Most w 2016 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Podstawowe dane | |
| Przeszkoda |
rzeka Dniestr |
| Data budowy |
1883-1885 (Austro-Węgry), |
| Data zburzenia |
ok. 1914-1917, 1941 |
Położenie na mapie Ukrainy | |
| 48°38′33,5″N 25°43′29,0″E/48,642639 25,724722 | |
Most kolejowy w Zaleszczykach – most kolejowy na rzece Dniestr w Zaleszczykach, w zachodniej Ukrainie.
Historia
Pierwotny most został zbudowany w latach 1883-1885 w okresie autonomii galicyjskiej pod zaborem austriackim. Miał ogólną długość 240 metrów i posiadał 5 przęseł żelaznych. Podczas I wojny światowej most został wysadzony przez Rosjan przed odwrotem ich wojsk, a do lata 1917 zgliszcza zostały rozebrane przez kompanię pionierów austriackich. Całkowitemu zniszeniu uległo wtedy 3 przęsła, a 2 (oraz podpory) zostały uszkodzone.
U schyłku okresu międzywojennego dokonano odbudowy mostu w latach 1936-1938. Roboty były wykonywane według projektu, opracowanego w Ministerstwie Komunikacji przez inż. Zygmunta Pieslaka pod kierownictwem inż. Edwarda Widugiera i nadzorem tarnopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Pod koniec 1937 strona rumuńska podjęła pracę przy swojej części mostu w Zaleszczykach na Dniestrze. Koszty restauracji (łącznie ponad 600 tys. zł.) pokryły wspólnie państwa polskie (350 tys. zł.) i rumuńskie. Zostały odbudowane wszystkie przęsła wraz z podporami.
Most połączył II Rzeczpospolitą z Królestwem Rumunii. Uroczystego otwarcia mostu mostu dokonano na początku października 1938. Przed tym wydarzeniem uczestnicy z obu państw wzięli udział w nabożeństwach w świątyniach po swoich stronach, po czym udali się na most. Aktu przecięcia wstęgi dokonał wojewoda tarnopolski Tomasz Malicki. Stronę rumuńską reprezentował rezydent królewski z Czerniowiec Gheorghe Alexianu. Aktów poświęcenia dokonali ks. proboszcz zaleszczycki Adamski po stronie polskie i biskup Gheorghe Arghiropol po stronie rumuńskiej.
Podczas II wojny światowej most został wysadzony przez sowietów w 1941.
Za czasów PRL i komunistycznej propagandy, uważano Zaleszczyki za punkt, w którym resztki polskich wojsk (z dowództwem na czele) oraz rząd i najwyższe urzędy wycofywały się do Rumunii po ataku ZSRR na Polskę 17 września 1939 – w rzeczywistości w Zaleszczykach był tylko most kolejowy, a granicę przekraczano samochodami mostem w Kutach.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Nowy most w Zaleszczykach połączył Polskę i Rumunię. „Wschód”. Nr 99, s. 1-2, 9 października 1938.
- ↑ Z oswobodzonej Galicyi. „Nowości Ilustrowane”. Nr 35, s. 7, 15, 1 września 1917.
- ↑ Budowa mostu w Zaleszczykach. „Wschód”. Nr 68, s. 2, 10 grudnia 1937.
- ↑ Stanisław Nicieja: Moje Kresy. Zaleszczyki – miasto słońca cz. 2. nto.pl, 2011-09-27. [dostęp 2020-04-10].
- ↑ Ksenya Kiebuzinski, Alexander Motyl: The Great West Ukrainian Prison Massacre of 1941. A Sourcebook. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2017, s. 61. ISBN 978-90-4852-682-6. (ang.).
- ↑ T. Dubicki, Wojsko polskie w Rumunii.