Nagroda Fizyki Fundamentalnej (ang. Breakthrough Prize in Fundamental Physics, wcześniej The Fundamental Physics Prize) – nagroda naukowa przyznana po raz pierwszy w lipcu 2012 uczonym, którzy dokonali przełomowych odkryć w fizyce; jedna z trzech nagród Breakthrough.

Nagroda przyznawana jest przez fundację The Fundamental Physics Prize Foundation, założoną przez rosyjskiego fizyka i przedsiębiorcę Jurija Milnera. Członkiem zarządu fundacji był Steven Weinberg.

Pierwszych dziewięciu laureatów nagrody wybrał Jurij Milner. Otrzymali oni nagrody o wartości 3 mln $ i stanowili kapitułę przyznającą nagrody w kolejnych latach.

Laureaci

rok laureaci powód
2012
2013

Nagrody specjalne

  • Stephen Hawking
  • Członkowie zespołu, którzy odkryli cząstkę o cechach odpowiadających bozonowi Higgsa: Peter Jenni, Fabiola Gianotti, Michel Della Negra, Tejinder Singh Virdee, Guido Tonelli, Joe Incandela, Lyn Evans
2013 Aleksandr Polakow
2014
  • Michael Green (fizyk)
  • John Schwarz
Za otwieranie nowych perspektyw na grawitacje kwantową i unifikacje sił
2015 Za niespodziewane odkrycie, że proces rozszerzania się wszechświata przyspiesza, a nie zwalnia jak wcześniej uważano.
2016
za fundamentalne odkrycia i badanie oscylacji neutrin, które ustanowiły nową granicę poza standardowym modelem fizyki cząstek elementarnych.
2016

Nagrody specjalne

za obserwacje fal grawitacyjnych, otwierające nowe horyzonty w fizyce i astronomii.
2017
za rozwinięcie kwantowej teorii pola, teorii strun i kwantowej grawitacji
2018
za szczegółową mapę wczesnego wszechświata, która znacznie poszerzyła wiedzę o ewolucji kosmosu i fluktuacjach, które zapoczątkowały tworzenie galaktyk
2018

Nagroda specjalna

Jocelyn Bell Burnell za odkrycie pulsarów
2019
  • Charles Kane
  • Eugene Mele
Za pracę nad topologią i symetrią w fizyce, które doprowadziły do zaproponowania nowej klasy materiałów, które przewodzą elektryczność tylko na ich powierzchni.
2019

Nagrody specjalne

2020 Za pierwsze zdjęcie supermasywnej czarnej dziury. Zrobionej przy pomocy rozsianej po całej ziemi sieci połączonych teleskopów
2021

Nagroda specjalna

Steven Weinberg Za ciągłe przywództwo w fizyce fundamentalnej, duży wpływ na fizykę cząstek, teorię grawitacji i kosmologię oraz za popularyzacje nauki.
2021
  • Eric Adelberger
  • Jens H. Gundlach
  • Blayne Heckel
Za precyzyjne pomiary, które poddają w teorii nasze zrozumienie teorii grawitacji i badają naturę ciemnej materii
2022
  • Hidetoshi Katori
  • Jun Ye
Za duży wkład w odkrycie i rozwój optycznych zegarów atomowych, które umożliwiają precyzyjne badania fundamentalnych praw natury
2023 Za zasadnicze badania w dziedzinie informacji kwantowej

Przypisy

  1. Breakthrough Prize – Special Breakthrough Prize In Fundamental Physics Awarded For Detection Of Gravitational Waves 100 Years After Albert Einstein Predicted Their Existence [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  2. Breakthrough Prize – Fundamental Physics Breakthrough Prize – Laureates [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  3. Special Breakthrough Prize In Fundamental Physics Awarded To Jocelyn Bell Burnell For Discovery Of Pulsars. [w:] breakthroughprize [on-line]. [dostęp 2018-09-12]. (ang.).
  4. Breakthrough Prize – Winners of the 2019 Breakthrough Prize in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics Announced [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  5. Breakthrough Prize – Winners Of The 2020 Breakthrough Prize In Life Sciences, Fundamental Physics And Mathematics Announced [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  6. Breakthrough Prize – $3 Million Special Breakthrough Prize In Fundamental Physics Awarded To Steven Weinberg [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  7. Breakthrough Prize – Winners Of The 2021 Breakthrough Prizes In Life Sciences, Fundamental Physics And Mathematics Announced [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  8. Breakthrough Prize – Winners Of The 2022 Breakthrough Prizes In Life Sciences, Fundamental Physics And Mathematics Announced [online], breakthroughprize.org [dostęp 2023-08-01] (ang.).
  9. Breakthrough Prize – Winners Of The 2023 Breakthrough Prizes In Life Sciences, Mathematics And Fundamental Physics Announced [online], web.archive.org, 1 listopada 2022 [dostęp 2023-08-01] [zarchiwizowane z adresu 2022-11-01].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.