Monika Drożyńska (ur. 1979 w Nowym Sączu) – artystka sztuk wizualnych, aktywistka.

Życiorys

Wychowała się w Gorlicach. Mieszka w Krakowie. Absolwentka Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (2004). Dyplom pt. „Blok” zrealizowała w pracowni prof. Zbigniewa Łagockiego i dr Marii Luizy Pyrlik. Obecnie doktorantka prof. ASP Iwony Demko (2018-).

Projektantka ubrań, założycielka (wraz z Mają Kuczmińską) pierwszego polskiego konceptstoru (2004–2010). Projekty Punkt-u były realizowane z zasadą zero waste i upcycling (2005).

Prekursorka technik hafciarskich oraz tkaniny w przestrzenni publicznej. Prowadzi „haft edukacyjny” w środkach lokomocji, mający na celu upowszechnienie czytelnictwa.

Inicjatorka powstania Kolektywu Złote Rączki, który prowadził „haft okupacyjny”, czyli haftowanie transparentów podczas manifestacji. Współzałożycielka (wraz z Agatą Biskup) Towarzystwa Osób Kibicujących Galerii Bunkier Sztuki, którego misją było zachowanie suwerenności krakowskiej galerii.

Jej prace mają wymowę polityczno-społeczną. Haftowanie uważa za działalność polityczną. Autorka „haftu miejskiego” w ramach którego pokazała haft „Zimo wypierdalaj” na bilbordach w całej Polsce. Projekt wywalał społeczną dyskusje, w której głos zabrał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski.

Opera Narodowa Teatr Wielki w Warszawie ocenzurował jej prace, zrealizowane w ramach opery „Halka” Natalii Korczakowskiej.

Wprowadziła technikę haftu ręcznego na tkaninie do teatru, realizując wydarzenie „Flaga nr 5". Spektakl stał się warsztatem hafciarskim. Realizacja ta była zwycięskim projektem (jednym z dwóch, wybranych spośród 156) II edycji programu „Placówka”, zorganizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie. Profesor Dariusz Kosiński (Katedra Performatyki Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego) twierdzi, że tym projektem Drożyńska doprowadziła „niemal do rozkładu konwencji teatralnych, do zerwania wszystkich oczekiwań związanych z <<dawaniem przedstawienia>>, ale też z performansem i sztuką uczestniczącą”. Dr Monika Kwaśniewska (Katedra Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego) w swoim tekście o „Fladze nr 5" napisała:

Drożyńska brała udział w wielu wystawach w Polsce i za granicą. Współpracowała z Galerią Biuro Wystaw/Fundacją Polskiej Sztuki Nowoczesnej. Jest założycielką Szkoły haftu dla pań i panów Złote rączki.

Wybrane wystawy

• Secondary Archive, Manifesta 14, Prisztina, Kosowo (2022)
• Uwaga! Zły pies, Muzeum Współczesne Wrocław, (2022)
• UAPLGB / ĄĘŻĆĘŻĄŁ jako część cyklu Suplement, Muzeum Emigracji w Gdańsku (2022)
• Trzymaj język przed zębami, Shefter Gallery, Kraków (2022)
• Dużo dobre/ Дуже добре, Galeria Foksal (2021)
• What’s the Matter, Sotheby Tel Aviv, Izrael (2020)
• Polska gościnność, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (2020)
• Co dwie sztuki to nie jedna, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki (2010)
• Wszystko widzę jako sztukę. Wystawa dla dzieci, Arsenał w Białymstoku (2019)
• Artyści z Krakowa. Generacja 1970–1979, MOCAK (2019)
• Too Soon Too Late, Bozar, Bruksela, Belgia (2018)
• Dreams&Dramas. Law as literature, neue Gesellschaft für bildende Kunst (nGbK), Berlin, Niemcy (2017)
• Późna polskość. Formy narodowej tożsamości po 1989 roku, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski (2017)
• KWAS 2, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia Gdańsk (2017)
• Rewolucja mi się śni, Galeria Manhattan, Łódź (2016)
• Dzień jest za krótki (kilka opowieści autobiograficznych), Muzeum Współczesne we Wrocławiu (2013)
• Po słowie, Galeria Bunkier Sztuki w Krakowie (2011)
• Letni nieletni. Młodzież w sztuce współczesnej, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki (2010)
• Museums Quartier, Wiedeń, Austria (2008)

W 2019 Monika Drożyńska zrezygnowała z udziału w wystawie Natura w sztuce w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, w akcie protestu wobec samorządowych planów likwidacji Bunkra Sztuki oraz wchłonięcia go przez MOCAK, a także objęcia władzy w Bunkrze Sztuki przez Maszę Potocką (dyrektorkę MOCAK-u). Decyzję o powołaniu Potockiej na stanowisko dyrektorki Bunkra Sztuki określiła jako „wyłącznie z politycznego rozdania” oraz „zagrażającą pluralizmowi i różnorodności” instytucji sztuki.

Prace w kolekcjach

• Galeria Bunkier Sztuki (Pomnik, 2009, instalacja dźwiękowa, 0’08")
• MOCAK
• The Doron Sebbag Art Collection
• Imango Mundi Luciano Benetton Collectio
• National Museum, Kijów
• Lentos Kunstmuseum Linz, Austria

Nagrody

• Grand Prix Prezydenta Wrocławia Triennale Rysunku Wrocław (2019)
• Nominacja do Paszportów Polityki (2013)
• Nominacja do Kulturysty Roku, Trójka, Radiowy Dom Kultury (2011)
• Nominowana do finału Young International Fashion Entrepreneur British Council (2008)
• Wyróżnienie w Międzynarodowych Biennalach Architektury, Kraków, konkurs fotograficzny (2002)

Stypendia i rezydencje

• Residency Unlimited, Nowy Jork, USA (2022)
• Sigrids Stue, Aarhus, Dania (2016)
• Visegrad Artist Residency Program (2012)
• Stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2010)

Publikacje

• Polityka liter. Język jako źródło wyzwolenia, Galeria Foksal (2022), artbook
• Podobno Słońce Wybuchnie, BWA Olsztyn, Biuro wystaw/Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej (2017)
• Modny drobiazg, Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej (2017)
• Plan, K.A.I.R Visegrad Artist Residency Program, Kosice, Słowacja (2012)
• Po słowie, Bunkier Sztuki Kraków (2011)

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna Moniki Drożyńskiej
• Instagram
• Fanpage na FB
• Profil na issuu
• Prace Moniki Drożyńskiej w Zurychu, culture.pl
• Arkadiusz Półtorak, Moment zawieszenia. O przyszłości Bunkra Sztuki z Agatą Biskup, Moniką Drożyńską, Anną Lebensztejn, Ewą Łączyńską-Widz i Jarosławem Suchanem, magazynszum.pl
• Sylwia Zommer, Monika Drożyńska: wyhaftowała myśli Polaków
• Beata Bialik, Nadgarstki mi cierpły, palce miałam pokłute. Ale wyszyłam nazwiska przyjaciółek Wałęsy
• Artystka Monika Drożyńska rezygnuje z udziału w wystawie w MOCAK-u. To gest sprzeciwu wobec polityki Jacka Majchrowskiego .
• Najgorzej, jak nie do końca wiadomo, magazynszum.pl.