Schemat powiązań ofiar i sprawców w sprawie grupy W.K. Hale | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejsce |
hrabstwo Osage, Oklahoma i okolice |
| Data |
1918 - lata 30. XX wieku |
| Liczba zabitych |
co najmniej 60, prawdopodobnie setki |
| Motyw |
dziedziczenie spadków |
Morderstwa Osedżów – seria zbrodni na przedstawicielach plemienia Osedżów dokonanych przez białych współmieszkańców (często członków rodziny) hrabstwa Osage w Oklahomie, trwająca od roku 1918 do lat 30. XX wieku. Okres ten jest również nazywany terrorem w hrabstwie Osage.
Były one głównie umotywowane chęcią przejęcia w spadku (w oparciu o autentyczne, jak i fałszywe testamenty i weksle) praw do dzierżawionych koncernom naftowym, wysoce dochodowych, roponośnych terenów należących do tego plemienia.
Morderstwa były dokonywane głównie poprzez otrucie lub zastrzelenie, lecz również upozorowanie wypadku czy zamach bombowy.
Najsłynniejszy i najbrutalniejszy epizod przypada na okres od wiosny 1921 do stycznia 1926 i jest związany ze zbrodniami dokonywanymi na zlecenie "króla Osage Hills", Wiliama K. Hale - miejscowego milionera i nieformalnego przywódcy miejscowej kliki osób wysoko postawionych w lokalnej administracji i służbach. Działania jego grupy uniemożliwiały lokalnym stróżom prawa na efektywne działanie i dopiero przejęcie śledztwa przez grupę agentów FBI prowadzoną przez Toma White'a pozwoliło na przełom i osądzenie Hale i jego współpracowników, w tym jego siostrzeńców - braci Burkhart.
Zbrodnie te doprowadziły do uchwalenia przez Kongres prawa pozwalającego na dziedziczenie udziałów w plemiennej ziemi tylko przez Osedżów lub pół-Osedżów.
Lista niektórych znanych ofiar
- Mary Lewis - uznawana za pierwszą ofiarę terroru, zamordowana przez przyjaciela, Thomasa Middletona i jego towarzysza w 1918 roku
- Rodzina Kyle:
- Anna Brown (z domu Kyle) - zastrzelona
- Molly Burkhart (z domu Kyle) - nieudana próba otrucia przez męża, Ernesta lub braci Shoun
- Bill Smith i Rita Smith (z domu Kyle) - zamach bombowy
- Henry Roan - zastrzelony
- Charles Whitehorn - zastrzelony przez żonę, Hattie, i jej kompanów
- George Bigheart - otrucie
- Rodzina Stepson
- Wiliam Stepson - prawdopodobnie otruty przez Kelsiego Morrisona w 1922
- Tillie Stepson - wdowa po Wiliamie, ponownie ożeniona z Kelsim Morrisonem i prawdopodobnie przez niego otruta w 1923
- Mary Elkins - najbogatsza członkini plemienia, nieudana próba otrucia przez męża w 1923
- Anna Stanford - podejrzenie otrucia (wg dokumentów FBI)
- Sybil Bolton - zastrzelona
Białymi ofiarami terroru stali się również miejscowy nafciarz Barney McBride oraz adwokat W.W Vaughan, którzy starali się zwrócić uwagę rządu federalnego na te zbrodnie.
Niektóre wyroki
- Thomas Middleton - skazany w 1919 roku na karę śmierci za zabójstwo Mary Lewis, ułaskawiony przez gubernatora 6 lat później
- William K. Hale - 29 października 1926 skazany na dożywocie w sprawie o morderstwo Henrego Roana, uzyskał zwolnienie warunkowe w 1947
- John Ramsey - 29 października 1926 skazany na dożywocie w sprawie o morderstwo Henrego Roana
- Ernest Burkhart - 21 czerwca 1926 skazany na dożywocie, uzyskał zwolnienie warunkowe w 1937
- Kelsie Morrison - skazany w sprawie morderstwa Anny Brown
Bryan Burkhart został objęty statusem świadka koronnego i nigdy nie poniósł odpowiedzialności.
Mimo zebranych przez FBI poszlak na udział w grupie przestępczej i ukrywanie dowodów przez miejscowego bankiera, Herba G. Hurta, lekarzy - braci Shoun i właściciela zakładu pogrzebowego, Scotta Mathiasa, nie postawiono im zarzutów uznając materiał dowodowy za niewystarczający.
W kulturze
W 2017 roku ukazała się książka Czas krwawego księżyca napisana przed Davida Granna, dotycząca morderstw Osedżów. Zekranizowana w 2023 roku w reżyserii Martina Scorsese.
Przypisy
- 1 2 Grann 2023 ↓, s. 303.
- 1 2 3 Grann 2023 ↓, s. 297-298.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 172.
- 1 2 Grann 2023 ↓, s. 211-212.
- 1 2 3 Grann 2023 ↓, s. 174-175.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 298.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 177-178.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 255.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 241.
- 1 2 Grann 2023 ↓, s. 260.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 206-207.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 290-291.
- 1 2 Grann 2023 ↓, s. 303-304.
- 1 2 3 Grann 2023 ↓, s. 300-301.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 275.
- 1 2 Grann 2023 ↓, s. 237.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 265.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 229.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 264.
- 1 2 Grann 2023 ↓, s. 238-239.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 278-293.
- ↑ Grann 2023 ↓, s. 308.
Bibliografia
- David Grann: Czas Krwawego Księżyca: Zabójstwa Osagów i narodziny FBI. Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2023. ISBN 978-83-8318-942-0.