Mobutyzm – totalitarna ideologia polityczna, wprowadzona przez prezydenta Demokratycznej Republiki Konga Mobutu Sese Seko. Mobutyzm eksponował kult własnej rasy oraz tradycyjną kulturę afrykańską, w której szukano natchnienia dla głoszonych poglądów. Głównym celem mobutyzmu była zmiana świadomości polityczno-społecznej mieszkańców Zairu oraz uniezależnienie się od obcego kapitału. Realizacja programu doprowadziła do wojny domowej, kryzysu gospodarczo-politycznego i obalenia rządów Mobutu.
Mobutyzm został oficjalnie wprowadzony 13 lipca 1974 roku, choć pierwsze działania nad zairianizacją państwa przeprowadzono już w 1971 roku.
Zairianizacja
Jednym z celów mobutyzmu stała się „zairianizacja” państwa. W wyniku wprowadzenia ideologii, Demokratyczna Republika Konga zmieniła nazwę na Zair. Wszystkie miejscowości musiały zmienić nazwy na pierwotne (np. Leopoldville na Kinszasę). Obywatele musieli w 48 godzin zmienić imię i nazwisko.
W wyniku zmian, Joseph-Désiré Mobutu zmienił swoje imię na Mobutu Sese Seko Kuku Ngbendu wa za Banga (tłum z ngbandi: potężny wojownik, kroczący od triumfu do triumfu, pozostawiający za sobą zgliszcza).
Monopartyjność
Ludowy Ruch Rewolucji został jedyną legalnie działającą partią polityczną. Mobutu Sese Seko wprowadził prawo, na mocy którego każdy nowo narodzony obywatel Zairu stawał się członkiem partii.
Kult jednostki
Mobutyzm zakładał kult jednostki. Wizerunek dyktatora odzianego w skórę lamparta pojawiał się często w telewizji (pomimo niewielkiej liczby odbiorników wśród Kongijczyków), na licznych plakatach, obrazach w szkołach lub w odznakach przyczepianych do marynarek urzędników oraz do mundurków szkolnych. Powstała nowa waluta zair, gdzie na banknotach pojawił się dyktator.
Uwagi
- ↑ Niektóre źródła podają także tłumaczenie jako: Kogut, który nie zostawia żadnej kury samej
Przypisy
- 1 2 3 afrykańskie ideologie, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2015-08-29].
- 1 2 3 4 Rozwój zależny Czarnej Afryki. W: Oxford Wielka Historia Świata. T. 29: XX wiek Świat i Polska po II wojnie światowej - Dekolonizacja - Lata siedemdziesiąte - Filozofia. Poznań: Oxford Educational, s. 242. ISBN 978-83-7425-832-6.
- ↑ Crawford Young, Thomas Edwin Turner: The Rise and Decline of the Zairian State. University of Wisconsin Pres, 2013-04-03, s. 215. [dostęp 2015-08-30].
- ↑ Mobutu Sese Seko, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2015-08-29] (ang.).