓, s. 81.

[CITEREFRohwer1943-29] Rohwer 1943 ↓.

[CITEREFPerepeczko2014402-30] Perepeczko 2014 ↓, s. 402.