Fasada Musée de l’Orangerie | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
Jardin des Tuileries |
| Data założenia |
16 maja 1927 |
| Dyrektor |
Cécile Debray |
Położenie na mapie Paryża | |
Położenie na mapie Francji | |
Położenie na mapie Île-de-France | |
| 48°51′49,88″N 2°19′20,18″E/48,863856 2,322272 | |
| Strona internetowa | |
Musée de l’Orangerie – narodowe muzeum sztuki w Ogrodach Tuileries w Paryżu, poświęcone sztuce impresjonizmu i postimpresjonizmu.
W zbiorach muzeum znajduje się cykl prac Moneta – Lilie wodne oraz kolekcja Jeana Waltera i Paula Guillaume’a z obrazami Renoira, Cézanne’a, Gauguina, Sisleya, Picassa, Matisse’a, Modiglianiego, Laurencin, Rousseau, Deraina, Utrillo, Soutine’a i Van Dongena.
Historia
W 1852 roku na zlecenie cesarza Napoleona III (1808–1873) w Ogrodach Tuileries wzniesiono gmach pomarańczarni, by przechowywać drzewka pomarańczowe z ogrodów w okresie zimowym. Budynek, według projektu Firmina Bourgeois, stanął na terenie wzdłuż Sekwany. Jego północna fasada była bezokienna, natomiast południowa całkowicie przeszklona. Wejścia, umieszczone od zachodu i wschodu, zostały ozdobione przez Louisa Viscontiego (1791–1853). 10 lat później, od strony Rue de Rivoli, zbudowano bliźniaczy pawilon Jeu de Paume. W 1871 roku pomarańczarnia przeszła na własność państwa.
Na przestrzeni lat oranżeria była wykorzystywana także do różnych innych celów – służyła m.in. jako skład wojskowy, punkt mobilizacyjny, miejsce imprez muzycznych czy przestrzeń wystawiennicza.
W 1921 roku obydwa gmachy zostały przejęte przez Administrację Sztuk Pięknych, której władze planowały ulokowanie w nich filii Muzeum Luksemburskiego i wystawiania tu prac żyjących artystów. Za namową Georges’a Clemenceau (1841–1929), Claude Monet (1840–1926) zgodził się na zainstalowanie w pomarańczarni serii swoich obrazów Lilie wodne. Wielkoformatowe obrazy Moneta powstały na przestrzeni siedmiu lat i były eksponowane w różnych miejscach. W 1922 roku Monet podarował dzieła państwu, a wnętrza oranżerii zostały zaadaptowane dla potrzeb wystawy – powstały dwie owalne sale według projektu Camille’a Lefèvre’a (1876–1946). W salach zainstalowano 8 paneli o wysokości 2 metrów i łącznej długości 91 metrów, na osi wschód-zachód, wykorzystując naturalny cykl światła w ciągu dnia. Uroczyste otwarcie Musée de l’Orangerie odbyło się 16 maja 1927 roku – po śmierci Moneta.
W 1930 roku muzeum zostało dołączone administracyjnie do Luwru. Obok prac Moneta, prezentowano tu wystawy czasowe, m.in. w latach 1930–1933 prezentowano prace impresjonistów, w 1934 roku dzieła Peintres de la réalité, w 1936 roku obrazy Rubensa a w 1937 roku Degasa.
W latach 1960–1965 przeprowadzono rozbudowę gmachu według projektu Oliviera Lahalle’a, dzięki której dodano 1300 m² powierzchni wystawienniczej. Dodano m.in. drugą kondygnację. W 1966 roku w nowych wnętrzach otwarto czasową wystawę kolekcji Jeana Waltera i Paula Guillaume’a. Kolekcja została nabyta przez państwo w 1959 i 1963 roku, a wdowa po Guillaumie i Walterze mogła zachować obrazy aż do śmierci w 1977 roku.
W latach 1978–1984 dokonano renowacji wnętrz a w 1984 roku otwarto stałą wystawę kolekcji Jeana Waltera i Paula Guillaume’a.
W latach 2000–2006 przeprowadzono gruntowny remont gmachu, przywracając owalnym salom mieszczącym dzieła Moneta ich oryginalny wygląd i światło. W północnej części budynku w piwnicy dodano pomieszczenia dla kolekcji Waltera i Guillaume’a. Powstały także dodatkowe przestrzenie m.in. dla wystaw czasowych, audytorium i biblioteka. Muzeum zostało ponownie otwarte 17 maja 2006 roku.
Od 2010 roku Musée de l’Orangerie wraz z Musée d’Orsay i Musée Hébert zarządzane jest przez francuskie Ministerstwo Kultury.
Zbiory
Lilie wodne Moneta
W zbiorach muzeum znajduje się cykl prac Moneta – Lilie wodne – złożony z ośmiu paneli umieszczonych w dwóch owalnych salach, wzniesionych specjalnie na potrzeby ich ekspozycji. W pierwszej sali umieszczone są cztery kompozycje przedstawiające odbicia nieba i roślinność w wodzie, w różnych porach dnia – chronologicznie od rana do wieczora. W drugiej sali – kompozycje, gdzie artysta dodał na brzegu motyw wierzby płaczącej.
Kolekcja Jeana Waltera i Paula Guillaume’a
W muzeum prezentowana jest kolekcja dzieł sztuki zebranych przez Waltera i Guillaume’a, obejmująca 148 obrazów z okresu od lat 60. XIX w. do lat 30. XX w. Większość dzieł została zgromadzona przez francuskiego handlarza dziełami sztuki Paula Guillaume’a, który planował udostępnić swoje zbiory i założyć muzeum. Po jego śmierci w 1934 roku wdowa po nim, Domenica, ponownie wyszła za mąż za architekta Jeana Waltera. Zgodnie z jej życzeniem nazwa kolekcji honoruje jej obydwu mężów.
Zbiory obejmują: 25 dzieł Renoira, 15 Cézanne’a, po 1 obrazie Gauguina, Moneta i Sisleya, 12 prac Picassa, 10 Matisse’a, 5 Modiglianiego, 6 Laurencin, 9 Rousseau, 30 Deraina, 10 Utrillo, 22 Soutine’a i 1 obraz Van Dongena.
- Auguste Renoir, Le Clown (1909)
- Paul Cézanne, Portrait de Madame Cézanne (ok. 1890)
- Paul Cézanne, Nature morte aux pommes et pâtisseries (1879–1880)
- Paul Gauguin, Paysage, ou Promenade familiale (1901)
- Claude Monet, Argenteuil (1875)
- Alfred Sisley, Le Chemin de Montbuisson à Louveciennes (1875)
- Amedeo Modigliani, Antonia (1915)
- Henri Rousseau, La Falaise (1890)
- Maurice Utrillo, La Mairie au drapeau (1924)
- Chaim Soutine, Le Garçon d'étage (1927)
Przypisy
- 1 2 3 4 The building from the Second Empire to the Water Lilies. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-28)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Musée de l’Orangerie – chronology ↓.
- 1 2 3 4 5 Kiciński 2006 ↓, s. 142.
- 1 2 The installation of the Water Lilies. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. (ang.).
- ↑ Major exhibitions at the Musée de l’Orangerie from the 1930s to the 1950s. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. (ang.).
- ↑ The acquisition of the Jean Walter and Paul Guillaume collection. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-14)]. (ang.).
- 1 2 3 2000-2006: a new museum. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-04-18)]. (ang.).
- ↑ The public establishment of the Musée d'Orsay and Musée de l'Orangerie. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. (ang.).
- 1 2 3 The set of the Orangerie. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 History of the Jean Walter-Paul Guillaume Collection. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. (ang.).
Bibliografia
- Andrzej Kiciński. Rozkwit i przyszłość zgrupowań muzeów w centrach miast. Nowe i zmodernizowane muzea w Paryżu, Madrycie i Monachium. „Muzealnictwo”, s. 136–157, 2006. (pol.).
- Chronology. [w:] www.musee-orangerie.fr [on-line]. [dostęp 2021-06-25]. (ang.).
- ISNI: 0000000121786282
- VIAF: 168318979
- ULAN: 500310647
- LCCN: n50055347
- GND: 1013632-0
- NDL: 00628322
- BnF: 118649440
- SUDOC: 026393581
- SBN: RAVV053431
- NLA: 36556925
- NKC: kn20110914011
- BNE: XX82872
- BIBSYS: 11023994
- CiNii: DA02465628
- PLWABN: 9810542991605606
- NUKAT: n2005036309
- J9U: 987007265752805171
- LIH: LNB:CmDU;=Bf
- WorldCat: lccn-n50055347