Mistrzostwa NATO w szachach – rozgrywki mające na celu wyłonienie drużynowego oraz indywidualnego mistrza NATO w szachach.
Pierwsze nieoficjalne mistrzostwa rozegrano w roku 1978 w Nørresundby. Od roku 1989 zawody mają status oficjalnych mistrzostw organizowanych pod patronatem NATO (m.in. nagrody zwycięzcom wręczał ówczesny sekretarz generalny, Manfred Wörner). Wyjątkiem był rok 1993, w którym zaplanowane w Stanach Zjednoczonych mistrzostwa nie odbyły się z powodu kłopotów finansowych i w zamian rozegrano nieoficjalny turniej w Holandii.
Absolutnym rekordzistą pod względem liczby zwycięstw jest reprezentacja Niemiec, która spośród wszystkich turniejów tylko czterokrotnie nie zajęła I miejsca. Reprezentacja Polski w mistrzostwach NATO bierze udział od 2002 r. (w którym zajęła VI miejsce), w latach 2003–2007, 2010, 2012 i 2014 – zdobywając tytuły wicemistrzowskie, a w latach 2008, 2009 i 2013 – zajmując III miejsca. Indywidualnie największe sukcesy odnieśli Rafał Przedmojski (2004 – srebrny medal, 2005 – brązowy medal), Mateusz Sypień (2009 – srebrny medal, 2012 – brązowy medal) oraz Dariusz Sycz (2014 – srebrny medal).
Lista zwycięzców
Mistrzostwa oficjalne
| Lp | Rok | Miasta | Drużynowo | Indywidualnie |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1989 | Hammelburg | Niemcy | Nils Michaelsen |
| 2 | 1990 | Oslo | Niemcy | Gunter Deleyn |
| 3 | 1991 | Cranwell | Niemcy | Norbert Lücke |
| 4 | 1992 | Münster | Niemcy | Carsten Lingnau |
| 5 | 1994 | Breda | Norwegia | Lucas van der Linden |
| 6 | 1995 | Gausdal | Holandia | Harmen Jonkman |
| 7 | 1996 | Viborg | Holandia | Andrew Hammond |
| 8 | 1997 | Apt | Niemcy | Hans-Walter Geberl |
| 9 | 1998 | Portsmouth | Niemcy | David Gross |
| 10 | 1999 | Stetten am kalten Markt | Niemcy | Jan Gustafsson |
| 11 | 2000 | Leopoldsburg | Niemcy | Fabian Döttling |
| 12 | 2001 | Sanremo | Niemcy | Piero Bontempi |
| 13 | 2002 | Brest | Niemcy | Mark Helbig |
| 14 | 2003 | Høvelte | Niemcy | Harald Borchgrevink |
| 15 | 2004 | Haga | Niemcy | Lorenz Drabke |
| 16 | 2005 | Kołobrzeg | Niemcy | Andreas Schenk |
| 17 | 2006 | Berkshire | Niemcy | Andreas Schenk |
| 18 | 2007 | Ankara | Niemcy | Vytautas Vaznonis |
| 19 | 2008 | Bruksela | Turcja | Serkan Yeke |
| 20 | 2009 | Hammelburg | Niemcy | Andreas Schenk |
| 21 | 2010 | Køge | Niemcy | Lorenz Drabke |
| 22 | 2011 | Kowno | Turcja | Kıvanç Haznedaroğlu |
| 23 | 2012 | Brest | Niemcy | Fabrice Wantiez |
| 24 | 2013 | Warszawa | Niemcy | Lorenz Drabke |
| 25 | 2014 | Quebec | Niemcy | Lorenz Drabke |
| 26 | 2015 | Amsterdam | Niemcy | |
| 27 | 2016 | Shrivenham | Polska | Finn Pedersen |
| 28 | 2017 | Budapeszt | Niemcy | |
| 29 | 2018 | Lubbock | Polska | |
| 30 | 2019 | Berlin | Niemcy |
Mistrzostwa nieoficjalne
| Lp | Rok | Miasta | Drużynowo | Indywidualnie |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1978 | Nørresundby | Niemcy | Andreasen |
| 2 | 1979 | Aalborg | Niemcy | Ungnad |
| 3 | 1980 | Aalborg | Niemcy II | Kurz |
| 4 | 1981 | Nørresundby | Niemcy | Egger |
| 5 | 1982 | Nørresundby | Niemcy | Detlef Heinbuch |
| 6 | 1983 | Nørresundby | Niemcy | Gerald Hertneck |
| 7 | 1984 | Nørresundby | Niemcy | Matuttis |
| 8 | 1985 | Sønderborg | Niemcy | Hans-Jörg Cordes |
| 9 | 1986 | Nørresundby | Niemcy | Simen Agdestein |
| 10 | 1987 | Aalborg | Norwegia | Simen Agdestein |
| 11 | 1988 | Nørresundby | Niemcy | Norbert Gallinnis |
| 12 | 1993 | Breda | Niemcy | Tommy Indbryn |