| wieś | |
Pałac w Napachaniu z końca XIX w. | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Sołectwo |
Napachanie-Dalekie |
| Liczba ludności (2021) |
787 |
| Strefa numeracyjna |
61 |
| Kod pocztowy |
62-090 |
| Tablice rejestracyjne |
POZ, PZ |
| SIMC |
0594057 |
Położenie na mapie gminy Rokietnica | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego | |
Położenie na mapie powiatu poznańskiego | |
| 52°29′11″N 16°43′25″E/52,486389 16,723611 | |
Napachanie – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Rokietnica.
Położenie
Napachanie położone jest w północno–zachodniej części powiatu poznańskiego, ok. 16 km od Poznania. Przez wieś przebiega droga ekspresowa oraz droga wojewódzka 184 Przeźmierowo – Szamotuły – Wronki.
Przynależność administracyjna
| Napachanie | |||
|---|---|---|---|
| Okres | Jednostka administracyjna | ||
| 1975–1998 | województwo poznańskie | gmina Rokietnica | |
| 1999– | województwo wielkopolskie | powiat poznański | |
- W 1580 Napachanie przynależały administracyjnie do powiatu poznańskiego w województwie poznańskim.
Nazwa
Nazwa wsi wywodzi się najprawdopodobniej od słowa napachać czyli nawąchać się (ze względu na okoliczne łąki) lub od słowa pchać (od sposobu wykonywania orki).
Historia
Napachanie (w źródłach od 1394) to stara wieś o metryce z czasów późnośredniowiecznej kolonizacji na prawie niemieckim (ślady osadnictwa tego terenu pochodzą z okresu wczesnego średniowiecza).
Według źródeł historycznych tutejszy majątek cały czas był własnością prywatną, odnotowywano także częste zmiany właścicieli. W dokumencie z 1417 wymieniany jest najstarszy właściciel wsi Wincenty de Napachanie.
W 1580 wieś liczyła 12 łanów (1 łan nieosadzony), 2 zagrodników, 3 komorników i jednego kolonistę a właścicielem dóbr był Andrzej Przecławski.
We wsi urodził się kaznodzieja Antoni z Napachania (1494−1561), syn tutejszego sołtysa, późniejszy kapelan króla Zygmunta Augusta.
Pod koniec XIX w. wieś liczyła 124 mieszkańców.
Po zakończeniu okupacji niemieckiej (1945) majątek upaństwowiono, działał tu m.in. Kombinat Ogrodniczy Naramowice (1968−1977) oraz gospodarstwo Zespołu Szkół Rolniczych z Rokietnicy.
Zabytki
Obiekty wpisane w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego:
- zespół pałacowy:
- Pałac w Napachaniu (1897, 1900), eklektyczny, wzorowany na architekturze angielskiego pałacu „królowej Anny” z XVII w., wzniesiony dla ówczesnego właściciela Napachanina Rudolfa Griebla,
- park (poł. XIX w.), pozostałości starego zadrzewienia m.in. aleja bukowa, drzewa o rozmiarach pomnikowych.
- Portal pałacu
Pozostałe:
- zespół zabudowań folwarcznych (k. XIX w.),
- kamienny dom robotników folwarcznych „Kamionka” (1875−1877),
- tablica pamiątkowa Antoniego z Napachania na murze szkoły (1994), fund. Antoni Adamczak.
Przypisy
- ↑ Wieś Napachanie w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-10-29], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 816 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 85885
- ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 9.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Paweł Anders, Tablica w Napachaniu, „Kronika Wielkopolski” (2), 1995, s. 118-120, ISSN 0137-3102.
- 1 2 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI, dir.icm.edu.pl, 1885 [dostęp 2018-08-17] (pol.).
- ↑ Zestawienia zabytków nieruchomych [online], www.nid.pl [dostęp 2018-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-27].