| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
mleczaj pomarszczony |
| Nazwa systematyczna | |
| Lactarius pterosporus Romagn. Revue Mycol., Paris 14: 108 (1949) | |
| Zasięg | |
Zasięg występowania w Europie i Azji | |
Mleczaj pomarszczony (Lactarius pterosporus Romagn.) – gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1998 r. Synonimy naukowe:
- Lactarius pterosporus var. pityophilus A. Favre 2008
- Lactarius pterosporus Romagn. 1949 var. pterosporus
Morfologia
Średnica 4–8(10) cm, początkowo wypukły, potem przeważnie płaski z niewielką wklęsłością na środku, w której często występuje stożkowaty garbek. Jest pomarszczony. Brzeg podwinięty tylko u młodych okazów, potem rozprostowuje się. W stanie suchym powierzchnia sucha, matowa, nieco aksamitna, miejscami jednak gładka. W stanie wilgotnym nieco śluzowaty. Barwa jasnoochrowa, ochrowobrązowa, rudobrązowa.
Dość gęste, czasami przy trzonie rozwidlone, przyrośnięto-zbiegające. Początkowo mają barwę ochrową z łososiowym odcieniem, później stają się rudoochrowe. Na ostrzach czasami występują grudki stwardniałego mleczka.
Wysokość 5–7 cm, grubość 0,5–1 cm, kształt walcowaty, jednakowo gruby na całej długości. Początkowo jest pełny, później komorowaty. Powierzchnia gładka, lub delikatnie oszroniona, barwy cielistej lub szarorudawej. W dotkniętych miejscach zmienia barwę na brudnobrązową.
Biały, ale po uszkodzeniu po jakimś czasie zmienia barwę na różowo-liliową, karminową, w końcu ceglastą. U starszych, niemających już mleczka okazów smak jest łągodny, ale niemiły, podobny do nafty.
Wydziela się obficie. Jest białe, na powietrzu nie zmienia barwy, ale podczas wysychania na miąższu staje się różowe lub czerwonawe. Początkowo jest łagodne w smaku, szybko jednak staje się piekące.
- Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników ochrowy. Zarodniki mniej więcej kuliste, o rozmiarach 7–8,5 × 7–8 μm. Pokryte są pojedynczymi brodawkami połączonymi kilkoma wstęgowatymi łącznikami. Podstawki mają rozmiar 36–45 × 9–10 μm. Nielicznie na ostrzu blaszek występują cheilocystydy o rozmiarach 50–60 × 6–7 μm.
Występowanie i siedlisko
Występuje w Europie, Korei i Japonii. W Polsce jest dość rzadki.
Rośnie w lasach liściastych, głównie pod bukami, dębami i grabami. Owocniki wytwarza od sierpnia do października.
Gatunki podobne
Mleczaj ostry (Lactarius acris) ma gładki kapelusz i wyrasta również w lasach bukowych.
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- ↑ Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Alina Skirgiełło: Mleczaj (Lactarius). Grzyby (Mycota), tom 25. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae), mleczaj (Lactarius). Kraków: PWN, 1998. ISBN 83-85444-65-3.
- ↑ Discover Life Maps [online] [dostęp 2014-09-01].
- ↑ Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby. Przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006, s. 164. ISBN 83-7319-976-4.