Mnich Sazawski (łac. Monachus Sazavensis) – anonimowy kronikarz czeski z XII wieku, zakonnik w benedyktyńskim klasztorze sazawskim, jeden z tzw. kontynuatorów Kosmasa z Pragi.

Jego kronika kontynuuje kronikę Kosmasa dla lat 1126–1162. Opisuje także wcześniejsze dzieje benedyktyńskiego klasztoru sazawskiego od założenia przez pustelnika Prokopa po czasy opata Sylwestra. Klasztor sazawski do 1096 był ośrodkiem liturgii słowiańskiej i choć jest najstarszy w Czechach jego dzieje były pomijane w kronice Kosmasa, który był zwolennikiem obrządku łacińskiego. W czasie, gdy powstawała kronika Mnicha Sazawskiego, dzieło Kosmasa było przechowywane właśnie w klasztorze sazawskim. Przez lata wśród naukowców trwał spór, czy kronika miała jednego czy wielu (nawet czterech) autorów.

Zachowała się do nowszych czasów w 2 manuskryptach w postaci uzupełnień do kroniki Kosmasa i jej kontynuacji po roku 1125. Oryginał starszego manuskryptu pochodzący z przełomu XII i XIII stulecia – znany jako drezdeński – spłonął w czasie II wojny światowej. Drugi, wiedeński pochodzi z XIV wieku. Została opublikowana w 1730 r. przez Johanna Burkharda Mencke w zbiorze „Scriptores rerum Germanicarum” a w 1783 r. przez czeskiego budziciela, Josefa Dobrovskiego w zbiorze „Scriptores rerum Bohemicarum”.

Jest także źródłem do historii Polski i stosunków między państwami Piastów i Przemyślidów. Pod rokiem 990 podaje informację o utracie Niemczy przez państwo czeskie, co jest interpretowane jako data przejęcia Śląska przez Mieszka I.

Przypisy

  1. ↑ Kosmas zmarł w roku 1125.
  2. 1 2 Petr Sommer, Dušan Třeštík, Josef Žemlička, Zoë Opačić: Bohemia and Moravia. W: Nora Berend (red.): Christianization and the Rise of Christian Monarchy: Scandinavia, Central Europe and Rus, c. 900–1200. Cambridge University Press, 2007, s. 214–262. ISBN 978-0-521-87616-2. (ang.).
  3. ↑ Johann Burkhard Mencke, Scriptores rerum Germanicarum, t. III, 1730 [dostęp 2022-08-29].
  4. ↑ F.M. Pelci, J.D. Dobrovský, F. Palacký, Scriptorum rerum bohemicarum tomus I-III, Internet Archive, 1783 [dostęp 2022-08-29] (łac.).
  5. ↑ Mnich sazawski: Monachi Sazaviensis Continuatio Cosmae. [dostęp 2022-08-27]. Cytat: 990. […] Item eodem anno Nemci perdita est. – Niemcza została stracona. (łac.).
  6. ↑ J. Kalousek. O rozsahu říše české za Boleslava II. „Sborník Historický”, 1883. [dostęp 2022-08-29]. (cz.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.