Myriostoma Desv. (gwiazda) – rodzaj grzybów z rodziny gwiazdoszowatych (Geastraceae). W Polsce występuje jeden gatunek.

Charakterystyka

Grzyby półpodziemne. Bazydiokarpy zaczynają się rozwijać pod ziemią. W trakcie dojrzewania egzoperydium (zewnętrzna warstwa perydium) pęka na 7 do 14 ramion, które wyginają się do tyłu wypychając bazydiokarp ponad podłoże. Całkowicie dojrzałe okazy mogą osiągnąć wymiary 2–12 cm. Ich ramiona są nierównej wielkości z końcówkami często zagiętymi do wewnątrz. Zbudowane są z trzech warstw. Wewnętrzna warstwa pseudoparenchymatyczna w stanie świeżym jest mięsista i gruba, początkowo bladobeżowa, ale w miarę dojrzewania ciemnieje od żółtej do brązowej, często pękając i złuszczając się w tym procesie. Zewnętrzna warstwa, często pokryta drobnymi resztkami liści lub glebą, zwykle pęka, odsłaniając środkową warstwę włóknistą, zbudowaną z gęsto upakowanych strzępek. Podstawa bazydiokarpu jest wklęsła lub sklepiona i często pokryta przylegającą glebą. Mniej więcej kuliste endoperydium jest podtrzymywane przez skupisko krótkich kolumn w kształcie spłaszczonych kul. Jest szarobrązowez licznymi, drobnymi, małymi brodawkami. Istnieje kilka lub wiele równomiernie rozmieszczonych ujść, ostioli, głównie w górnej połowie endoperydium. Są w przybliżeniu okrągłe z postrzępionymi krawędziami. Wewnątrz bazydiokarpu są kolumelle wyrastające z jego podstawy, nie dochodzące do górnej części endoperydium, lecz kończące się niżej. Bazydiospory kuliste, nieamyloidalne, ornamentowane wypukłościami o nieregularnym kształcie.

Zarodniki rozsiewane są przez deszcz i wiatr. Gleba ma konsystencję przypominającą gąbkę. Po uderzeniu kropli deszczu ugina się, następnie wyprostowuje wyrzucając część zarodników przez ostiole na zewnątrz. Chmura tak wydalonych zarodników może być następnie roznoszona przez wiatr.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Geastraceae, Geastrales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Takson utworzył Nicaise Auguste Desvaux w 1809 r. Synonimy:

• Bovistoides Lloyd 1919
• Polystoma Gray 1821.

Polską nazwę gwiazda utworzyli Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968 r. Używali także nazwy wieloporek, ale w 2003 r. W. Wojewoda zarekomendował nazwę gwiazda.

Gatunki

• Myriostoma areolatum (Calonge & M. Mata) M.P. Martín, J.O. Sousa & Baseia 2017
• Myriostoma australianum J.O. Sousa, Baseia & M.P. Martín 2018
• Myriostoma calongei Baseia, J.O. Sousa & M.P. Martín 2017
• Myriostoma coliforme (Dicks.) Corda 1842 – gwiazda wieloporowata
• Myriostoma herrerae Guzmán-Dávalos, Villalobos-Arámbula, Cabarroi-Hernández, Haro-Luna & Ramírez-Cruz 2021

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według Władysława Wojewody.

Przypisy