Monel – srebrzystobiały stop miedzi i niklu z domieszką żelaza i manganu, charakteryzujący się dużą odpornością na korozję.

Właściwości

Jest wysoce odporny na korozję, np. na działanie wody morskiej, wielu kwasów (w tym kwasu siarkowego i fluorowodorowego) i zasad.

Ma wysoką wytrzymałość mechaniczną, a jego twardość można zwiększyć poprzez obróbkę plastyczną na zimno.

Do wad monelu należy utrudniona obróbka i trudności z kształtowaniem, a także – pomimo dużej odporności na korozję – podatność na działanie niektórych chemikaliów, np. tlenku azotu (NO), kwasu azotawego (HNO
2), dwutlenku siarki (SO
2) i podchlorynów (ClO−
), a także uleganie korozji elektrochemicznej w kontakcie z aluminium, cynkiem, żelazem itp.

Warianty

Pierwszym stopem tego typu był „monel 400”, opracowany przez Roberta Crooksa Stanleya z International Nickel Company (INCO) i nazwany na cześć prezesa tego przedsiębiorstwa, Ambrose'a Monella. Został opatentowany w 1906 r. Jego skład odpowiada rudzie niklu występującej w Ontario. Inne warianty stopu opracowano w celu uzyskania pożądanej odporności na działanie kwasów i zasad oraz polepszenia wytrzymałości mechanicznej i ciągliwości.

Monel 400

  • Skład:
nikiel: ≥63%
miedź: 28–34%
żelazo: 2,0–2,5%
mangan: 1,5–2,0%
krzem: do 0,5%
siarka: <240 ppm
węgiel: <0,25%

Monel R-405

  • Skład:
metale – jak monel 400
węgiel: <0,3%
siarka: 250–600 ppm
zawiera więcej krzemu niż monel 400, ale maks. 0,5%
  • Podstawowe właściwości fizyczne ma takie same, jak monel 400. Lepiej nadaje się do obróbki maszynowej, choć jego powierzchnia jest mniej gładka.

Monel K-500

  • Skład:
nikiel: ≥63%
miedź: 27–33%
żelazo: ≤2,0%
mangan: ≤1,5%
glin: 2,3–3,15%
tytan: 0,35–0,85%
siarka: <100 ppm
węgiel: <0,25%
siarka: 250–600 ppm
krzem: do 0,5%
  • gęstość: 8,44 g/cm3
  • ttopn.: 1315–1350 °C
  • temperatura Curie: −135 do −90 °C
  • moduł Younga: 179 GPa
  • Nie wykazuje właściwości magnetycznych nawet w stosunkowo niskich temperaturach. Nadaje się szczególnie do wytwarzania sprzętu stosowanego do poszukiwania ropy naftowej oraz do elementów elektronicznych.

Zastosowanie

Głównym zastosowaniem, ze względu na odporność na korozję, są instalacje w przemyśle chemicznym i okrętownictwie, np. osprzęt, pompy i rury. Wykorzystuje się go również do produkcji oprawek okularów i elementów elektronicznych.

Stosowany był także w produkcji odbiorczych lamp elektronowych, do wyrobu anod i wsporników elektrod. W lampach mikrofalowych monel wykorzystywany jest w membranach i częściach sprężynujących.

Używany jest również jako owijka strun basowych do instrumentów muzycznych: gitara akustyczna, mandolina.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Terence Bell, Properties of Monel 400, a Nickel-Copper Alloy That Resists Corrosion [online], The Balance [dostęp 2019-10-15] (ang.).
  2. ↑ Monel® nickel-copper alloy 400 [online], www.specialmetals.com [dostęp 2019-10-15] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-11] (ang.).
  3. 1 2 3 4 Monel® nickel-copper alloy R-405 [online], www.specialmetals.com [dostęp 2019-10-15] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-28] (ang.).
  4. 1 2 Monel® nickel-copper alloy K-500 [online], www.specialmetals.com [dostęp 2019-10-15] [zarchiwizowane z adresu 2019-10-15] (ang.).
  5. ↑ Aleksy Brodowski, Jerzy Chabłowski, Jerzy Auerbach, Radio i telewizja, wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1971, s. 234.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.