Mitry (Mitridae) – rodzina ślimaków morskich z rzędu Neogastropoda. Liczy około 450 występujących współcześnie gatunków oraz wiele gatunków kopalnych, znanych tylko ze skamielin.

Budowa

Muszle pod względem wielkości wahają się od małych do dużych rozmiarów, są grubościenne, wydłużone, kształtu owalnego do wrzecionowatego, z wysoką, ostro zakończoną skrętką. Powierzchnia zewnętrzna może być gładka lub pokryta spiralnymi bruzdami i osiowymi żeberkami. Skorupki wielu gatunków pokrywają ciekawe, kolorowe wzory, złożone z elementów pasiastych i plam. Ujście jest małe, wąskie i wydłużone. Warga zewnętrzna zwykle gładka, w niektórych przypadkach pofalowana. Na skrętach skrętki można wyróżnić trzy lub więcej spiralnych fałdów – te, które znajdują się bliżej wierzchołkowej części skrętów, s ą zazwyczaj szersze. Wcięcie syfonu jest krótkie. Niektóre muszle pokrywa bardzo cienkie periostrakum, zasłaniające piękne ubarwienie. U większości występuje małe, rogowe wieczko. Na małej, wąskiej głowie ślimaków wyrasta para czułków z osadzonymi na nich oczami (w 1/3 długości). Noga z reguły długa i wąska. Długi syfon.

Występowanie, odżywianie

Mitry mają gruczoł jadowy. Niektóre ślimaki podczas podrażnienia wydzielają cuchnący, purpurowy płyn. Są w przeważającej części mięsożercami, które żywią się polipami koralowymi, robakami, małymi ślimakami, małżami, drobnymi organizmami morskimi; nieliczne żywią się padliną. W celu pobrania pokarmu wysuwają długi ryjek o bańkowatym zakończeniu. Większość gatunków spędza życie w jamach na piaszczystych dnach, inne żyją na łąkach morskich, pod skałami koralowymi lub w rozpadlinach skał koralowych. Głównie występują w strefie litoralnej, ale bywają gatunki zamieszkujące strefę głębin. Ślimaki przebywające na stałe w strefie litoralnej ukrywają się za dnia pod skałami i koralowcami, by żerować nocą. Składają jaja w małych rogowych kapsułkach i przymocowują je do kamieni. Mitry można spotkać w wodach morskich całego świata od klimatu umiarkowanego do tropikalnego, ale największe i najbardziej atrakcyjne muszle pozyskuje się z prowincji Indo-Pacyfiku.

Podział systematyczny

Do rodziny mitr należą następujące podrodziny i rodzaje:

• Cylindromitrinae Cossmann, 1899
  • Nebularia Swainson, 1840
  • Pterygia Röding, 1798
  • Wormsina Harzhauser & Landau, 2021 †
• Imbricariinae Troschel, 1867
  • Austroimbricaria A.M. Olivera & Camacho, 1992 †
  • Cancilla Swainson, 1840
  • Imbricaria Schumacher, 1817
  • Imbricariopsis Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Neocancilla Cernohorsky, 1966
  • Scabricola Swainson, 1840
  • Swainsonia H. Adams & A. Adams, 1853
• Isarinae Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Isara H. Adams & A. Adams, 1853
  • Subcancilla Olsson & Harbison, 1953
• Mitrinae Swainson, 1831
  • Acromargarita S.-I Huang, 2021
  • Calcimitra S.-I Huang, 2011
  • Cancillopsis Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Dentimitra Koenen, 1890 †
  • Domiporta Cernohorsky, 1970
  • Episcomitra Monterosato, 1917
  • Eumitra Tate, 1889
  • Fraudiziba Harzhauser & Landau, 2021 †
  • Fusidomiporta Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Gemmulimitra Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Mitra Lamarck, 1798
  • Neotiara Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Profundimitra Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Pseudocancilla Staadt in Cossmann, 1913 †
  • Pseudonebularia Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Quasimitra Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Roseomitra Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Ziba H. Adams & A. Adams, 1853
• Pleioptygmatinae Quinn, 1989
  • Pleioptygma Conrad, 1863
• Strigatellinae Troschel, 1869
  • Strigatella Swainson, 1840
• nienazwana podrodzina Mitridae
  • Atrimitra Dall, 1918
  • Carinomitra Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Clifdenia Laws, 1932 †
  • Condylomitra Fedosov, Herrmann, Kantor & Bouchet, 2018
  • Dibaphimitra Cernohorsky, 1970
  • Fusimitra Conrad, 1855 †
  • Magnamitra S.-I Huang & R. Salisbury, 2017
  • Probata Sarasúa, 1989
  • Vicimitra Iredale, 1929

Dwóch kopalnych rodzajów nie przypisano jak dotąd do żadnej z podrodzin:

• Butonina Beets, 1942 †
• Plochelaea Gabb, 1873 †

Galeria

• Muszlia Mitra mitra od strony zewnętrznej
• Muszla Mitra mitra od strony ujścia
• Muszla Scabricola olivaeformis
• Muszla Imbricaria bacillum
• Muszle ślimaków z rodziny Mitridae

Zobacz też

• konchiologia – nauka poświęcona budowie muszli
• Cypraeidae – porcelanki
• Muricidae – rozkolce
• Strombidae – skrzydelniki
• Conidae – stożki
• Triviidae – triwie
• Cymatiidae – trytony
• Turbinidae – turbany

Przypisy

Bibliografia

• Rafał Wąsowski, Przewodnik MUSZLE, Wyd. Multico, Warszawa 2000.

Linki zewnętrzne

• Zdjęcia muszli slimaków z rodziny Mitridae, [w:] Shell Encyclopedia [online] [dostęp 2024-03-13]  (ang.).